Lübnan Hizbullahı ve İsrail’in Lübnan İşgalini Meşrulaştırma Çabaları

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 193 - 210, 31.12.2025

Emrah Özerden

Öz

Lübnan, tarih boyunca farklı medeniyetlerin ve dini toplulukların etkisi altında şekillenmiş; Maruniler, Sünniler, Şiiler ve Dürziler gibi gruplar, siyasi ve sosyal yapıyı belirlemiştir. 20. yüzyılda Fransız manda yönetimi ve Milli Pakt, ülkenin mezhepsel dengelerini belirlemiştir. Musa es-Sadr liderliğinde EMEL Hareketi (Harakat Amal-Umut Hareketi) örgütlenmiş ve Şii toplumu güçlendirmiştir. Bu çalışma, Lübnan’daki Şii topluluğun EMEL Hareketi’nden Hizbullah’a uzanan örgütlenme sürecinde bölgesel ve uluslararası güç dengelerinin etkisini ve İsrail’in Lübnan işgallerinde uluslararası meşruiyet arayışlarını incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, İsrail’in askeri ve siyasi faaliyetlerini meşrulaştırmak için kullandığı söylemleri ve stratejileri ortaya koymak, bu çabaların ABD (Amerika Birleşik Devletleri), Almanya, Fransa ve İngiltere gibi önemli aktörler nezdinde nasıl karşılandığını analiz etmektir. Bu bağlamda çalışmada, uluslararası aktörlerin tepkilerinin İsrail’in politik hedeflerine ulaşma sürecini ne ölçüde etkilediği sorgulanacaktır.

Anahtar Kelimeler

Lübnan Hizbullahı , İsrail İşgali , Meşruiyet Arayışları

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan edilir.

Lebanon’s Hezbollah and Israel’s Efforts to Legitimise the Occupation of Lebanon

Öz

Lebanon has been shaped throughout history by the influence of different civilisations and religious communities; groups such as the Maronites, Sunnis, Shiites and Druze have determined its political and social structure. In the 20th century, French mandate rule and the National Pact determined the country's sectarian balance. The EMEL Movement (Harakat Amal-Hope Movement), led by Musa es-Sadr, was organised and strengthened the Shia community. This study examines the impact of regional and international power balances on the organisational process of the Shia community in Lebanon, from the EMEL Movement to Hezbollah, and Israel's search for international legitimacy in its invasions of Lebanon. The main objective of the research is to reveal the rhetoric and strategies used by Israel to legitimise its military and political activities and to analyse how these efforts were received by key actors such as the United States, Germany, France and the United Kingdom. In this context, the study will question the extent to which the reactions of international actors affected Israel's process of achieving its political goals.

Anahtar Kelimeler

Lebanon’s Hezbollah , Israel Occupation , Search for Legitimacy

Etik Beyan

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited.

Kaynakça

• Acar, İ. (1989). Lübnan bunalımı ve Filistin sorunu. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Kurumu.
• Acar, Ö. (2023). Kuruluşundan bugüne Lübnan Hizbullah’ı: Lübnan’a verdikleri ve Lübnan’dan aldıkları. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, 25(1), 66-88.
• Aktaş, A. (2022). Sosyal cihad. Çizgi Kitabevi.
• Al Jazeera. (2025). Israel’s President Herzog said ‘Argued out of respect’ with British PM, https://www.aljazeera.com/news/2025/9/11/israels-president-herzog-said-argued-out-of-respect-with-british-pm.
• Alagha, J. (2007). Hizbullah silahlı mücadeleden iktidar partisine. Doğan Kitap.
• Allahyari, M., Sarıalioğlu, O. K., & Erkin, İ. (2012). Direnişin dili. Feta Yayıncılık.
• Anadolu Ajansı. (2025a). Germany slams “unacceptable” Israeli strike on Qatar, https://www.aa.com.tr/en/europe/germany-slams-unacceptable-israeli-strike-on-qatar/3682977.
• Anadolu Ajansı. (2025b). Macron says Israeli strikes in Qatar “unacceptable”, https://www.aa.com.tr/en/europe/macron-says-israeli-strikes-in-qatar-unacceptable/3682838.
• Andırırbu, R. (2020). Bütünleşemeyen Lübnan’da temel siyasi aktör olarak dini gruplar. Bellek Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 2(2), 190-212.
• Atlıoğlu, Y. (2014). Savaşta ve barışta Lübnan Marunileri. Kaknüs Yayınları.
• Ayhan, S. (2023). Lübnan Hizbullahı’nın Sünni Arap dünyasındaki algılanış şekli ve Suriye iç savaşına dair çelişkileri. Akademik İzdüşüm Dergisi, 8(1), 48-74.
• Bağlıoğlu, A. (2008). Lübnan’ın tarihsel dokusu ve yönetim anlayışındaki mezhebi etkiler. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13(1), 13-36.
• Bassam, L., & Mackenzie, J. (2025). Israel conducts first strike on Beirut’s southern suburbs since truce, https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-intercepts-projectiles-launched-lebanon-2025-03-28/.
• BBC News. (2024). Keir Starmer steps up call for a ceasefire in Lebanon at UN, https://www.bbc.com/news/articles/ckg9q40e91no.
• BBC News. (2024). Hasan Nasrallah: suikast nasıl düzenlendi, https://www.bbc.com/turkce/articles/cd6qn5g24jgo.
• Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK). (1996, Ağustos). 1071 sayılı karar, https://undocs.org/S/RES/1071(1996).
• Bozkurt, A. (2013). Hizbullah’ın Lübnan’da kuruluşu ve popülaritesinin sebepleri. Tarih Okulu Dergisi, 14(16), 599-627.
• Bulut, F. (1997). İslamcı örgütler 2. Doruk Yayınları.
• Cleveland, W. L., & Harman, M. (Çev.). (2008). Modern Ortadoğu tarihi. Agora Kitaplığı.
• Çelik, H., & Soydan, M. A. (Ed.). (2006). Hizbullah. Birey Yayıncılık.
• Deutscher Bundestag. (2023). Deutscher Bundestag - Olaf Scholz: Deutschland hat nur einen Platz, den Platz an fer, https://www.bundestag.de/dokumente/textarchiv/2023/kw41-de-regierungserklaerung-970542.
• Deutscher Bundestag. (2024). Unterstützung des selbstverteidigungs­rechts Israels debattiert, https://www.bundestag.de/dokumente/textarchiv/2024/kw42-de-aktuelle-stunde-israel-1024606.
• Dönmez, B. B. (2024). German chancellor says Israel-Hezbollah conflict “must not escalate any further”, https://www.aa.com.tr/en/politics/german-chancellor-says-israel-hezbollah-conflict-must-not-escalate-any-further/3341711.
• Ebuzeri, A., & Baran, S. (2012). Lübnan’da direniş ’in mimarı imam Musa Sadr. Feta Yayıncılık.
• Elhan, N., & Tür, Ö. (2025). Araçsallaştırmadan ittifaka: Suriye-Hizbullah ilişkilerinde stratejik bağımlılığın inşası (1985-2023). TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, 44, 50-74.
• Erdemol, M. K. (2024). İsrail Lübnan’a neden saldırdı. Halk TV, https://halktv.com.tr/makale/israil-lubnana-neden-saldirdi-873648.
• Euronews. (2024). İsrail Güney Lübnan’da yeni saldırı başlattı, https://tr.euronews.com/2024/09/19/sinir-otesi-gerilim-artmaya-devam-ederken-israil-guney-lubnana-yeni-bir-saldiri-baslatti.
• Fieldhouse, D. K., & Şahin M. (Çev.). (2018). Ortadoğu’da Batı emperyalizmi 1914-1958. T&K Yayınları.
• Haksöz Okulu. (1990). Hizbullah’tan Lübnan ve dünya mustazaflarına açık mektup, https://www.haksozhaber.net/okul/hizbullahtan-lubnan-ve-dunya-mustazaflarina-acik-mektup-124yy.htm.
• Hatun, M. A. (2016). Şehid Seyyid Abbas Musevi. Feta Yayıncılık.
• Independent Türkçe. (2024). ABD’nin tehlikeli Lübnan planı ortaya çıktı, https://www.indyturk.com/node/746624/dunya/abdnin-tehlikeli-lubnan-plani-ortaya-cikti.
• Kahraman, Ö. (2019). Suriye krizinde Lübnan Hizbullahı’nın rolü. Gece Akademi.
• Kılıç, A. (2024). Analiz: İsrail’in Lübnan işgali ve Fransa’nın ikilemi, M5 Dergi, https://m5dergi.com/one-cikan/analiz-israilin-lubnan-isgali-ve-fransanin-ikilemi/.
• Kor, Z. T. (2006). Lübnan. İlke Yayıncılık.
• Mills, A., Choukeir, J., Elimam, A., & Mason, J. (2025). Israel attacks Hamas leaders in Qatar, Trump says he’s “very unhappy” about strike, Reuters, https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-attacks-hamas-leaders-qatar-trump-says-hes-very-unhappy-about-strike-2025-09-09/.
• Nanji, A. (1991). Fuad I. Khuri, imams and emirs: State, religion and sects in Islam. International Journal of Middle East Studies, 23(4), 621-623.
• Sevinc, N. T., & Erturk, N. A. (2024). French president regrets Israel’s continuing military operations in Lebanon, https://www.aa.com.tr/en/europe/french-president-regrets-israels-continuing-military-operations-in-lebanon/3372789.
• Taflıoğlu, M. (2016). Lübnan anayasal düzeninde egemenlik dağılımı. Sosyoekonomi, 24(28), 31-42.
• Tevhid Haber. (2014). İsrail, Hizbullah’ı Güvenlik Konseyi’ne şikayet etti, https://www.tevhidhaber.com/israil-hizbullahi-guvenlik-konseyine-sikayet-etti-103322h.htm.
• The Guardian. (2024). British Nationals urged to leave Lebanon immediately, https://www.theguardian.com/world/2024/sep/28/british-nationals-urged-to-leave-lebanon-immediately.
• The White House. (2024). Remarks by President Biden announcing cessation of hostilities between Israel and Hezbollah, https://bidenwhitehouse.archives.gov/briefing-room/speeches-remarks/2024/11/26/remarks-by-president-biden-announcing-cessation-of-hostilities-between-israel-and-hezbollah/.
• Tövbe, G. (2017). Maske düştü ve Hizbullah’ın yüzü görüldü, Al Jazeera Türk, https://www.aljazeera.com.tr/gorus/maske-dustu-ve-hizbullahin-yuzu-goruldu.
• Turan, N. S. (2016). Lübnan’da ulusun inşası ve ortak tınının üretimi-Rahbani kardeşler ve Feyruz. Ortadoğu Etütleri, 3(1), 194-228.
• UK Government. (2024). PM United Nations General Assembly speech: 26 September 2024, https://www.gov.uk/government/news/pm-united-nations-general-assembly-speech-26-september-2024 .
• Zamir, M. (1978). Emile Edde and the territorial integrity of Lebanon. Middle Eastern Studies, 14(2), 232-235.
• Zeynebiye. (2011). Emel: İmam Musa Sadr Yaşıyor, http://zeynebiye.com/d/77301/emel-imam-musa-sadr-yasiyor.