Lise Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Hakkındaki Görüşleri

Öz

İklim değişikliği yüzyılın en önemli küresel çevre problemlerinden biridir. Küresel iklim değişikliği önlenemezse gelecekte geri dönüşü mümkün olmayan sonuçlar doğuracaktır. Bu nedenle bireylerin bu konudaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin belirlenmesi problemin çözümüne katkı sağlayacaktır. Bu çalışmanın amacı, ortaöğretimde öğrenim gören öğrencilerin küresel iklim değişikliği hakkında görüşlerini anlamaya çalışmaktır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 9. ve 10. sınıftan 249 öğrenci katılmıştır. Bireylerden bilgi toplamak için kapalı uçlu ve açık uçlu sorular içeren “Küresel İklim Değişikliği Anketi” kullanılmıştır. Katılımcılara iklim değişikliğinin tanımı, sebepleri, etkileri, endişe düzeyleri ve iklim değişikliğini önleme ve mücadele soruları sorulmuştur. Elde edilen nicel verilerin analizinde basit betimsel istatistik (yüzde ve frekans) ve nitel verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların, iklim değişikliğinin nedenleri, etkileri ve iklim değişikliğine karşı nasıl mücadele edileceği hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları belirlenmiştir. Katılımcıların yarıya yakını küresel ikilim değişikliğini tanımlayamamış (bilgim yok şeklinde ifade etmişlerdir) ve tanımlar incelendiğinde tanımların genel olarak yüzeysel ve bilimsel olmadığı görülmüştür. Katılımcıların iklim değişikliği hakkında kavram yanılgıları olduğu belirlenmiştir. Katılımcılara göre, küresel iklim değişikliğinin en önemli sebepleri çevre kirliliği ve insanların bilinçsiz davranışlarıdır. Katılımcıların çok büyük bir kısmı küresel iklim değişikliğinin neden olabileceği olumsuzluklardan endişe duymaktadır. Genel olarak katılımcılar, küresel iklim değişiminin etkilerini arttırmada atık uygulamalarının enerji ile ilgili uygulamalardan daha etkili olduğunu düşünmektedir. Sonuç olarak; öğrencilere iklim değişikliği ile mücadele edebilmek için bireylerin üzerine düşen görev ve sorumluluklar erken yaşlarda öğretilmelidir. Öğrencilere iklim değişikliği ile mücadele edilebileceği vurgulanmalıdır. İklim değişikliğinin etkilerini azaltmak için ülke genelinde geri dönüşüm uygulamaları arttırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Küresel iklim değişikliği,lise öğrencileri,çevre sorunları

High School Students' Views on Global Climate Change

Abstract

The aim of the study is to determine the causes, effects and struggle to fight climate change and public adaptation and their views of high school students about climate change. Climate change is one of the most important global environmental problems of this century. If global climate change cannot be prevented it will cause irreparable damage in the future. So, determining the individual’s information and awareness on this issue will contribute to the solution of the problem. Survey research was used in this study. 249 students from 9th and 10th grade participated. “Global Climate Change Questionnaire” which is included closed-ended and open-ended questions was used to collect data from individuals. The questions that are the definition of climate change, causes, effects, levels of concerns and awareness of activities about preventing and struggle to fight climate change were asked to participants. In the analysis of quantitative data, simple descriptive statistics (percentage and frequency) and the analysis of qualitative data were analyzed by using descriptive analysis method. It was determined that participants did not have enough information about the causes, effects and how to struggle against climate change. Approximately half of the participants were unable to define the global climate change (they stated that they did not have any information) and when the participants’ definitions were analyzed it was seen that the definitions were superficial and non-scientific. It was determined that participants had misconceptions about climate change. According to the participants, the most important reasons for global climate change were environmental pollution and the unconscious behavior of people. Most participants are concerned about the negative consequences of global climate change. Generally, participants were thought that waste practices are more effective than energy-related practices in increasing the impacts of global climate change. As a result; in order to be able to combat climate change, the duties and responsibilities of individuals should be taught at an early age. It must teach students that climate change can be tackled be. To reduce the impacts of climate change, recycling practices should be increased across the country.

Keywords

• Global Climate Change,High School Students,Environmental Pro blems

Kaynakça

1. Akgün, A., Duruk, Ü., & Tokur, F. (2017). Gözlem gezisi yönteminin öğretmen adaylarının çevreye ve çevre eğitimine ilişkin görüşlerine etkisi. Route Educational and Social Science Journal, 4(2), 65-82. Doi: 10.17121/ressjournal.594
2. Akgün, İ.H., & Atmaca, Y. (2015). Ortaokul 5, 6 ve 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde ekoloji konularına ilişkin kazanımların gerçekleşme düzeyi. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 168-189. Doi: 10.17984/adyuebd.15602
3. Aksan, Z., & Çelikler, D. (2013). İlköğretim öğretmen adaylarının küresel ısınma konusundaki görüşleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 49-67.
4. Aksu, M., Temeloğlu, E., Özkaya E., & Gündeğer, M. (2012). Lise düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin turizm ve çevre bilinci üzerine bir araştırma. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(2), 42-61.
5. Aksüt, P., Doğan, N., & Bahar, M. (2016). If you change yourself, the world changes: the effect of the exhibition on preservice science teachers’ views about global climate change. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 12(12), 2933-2947. Doi: 10.12973/eurasia.2016.02314a
6. Alp, E., Ertepinar, H., Tekkaya, C., & Yilmaz, A. (2006). A statistical analysis of children’s environmental knowledge and attitudes in Turkey. International Research in Geographical and Environmental Education, 15(3), 210 – 223. Doi: 10.2167/irgee193.0
7. Arsal, Z. (2010). İlköğretim öğretmen adaylarının sera etkisi ile ilgili kavram yanılgıları. İlköğretim Online, 14(1), 229-240.
8. Aydın, F. (2014). Ortaöğretim öğrencilerinin küresel ısınma konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Turkish Journal of Education, 3(4), 15-27. Doi: 10.19128/turje.7299116

9. Ayvacı, H. Ş., & Çoruhlu, T. Ş. (2009). Öğrencilerin küresel çevre sorunlarına bakışları ve kavram yanılgılarının belirlenmesine yönelik gelişimsel bir araştırma. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 11-25.
10. Bahar, M. (2003). Misconceptions in biology education and conceptual change strategies. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 3(1), 55-64.
11. Bahar, M., & Aydın, F. (2002). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin sera gazları ve global ısınma ile ilgili anlama düzeyleri ve hatalı kavramları. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Ankara.
12. Bal, Ş. (2004). Fen bilgisi öğretmen adaylarının sera etkisi ile ilgili kavram yanılgılarının tespiti. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 17, 102-111.
13. Benzer, E., & Şahin, F. (2013). Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının lisans öğrencilerinin çevreye yönelik problem çözme becerilerine etkisi. İlköğretim Online, 12(2), 383-400.
14. Bozdoğan, A. E. (2009). An investigation on Turkish prospective primary school teachers’ perceptions about global warming. World Applied Sciences Journal, 7(1), 43-48.
15. Bozdoğan, A. E. (2011). Küresel ısınma sorunu hakkında eğitim alanında yapılan çalışmalardan bir derleme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(3), 1609-1624.
16. Bozdoğan, A. E., & Yanar, O. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının küresel ısınmanın gelecek yüzyıldaki etkilerine ilişkin görüşleri. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 1(2), 48-60.
17. Bozkurt, O., & Aydoğdu, M. (2004). İlköğretim 6. 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin “ozon tabakası ve görevleri” hakkındaki kavram yanılgıları ve oluşturma şekilleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 12(2), 369-376.
18. Bozkurt, O., & Kaya, O. N. (2008). Teaching about ozone layer depletion in Turkey: Pedagogical content knowledge of science teachers. Public Understanding of Science, 17, 261- 276. Doi: 10.1177/0963662506071787
19. Bozkurt, O., Aydın, H., Yaman, S., Uşak, M., & Gezer, K. (2005). Sixth, seventh and eighth-year students’ knowledge levels about the greenhouse effect, ozone layer and acid rain. Mediterranean Journal of Educational Studies, 10(2), 81-95.
20. Darçın, E. S., Bozkurt, O., Hamalosmanoğlu, M., & Köse, S. (2006). Determination of elementary students’ level of knowledge and misconceptions about greenhouse effect. International Journal of Environmental and Science Education, 1(2), 104-115.
21. Demircan, M., Turan, N., Arabacı, H., Coşkun, M., Türkoğlu, N., & Çiçek, İ. (2016). Gündem belirleme modeline göre yazılı basındaki iklim değişikliği haber ve köşe yazılarının analizi. TÜCAUM Uluslararası Coğrafya Sempozyumu, 13-14 Ekim 2016, Ankara.
22. Demirkaya, H. (2008). The understandings of global warming and learning styles: A phenomenographic analysis of prospective primary school teachers. Educational Sciences: Theory ve Practice, 8(1), 51-58.
23. Derman, M., Çakmak, M., Yaşar, M. D., & Gürbüz, H. (2013). Sera etkisinin iklim değişikliği üzerindeki etkisi: Öğretmen adaylarının görüşlerine göre. Uluslararası Hakemli Beşeri ve Akademik Bilimler Dergisi, 2(3), 12-25.
24. Ergin, A., Akbay, B., Özdemir, C., & Uzun, U. S. (2017). Tıp fakültesi öğrencilerinin küresel ısınma ve sağlığa etkileri ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları. Pamukkale Tıp Dergisi, 2, 172-180.
25. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2009). How to design and evaluate research in education (7th Ed.). San Francisco: McGraw-Hill.
26. Güley, A. Ö. (2009). Bolu Abant İzzet Baysal üniversitesi öğrencilerinin küresel ısınma hakkındaki bilgi düzeylerinin ölçülmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kayseri. http://tez2.yok.gov.tr/ adresinden edinilmiştir.
27. Hansen, P. J. K. (2009). Knowledge about the greenhouse effect and the effects of the ozone layer among Norwegian pupils finishing compulsory education in 1989, 1993, and 2005- What now? International Journal of Science Education, 1-23. Doi: 10.1080/09500690802600787
28. Harshal, T. P., & Atul, R. (2011). Assessment of awareness regarding climate change and its health hazards among the medical students. Indian J. Occup Environ Medicine, 15, 42-45. Doi: 10.4103/0019-5278.82999
29. İncekara, S., & Tuna, F. (2010). Ortaöğretim öğrencilerinin çevresel konularla ilgili bilgi düzeylerinin ölçülmesi: Çankırı İli örneği. Marmara Coğrafya Dergisi, 22, 168-182.
30. Kahraman, S., Yalçın, M., Özkan, E., & Ağgül, F. (2008). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin küresel ısınma konusundaki farkındalıkları ve bilgi düzeyleri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 249-263.
31. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Teknikler. Ankara: Nobel.
32. Keinonen, T., Palmberg, I., Kukkonen, J., Panula, E. Y., & Vilkonis, R. (2016). Higher education students’ perceptions of environmental issues and media coverage. Discourse and Communication for Sustainable Education, 7(1), 5-22. Doi: 10.1515/dcse-2016-0001
33. Khalid, T. (2003). Pre-service high school teachers’ perceptions of three environmental phenomena. Environmental Education Research, 9(1), 35-50. Doi: 10.1080/13504620303466
34. Kılınç, A., Stanisstreet, M., & Boyes, E. (2008). Turkish students’ ideas about global warming. International Journal of Environmental & Science Education, 3(2), 89–98.
35. Kışoğlu, M., Yıldırım, T., Salman, M., & Sülün, A. (2016). İlkokul ve ortaokullarda çevre eğitimi verecek öğretmen adaylarında çevre sorunlarına yönelik davranışların araştırılması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 299-318. Doi: 10.17556/jef.93507
36. Matkins, J. J., & Bell, R. L. (2007). Awakening the scientist inside: Global climate change and the nature of science in an elementary science methods course. Journal of Science Teacher Education, 18, 137-163. Doi: 10.1007/s10972-006-9033-4
37. Michail, S., Stamou, A. G., & Stamou, G. P. (2007). Greek primary school teachers’ understanding of current environmental issues: An exploration of their environmental knowledge and images of nature. Science Education, 91, 244-259. Doi: 10.1002/sce.20185
38. Oğuz, D., Çakıcı, I., & Kavas, S. (2011). Yükseköğretimde öğrencilerin çevre bilinci. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 12, 34-39.
39. Oluk, A. E., & Oluk, S. (2007). Yükseköğretim öğrencilerinin sera etkisi, küresel ısınma ve iklim değişikliği algılarının analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 45-53.
40. Özdemir, O. (2010). Doğa deneyimine dayalı çevre eğitiminin ilköğretim öğrencilerinin çevrelerine yönelik algı ve davranışlarına etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 125-138.
41. Öztaş, F., & Kalıpçı, E. (2009). Teacher candidates’ perception level of environmental pollutant and their risk factors. International Journal of Environmental and Science Education, 4(2), 185-195.
42. Papadimitriou, V. (2004). Prospective primary teachers' understanding of climate change, greenhouse effect and ozone layer depletion. Journal of Science Education and Technology, 13(2), 299-307. Doi: 10.1023/B:JOST.0000031268.72848.6d
43. Pekel, F. O. (2005). High school students’ and trainee science teachers’ perceptions of ozone layer depletion. Journal of Baltic Science Education, 1(7), 12-21.
44. Pekel, F. O., Kaya, E., & Demir, Y. (2007). Farklı lise öğrencilerinin ozon tabakasına ilişkin düşüncelerinin karşılaştırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(1), 169-174.
45. Shealy, R., Klotz, L., Godwin, A., Hazari, Z., Potvin, G., Barclay, N., & Cribbs, J. (2017). High school experiences and climate change beliefs of first year college students in the United States. Environmental Education Research, Doi: 10.1080/13504622.2017.1293009
46. Swim, J. K., Clayton, S., & Howard, G. S. (2011). Human behavioral contributions to climate change psychological and contextual drivers. American Psychologist, 66(4), 251-264. Doi: 10.1037/a0023472
47. Şenel, H., & Güngör, B. (2009). Üniversite öğrencilerinin küresel ısınma hakkındaki bilgilerinin ve kavram yanılgılarının tespiti. E-Journal of New World Sciences Academy, 4(4), 1207-1225.
48. Taştepe, T., & Aral, N. (2014). Üniversite öğrencilerinin çevresel bilgi ve tutumlarının incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(4), 142-153.
49. Temelli, A., Kurt, M., & Keçci-Kurt, S. (2011). İlköğretim öğretmenlerinin küresel ısınmaya ilişkin görüşleri. Kuramsal Eğitimbilim, 4(2), 208-220.
50. Tetik, N., & Acun, A. (2015). Turizm öğrencilerinin küresel ısınma ve iklim değişikliği algısı ve görüşleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 41(8), 1459-1476.
51. Topçu, M. S., & Atabey, N. (2016). Alan gezilerinin ortaokul öğrencilerinin çevre konusundaki bilgi ve tutumları üzerine etkisi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 494-513.
52. Uğulu, I., & Erkol, S. (2013). Investigation of Biology pre-service teachers’ attitudes toward environment in terms of some variables. NWSA-Education Sciences, 8, 79-89.
53. URL-1: http://kecioren.meb.gov.tr/www/ortaogretim-kurumlarimiz/icerik/398
54. Ünlü, İ., Sever, R., & Akpınar, E. (2011). Türkiye’de çevre eğitimi alanında yapılmış küresel ısınma ve sera etkisi konulu akademik araştırmaların sonuçlarının incelenmesi. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 39-54.
55. Vaizoğlu, S., Altıntaş, H., Temel, F., Ahrabi, A. F., Aydoğan, D., & Bostancı, S. (2005). Bir tıp fakültesi son sınıf öğrencilerinin çevre bilincinin değerlendirilmesi. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 4(4), 151-171.
56. Yalçın, F. (2010). İlköğretim öğrencilerinin küresel ısınma ve sera etkisi konularındaki bilgi düzeylerinin ve yanlış kavramalarının belirlenmesi üzerine bir çalışma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. http://tez2.yok.gov.tr/ adresinden edinilmiştir.
57. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.