Öz
Bu çalışmanın amacı, BRICS-T ülkelerinde (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) ülke risk göstergeleri ile temel makroekonomik değişkenlerin finansal piyasa performansı üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu kapsamda, 2015–2024 dönemini kapsayan yıllık panel veriler kullanılmıştır. Finansal piyasa performansı, hisse senedi endeksi kapanış değerlerinin logaritması ile temsil edilirken; kredi temerrüt takası (CDS) primi, enflasyon oranı ve döviz kuru temel açıklayıcı değişkenler olarak modele dâhil edilmiştir. Analizler panel veri yaklaşımı çerçevesinde gerçekleştirilmiş ve ülkeler arasındaki gözlemlenemeyen heterojenlik dikkate alınmıştır. Tahmin sürecinde, olası heteroskedastisite ve grup içi bağımlılık sorunlarına karşı dayanıklı standart hatalar kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, CDS primleri ile enflasyon oranlarının hisse senedi endeksi performansı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkilere sahip olduğunu ortaya koyarken, döviz kuru değişimlerinin anlamlı bir etkisinin bulunmadığını göstermektedir. Çalışma sonuçları, ülke risk algısı ve makroekonomik istikrarın yükselen piyasa ekonomilerinde finansal piyasaların performansı açısından belirleyici unsurlar olduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Finansal Piyasa Performansı CDS Primi Makro Ekonomik Göstergeler
Kaynakça
- Ahmetoğulları, K. (2025). Makroekonomik dinamikler ve hisse senedi piyasası tepkileri: CDS primleri, döviz kuru, faiz oranları ve para arzına BIST 100'ün duyarlılığının ampirik analizi. Politik Ekonomik Kuram, 9(1), 1-16.
- Aşcı, M. E. (2019). BRICS ülkelerinin küresel güç olma potansiyelleri ve Türkiye. Uluslararası Hukuk ve Sosyal Bilim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 39-60.
- Baltagi, B. H. (2008). Econometric analysis of panel data. Wiley.
- Başarır, Ç. & Murat K. (2016). Gelişmekte olan ülkelerin CDS primleri ile hisse senetleri ve döviz kurları arasındaki kointegrasyon ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 369-380.
- Bayrakdaroğlu, A. & Mirgen, Ç. (2021). Kredi temerrüt takası (CDS) ve borsa endeks ilişkisi: BRICS ülkeleri üzerine bir araştırma. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 6.IERFM özel sayısı, 65-78.
- Breusch, T. S., & Pagan A. R. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
- Caiazza, S., Galloppo, G., & La Rosa, G. (2023). The mitigation role of corporate sustainability: Evidence from the CDS spread. Finance Research Letters, 52, 103561.
- Çetin, A. C. (2022). Kredi temerrüt takasları primi ile BIST 100 Endeksi, döviz kuru ve faiz arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 39-77.
- Duffie, D. (1999). Credit swap valuation. Financial Analysts Journal, 55(1), 73-87.
- Erdoğan, B., & Doğan, M. (2024). Jeopolitik risk ve belirsizlik endeksleri ile BRICS borsaları arasındaki volatilite yayılımları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 27(1), 258-273.
- Fung, H. G., Sierra, G. E., Yau, J., & Zhang, G. (2008). Are the US stock market and credit default swap market related? Evidence from the CDX indices. Journal of Alternative Investments, Summer, 1-46.
- Gong, Y., He, Z., & Xue, W. (2023). EPU spillovers and sovereign CDS spreads: A cross‐country study. Journal of Futures Markets, 43(12), 1770-1806.
- Greene, W. H. (2003) Econometric analysis. 8th Edition, Pearson Education.
- Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic econometrics. 5th edition, McGraw-Hill.
- Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B.J. & Anderson, R.E. (2014). Multivariate data analysis. 7th edition, Pearson.
- İlhan, B., & Bayir, M. (2021). BİST Sınai ve BİST Mali endeksi ile CDS, faiz, döviz kuru, toplam krediler ve COVID-19 arasındaki dinamik ilişki. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(4), 3090-3110.
- İltaş, Y., & Güzel, F. (2025). The Nexus between CDS Premiums and Exchange Rates: Evidence from BRICS Countries and Türkiye. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 9(4), 796-811.
- Kandemir, T., Vurur, N. S., & Gökgöz, H. (2022). Türkiye’nin CDS primleri ile BİST 100, döviz kurları ve tahvil faizleri arasındaki etkileşimin cDCC-EGARCH ve varyansta nedensellik analizleriyle incelemesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 24(42), 510-526.
- Karslıoğlu, İ. & Sevim U. (2022). Hisse senedi fiyatları ile ülke risk primi (CDS) arasındaki ilişki. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(3), 576-593.
- Kumar, G. P., & Saluja, R. (2025). Assessing the performance of financial derivative instruments in different economic conditions. Lex Localis, 23(10), 414-434.
- Kurtan, N., & Kaya, M. (2025). BRICS ülkelerinin borsa endeksleri ile BIST-100 Endeksi arasındaki volatilite yayılımının TVP-VAR modeli ile incelenmesi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 8(2), 59-69.
- Longstaff, F. A., Sanjay M., & Neis E. (2005). Corporate yield spreads: Default risk or liquidity? New evidence from the credit default swap market. The Journal of Finance, 60(5), 2213-2253.
- Markowitz, H. (1952). Portfolio selection. The Journal of Finance, 7(1). 77-91.
- Norden, L., & Weber M. (2009). The co‐movement of credit default swap, bond and stock markets: An empirical analysis. European Financial Management, 15(3), 529-562.
- Özçelik, Ö., & Göksu, S. (2020). CDS primleri ve enflasyon oranının, faiz oranlarına etkisi: Türkiye örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(1), 69-78.
- Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross-sectional dependence in panels. ESifo Working Paper Series No. 1229; IZA discussion paper No. 1240.
- Pesaran, M. Ha. (2006). Estimation and inference in large heterogeneous panels with a multifactor error structure. Econometrica, 74(4), 967-1012.
- Rikhotso, P. M., and Simo-Kengne B. D. (2022). Dependence structures between sovereign credit default swaps and global risk factors in BRICS countries. Journal of Risk and Financial Management, 15(3), 1-22.
- Ross, S. A. (1976). The arbitrage theory of capital asset pricing. Journal of Economic Theory, 13(3), 341-360.
- Sharpe, W. F. (1964). Capital asset prices: A theory of market equilibrium under conditions of risk. The Journal of Finance, 19(3), 425-442.
- Sovbetov, Y., & Saka, H. (2025). Does it take two to tango: Interaction between credit default swaps and national stock indices. arXiv preprint arXiv:2512.07887.
- Sönmez, Y., Baydaş, Y., & Kılıç, E. (2023). CDS primleri ile seçili BIST endeksleri arasındaki volatilite yayılımı. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (64), 29-34.
- Topaloğlu, E. E., & Ege, İ. (2020). Kredi temerrüt swapları (CDS) ile Borsa İstanbul 100 Endeksi arasındaki ilişki: Kısa ve uzun dönemli zaman serisi analizleri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1373-1393.
- Ustaoğlu, E. (2022). Analysis of relations between CDS, stock market, and exchange rate: Evidence from Covid-19. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 7(2), 301-315.
- Wooldridge, J.M. (2010). Econometric analysis of cross section and panel data, 2nd edition, MIT Press.
- Yerdelen Tatoglu, F. (2013). İleri panel veri analizi: Stata uygulamalı. Beta Basım Yayım.
GLOBAL SHOCKS, LOCAL RESPONSES: THE INTERACTION BETWEEN INFLATION, CDS PREMIUMS, AND STOCK MARKETS IN BRICS-T COUNTRIES
Öz
The aim of this study is to examine the effects of country risk indicators and key macroeconomic variables on financial market performance in BRICS-T countries (Brazil, Russia, India, China, South Africa, and Türkiye). To this end, annual panel data covering the period from 2015 to 2024 are employed. Financial market performance is proxied by the logarithm of stock market index closing values, while credit default swap (CDS) premiums, inflation rates, and exchange rates are included in the model as the main explanatory variables. The analyses are conducted within a panel data framework, allowing for the control of unobserved cross-country heterogeneity. During the estimation process, robust standard errors are utilized to address potential heteroskedasticity and intra-group dependence. The empirical findings indicate that CDS premiums and inflation rates exert statistically significant effects on stock market index performance, whereas exchange rate changes do not exhibit a significant impact. Overall, the results highlight that country risk perceptions and macroeconomic stability play a crucial role in shaping financial market performance in emerging market economies.
Anahtar Kelimeler
Financial Market Performance CDS Premium Macroeconomic Indicators
Kaynakça
- Ahmetoğulları, K. (2025). Makroekonomik dinamikler ve hisse senedi piyasası tepkileri: CDS primleri, döviz kuru, faiz oranları ve para arzına BIST 100'ün duyarlılığının ampirik analizi. Politik Ekonomik Kuram, 9(1), 1-16.
- Aşcı, M. E. (2019). BRICS ülkelerinin küresel güç olma potansiyelleri ve Türkiye. Uluslararası Hukuk ve Sosyal Bilim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 39-60.
- Baltagi, B. H. (2008). Econometric analysis of panel data. Wiley.
- Başarır, Ç. & Murat K. (2016). Gelişmekte olan ülkelerin CDS primleri ile hisse senetleri ve döviz kurları arasındaki kointegrasyon ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 369-380.
- Bayrakdaroğlu, A. & Mirgen, Ç. (2021). Kredi temerrüt takası (CDS) ve borsa endeks ilişkisi: BRICS ülkeleri üzerine bir araştırma. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 6.IERFM özel sayısı, 65-78.
- Breusch, T. S., & Pagan A. R. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
- Caiazza, S., Galloppo, G., & La Rosa, G. (2023). The mitigation role of corporate sustainability: Evidence from the CDS spread. Finance Research Letters, 52, 103561.
- Çetin, A. C. (2022). Kredi temerrüt takasları primi ile BIST 100 Endeksi, döviz kuru ve faiz arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 39-77.
- Duffie, D. (1999). Credit swap valuation. Financial Analysts Journal, 55(1), 73-87.
- Erdoğan, B., & Doğan, M. (2024). Jeopolitik risk ve belirsizlik endeksleri ile BRICS borsaları arasındaki volatilite yayılımları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 27(1), 258-273.
- Fung, H. G., Sierra, G. E., Yau, J., & Zhang, G. (2008). Are the US stock market and credit default swap market related? Evidence from the CDX indices. Journal of Alternative Investments, Summer, 1-46.
- Gong, Y., He, Z., & Xue, W. (2023). EPU spillovers and sovereign CDS spreads: A cross‐country study. Journal of Futures Markets, 43(12), 1770-1806.
- Greene, W. H. (2003) Econometric analysis. 8th Edition, Pearson Education.
- Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic econometrics. 5th edition, McGraw-Hill.
- Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B.J. & Anderson, R.E. (2014). Multivariate data analysis. 7th edition, Pearson.
- İlhan, B., & Bayir, M. (2021). BİST Sınai ve BİST Mali endeksi ile CDS, faiz, döviz kuru, toplam krediler ve COVID-19 arasındaki dinamik ilişki. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(4), 3090-3110.
- İltaş, Y., & Güzel, F. (2025). The Nexus between CDS Premiums and Exchange Rates: Evidence from BRICS Countries and Türkiye. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 9(4), 796-811.
- Kandemir, T., Vurur, N. S., & Gökgöz, H. (2022). Türkiye’nin CDS primleri ile BİST 100, döviz kurları ve tahvil faizleri arasındaki etkileşimin cDCC-EGARCH ve varyansta nedensellik analizleriyle incelemesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 24(42), 510-526.
- Karslıoğlu, İ. & Sevim U. (2022). Hisse senedi fiyatları ile ülke risk primi (CDS) arasındaki ilişki. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(3), 576-593.
- Kumar, G. P., & Saluja, R. (2025). Assessing the performance of financial derivative instruments in different economic conditions. Lex Localis, 23(10), 414-434.
- Kurtan, N., & Kaya, M. (2025). BRICS ülkelerinin borsa endeksleri ile BIST-100 Endeksi arasındaki volatilite yayılımının TVP-VAR modeli ile incelenmesi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 8(2), 59-69.
- Longstaff, F. A., Sanjay M., & Neis E. (2005). Corporate yield spreads: Default risk or liquidity? New evidence from the credit default swap market. The Journal of Finance, 60(5), 2213-2253.
- Markowitz, H. (1952). Portfolio selection. The Journal of Finance, 7(1). 77-91.
- Norden, L., & Weber M. (2009). The co‐movement of credit default swap, bond and stock markets: An empirical analysis. European Financial Management, 15(3), 529-562.
- Özçelik, Ö., & Göksu, S. (2020). CDS primleri ve enflasyon oranının, faiz oranlarına etkisi: Türkiye örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(1), 69-78.
- Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross-sectional dependence in panels. ESifo Working Paper Series No. 1229; IZA discussion paper No. 1240.
- Pesaran, M. Ha. (2006). Estimation and inference in large heterogeneous panels with a multifactor error structure. Econometrica, 74(4), 967-1012.
- Rikhotso, P. M., and Simo-Kengne B. D. (2022). Dependence structures between sovereign credit default swaps and global risk factors in BRICS countries. Journal of Risk and Financial Management, 15(3), 1-22.
- Ross, S. A. (1976). The arbitrage theory of capital asset pricing. Journal of Economic Theory, 13(3), 341-360.
- Sharpe, W. F. (1964). Capital asset prices: A theory of market equilibrium under conditions of risk. The Journal of Finance, 19(3), 425-442.
- Sovbetov, Y., & Saka, H. (2025). Does it take two to tango: Interaction between credit default swaps and national stock indices. arXiv preprint arXiv:2512.07887.
- Sönmez, Y., Baydaş, Y., & Kılıç, E. (2023). CDS primleri ile seçili BIST endeksleri arasındaki volatilite yayılımı. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (64), 29-34.
- Topaloğlu, E. E., & Ege, İ. (2020). Kredi temerrüt swapları (CDS) ile Borsa İstanbul 100 Endeksi arasındaki ilişki: Kısa ve uzun dönemli zaman serisi analizleri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1373-1393.
- Ustaoğlu, E. (2022). Analysis of relations between CDS, stock market, and exchange rate: Evidence from Covid-19. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 7(2), 301-315.
- Wooldridge, J.M. (2010). Econometric analysis of cross section and panel data, 2nd edition, MIT Press.
- Yerdelen Tatoglu, F. (2013). İleri panel veri analizi: Stata uygulamalı. Beta Basım Yayım.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | İşletme |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 19 Ocak 2026 |
| Kabul Tarihi | 3 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 27 Mart 2026 |
| IZ | https://izlik.org/JA47DU77UB |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, ilk sayısını Aralık 2017’de yayımlamıştır. Dergi, başta iktisadi ve idari bilimler olmak üzere sosyal bilimler alanındaki akademik çalışmalara yer vermektedir. Hakemli ve akademik bir dergi olan yayın, elektronik ortamda yayımlanmaktadır. Dergi her yıl Haziran ve Aralık aylarında yayımlanmakta ve sürekli yayın modelini uygulamaktadır. Dergide kuramsal ve analitik özgün çalışmaların yanı sıra kitap incelemeleri de yayımlanmaktadır.
Derginin temel amacı, yayımladığı çalışmalar aracılığıyla iktisadi ve idari bilimler alanında akademik bilgi birikimine katkı sağlamak ve alandaki bilimsel tartışmaları geliştirmektir. Türkçe ve İngilizce literatüre katkıda bulunmayı hedefleyen dergi, zaman içinde Türkiye merkezli kavramsal çalışmaların yanı sıra uluslararası literatüre katkı sunmayı da önemli hedeflerinden biri olarak benimsemiştir.
Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi aşağıdaki endeks ve veri tabanlarında taranmaktadır:
- Index Copernicus
- I2OR Index
- SOBIAD
- ASOS Index
- EuroPub
- CiteFactor Academic Scientific Journals
- Journal Factor
- ROAD Directory of Open Access Scholarly Resources
- Google Scholar
- SUDOC
Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, ilk sayısını Aralık 2017’de yayımlamıştır. Dergi, başta iktisadi ve idari bilimler olmak üzere sosyal bilimler alanındaki akademik çalışmalara yer vermektedir. Hakemli ve akademik bir dergi olan yayın, elektronik ortamda yayımlanmaktadır. Dergi her yıl Haziran ve Aralık aylarında yayımlanmakta ve sürekli yayın modelini uygulamaktadır. Dergide kuramsal ve analitik özgün çalışmaların yanı sıra kitap incelemeleri de yayımlanmaktadır.
Aşağıdaki alanlar KAEÜİİBFD’nin kapsamına girmektedir.
İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat
İktisat Politikası
İktisat Tarihi
İktisat Teorisi
Kooperatifçilik
Muhasebe ve Finansman
Sayısal Yöntemler
Üretim Yönetimi ve Pazarlama
Yönetim ve Organizasyon
Bütçe ve Mali Planlama
Mali Hukuk
Mali İktisat
Maliye Teorisi
Hukuk Bilimleri
Siyaset ve Sosyal Bilimler
Kentleşme ve Çevre Sorunları
Yönetim Bilimleri
Siyasi Tarih
Bölgesel Çalışmalar
Uluslararası Hukuk
Uluslararası Siyaset
Yazım Kuralları
Gönderilen makaleler aşağıdaki kurallara uygun olmalıdır; bu kurallar yüksek akademik standartların korunması için gereklidir.
(Yayın sürecinde gerekli doküman ve yazım kurallarına uygun şablonlara "Dokümanlar" sekmesinden ulaşılabilir.)
Genel Kurallar
- Gönderilen makaleler daha önce tam veya kısmen başka bir yerde yayımlanmamış olmalıdır.
- Makale içinde daha önce başka bir çalışmada yayımlanmış alıntı, tablo, resim vb. materyaller yer alıyorsa, bu materyallerin yazarından veya yayınevinden gerekli izinlerin alınması gerekmektedir.
- Kongrede sunulmuş ancak bildiri kitapçığında yayımlanmamış bildiriler değerlendirmeye kabul edilmektedir; ancak bunun makalede açıkça belirtilmesi gerekir.
- Atıf ve metin içi atıflarda kullanılacak stil Ahi Evran Üniversitesi Siyaset, Ekonomi ve İdari Bilimler Dergisi (PEAJ) kaynak gösterme kurallarında detaylandırıldığı şekilde APA formatıdır.
- Gönderilen makaleler, en az iki hakemin olumlu görüşü doğrultusunda yayımlanır.
Bilimsel ve Etik İlkeler
Tüm yazarların gönderilen makaleye akademik veya bilimsel katkı sağlamış olmaları gerekir. Bu katkı şu aşamaları içermelidir:
i. Çalışmayı planlamak veya yürütmek
ii. Makaleyi yazmak veya revize etmek
iii. Son hâlini kabul etmek
Eğer bir kurum makaleye maddi destek sağladıysa veya doğrudan/dolaylı ticari destek sağladıysa, yazarlar bu kurumlarla herhangi bir yasal ilişkinin olmadığını belirtmelidir. Aksi takdirde ilişkinin kapsamı açıkça ifade edilmelidir.
Makale için "etik kurul onayı" gerekiyorsa, ilgili onayı gösteren belge makale ile birlikte gönderilmelidir.
Telif Hakları
Makale yayımlanmaya uygun bulunduğunda, tüm hakları PEAJ tarafından korunur. Bu nedenle dergide yayımlanan makalelerin atıf yapılması gerektiğinde, kaynakçada gösterilmeli ve derginin izni alınmalıdır.
Makalelerde yer alan görüşler veya öneriler yazarlara aittir; dergi bu görüşlerden sorumlu tutulamaz.
Makale Biçemi
- Makaleler en az 4.000 ve en fazla 12.000 kelime (kaynakça dâhil) olmalıdır.
- Kitap incelemeleri 1.000–2.000 kelime arasında olmalıdır.
- Vaka incelemeleri 1.000–2.000 kelime aralığında olmalıdır.
Atıf ve Yazım Stili
Dergimize gönderilen çalışmaların yazım biçimi, kaynakça düzeni ve metin içi atıfları APA 7 (American Psychological Association, 7th Edition) kurallarına uygun olmalıdır. Yazım ve atıf kurallarına ilişkin ayrıntılı bilgi için APA Style kılavuzuna başvurulması önerilmektedir.
Makale yazımına ilişkin gerekli yönlendirmeler ve biçimsel düzenlemelere dair ayrıntılı gösterimler derginin makale şablonunda yer almaktadır.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, yayın etiğinde yüksek standartları benimsemektedir ve Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ve Üniversiteler Arası Kurul (ÜAK) tarafından yayınlanan etik yayıncılık ilkelerine bağlı olan standart ve tavsiyeleri gözetmektedir. Bahsi geçen etik standartlara uymayan makaleler yayından çıkarılır. Makale yayınlandıktan sonra tespit edilen etik ihlaller içeren makaleler de buna dahildir.
Dergiye gönderilen makaleler özgün, daha önce başka bir dergide yayınlanmamış olup, başka bir derginin değerlendirme sürecinde bulunmamalıdır. İntihal, duplikasyon, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayım, dilimleyerek yayın, haksız yazarlık başta olmak üzere;
- Başka kişilere ait düşüncelerini, yöntemlerini, verilerini ya da eserlerini bilimsel kurallara uymadan, atıf yapmaksızın kısmen ya da tamamen kendi makalesi gibi yansıtmak,
- Makalede gerçekte olmayan veya üzerinde değişiklik yapılmış verileri kullanmak,
- Belirli bir kişi, kurum veya kuruluşların katkısı ile yürütülen çalışmalar sonucunda yayınlanan makalelerde ilgili kişi, kurum ve kuruluşun katkılarının belirtilmemesi,
- Kayıtlı araştırmaları veya elde edilen bulguları değiştirmek, araştırmada faydalanılmayan araç ya da gereçleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarlarına uyacak şekilde araştırma bulgularının değiştirilmesi ve şekillendirilmesi,
- Nihayete erdirilmemiş tez veya araştırmaları, sahibinden izinsiz şekilde kaynak olarak kullanmak,
- Birebir aynı içeriğe sahip eseri farklı dergilerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
- Bir araştırmanın bulgularını, araştırmanın bütünlüğüne aykırı biçimde parçalara ayırıp birden fazla makale olarak sunulması,
- Etkin bir şekilde katkısı olmayan kişileri yazarlar kısmına eklemek veya olan kişileri eklemeyerek, yazar sıralamasını nedensiz ve uygunsuz biçimde tahrif etmek,
- Makalede, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korumamak etik dışı haller olarak kabul edilir. Bununla birlikte, makalelerde evrensel olarak kabul edilmiş bilim kuramları, bilim alanlarının temel bilgileri, matematik teoremleri ve ispatları gibi önermelerin kullanılması etik ihlal teşkil etmez.
Araştırma Etiği
Ahi Evran Üniversitesi İİBD, araştırma etiğinde yüksek standartları benimsemektedir. Aşağıda yer alan uluslararası araştırma etiği ilkeleri doğrultusunda makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
- Araştırmanın biçimlendirilmesi, gözden geçirilmesi ve araştırmanın sürdürülmesinde, bütünlük, kalite ve şeffaflık ilkeleri esas olmalıdır,
- İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmaların yer aldığı makalelerde ilgili mevzuat hükümlerine uygun davranılmalıdır,
- Bilimsel bir araştırma amacıyla yapılan anket ve tutum incelemelerinde katılımcıların açık rızası olmaksızın ya da bir kurumda inceleme yapılacaksa kurumun iznini almadan bu veriler makalede sunulmamalıdır,
- Araştırmaya katılanların bilgilerinin gizliliği ve yanıt verenlerin gizliliği sağlanmalıdır. Araştırma katılımcıların özerkliğini ve saygınlığını koruyacak biçimde tasarlanmalıdır,
- Araştırmaya katılan bireylerde gönüllülük esas olmalıdır, herhangi bir zorlama yapılmamalıdır.
Yazarların Etik Sorumluluğu
- Makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır,
- Yazar makalenin özgün olduğu, daha önce başka bir yerde yayınlanmadığı ve başka bir yerde, başka bir dilde yayınlanmak üzere değerlendirmede olmadığının teminatını sağlamalıdır.
- Diğer yazarların, katkı sunanların çalışmaları ya da kullanılan kaynaklar bilimsel çerçeveye uygun biçimde kullanılmalı ve referanslarda belirtilmelidir.
- Yazarlardan çalışmaları ile ilgili değerlendirme esnasında gerekli olabilecek ilgili ham veriyi sunmaları istenebilecektir, bu nedenle yazarlar verilere erişimi sağlamaya hazır olmalı ve çalışmalarının yayınlanmasından sonra da makul bir sure daha bu verileri elde tutmalılardır.
- Aslında aynı olan araştırmayı tanımlayan metin birden fazla makalede yayınlamamalıdır.
- Yazar olmayan ancak çalışmaya katkısı olan tüm bireyler “teşekkür / bilgiler” kısmında verilmelidir. Buna ek olarak, teknik destek sağlayan, yazıma yardımcı olan ya da finansal destek sunan kişiler verilebilir.
- Makalede tüm yazarların akademik ve bilimsel olarak doğrudan katkısı bulunmalıdır. Yazar olan kişi ya da kişiler, makaledeki çalışmayı planlamak veya icra etmek ve / veya revize etmekle yükümlü kişilerdir. Finansal destek sağlanması, veri toplanması gibi haller tek başına yazarlık hakkı kazandırmaz.
- Tüm yazarlar çalışmanın sonuç ve bulgularına etki eden herhangi finansal kaynağı veya çıkar çatışmasını beyan etmekle yükümlüdür.
- Bir yazarın yayınlanmış bir çalışmada herhangi bir yanlışlık fark etmesi halinde, bu durumu acil olarak dergi editörüne bildirmek ve yanlışlığın düzeltilmesi için editörle işbirliği sağlamak o yazarın yükümlülüğüdür.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
-Hakemler, makale konusu hakkında kendini yetkin bulmuyor ya da zamanında geri dönüş sağlama ihtimali bulunmuyorsa, editöre bu durumu bildirmeli ve hakem sürecine kendisini dahil etmemesini talep etmelidir.
-Hakemlik objektif biçimde, yazarlara dair kişisel eleştirilerde bulunulmadan, geri bildirim esaslı, dürüst ve kibar bir üslupta olmalıdır.
- Hakemler, yazarı ile aralarında rekabet, işbirliği veya diğer ilişki ya da bağlantılar sebebiyle oluşacak çıkar çatışmalarının var olduğu çalışmaları değerlendirmemelidir.
- Hakemler raporlarını veya makalenin geri bildirimlerini başkalarıyla paylaşmamalıdırlar ve editörün izni olmadan yazarlarla doğrudan iletişim kurmamalıdırlar.
- Hakemler makaledeki olası etik meseleler konusunda dikkatli davranarak etik ihlal gördükleri kısımları editörün dikkatine sunmalıdır.
- Hakemler incelenmesi için ellerine ulaştırılmış makaleleri gizli tutmak ve hakemlik sürecinden elde ettikleri bu bilgileri kişisel menfaatleri için kullanmamakla yükümlüdürler.
- Hakemlerin kimliğinin gizli tutulması sağlanarak, bazı hallerde editörün kararıyla, ilgili hakemlerin makaleye ait yorumları aynı makaleyi değerlendiren diğer hakemlere ulaştırılarak hakemlerin bu süreçte bilgilendirilmesi sağlanabilir.
Editör Kurulunun Etik Sorumlulukları
- Editör yayınlanması için gönderilen makaleleri, yazarların etnik kökeninden, cinsiyetinden, cinsel yöneliminden, uyruğundan, dini inancından ve siyasi görüşünden bağımsız olarak değerlendirmelidir.
- Ahi Evran Üniversitesi İİBD editörleri, dergiye gönderilen makalelerin derginin amaç ve yayın politikalarına uygunluğunu değerlendirerek, yayınlanması gerektiğine karar vermekten sorumludurlar.
- Editör, yayına gönderilen makalelerin hakkaniyetli bir şekilde çift taraflı kör hakem değerlendirmesinden geçmelerini sağlar. Bu süreçte gönderilen makalelere ilişkin tüm bilginin, makale yayınlanana kadar gizli kalacağını garanti etmelidir.
- Sunulan bir makalede yer alan bilgiler yazarın açık yazılı izni olmaksızın editörün veya editör kurulunun kendi araştırmalarında kullanılmamalıdır.
- Editör, hakem atama konusunda tam yetkiye sahiptir ve dergide yayınlanacak makalelerle ilgili nihai kararı vermekle yükümlüdür.
Ücret Politikası
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İİBF Dergisi'nde yayımlanan makaleler için yazara herhangi bir ücret ödenmez ve de yazardan ücret talep edilmez. Dergimiz makale gönderimi, makale-editörlük süreçleri veya yayın ücreti (sayfa veya renk ücretleri) için herhangi bir ücret talep etmemektedir. Makaleler dijital olmak üzere ücretsiz erişime açıktır.
Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
1978 yılında, Gaziantep’in Nizip ilçesinde doğan Şener, Ankara Üniversitesinde Sağlık Eğitimi ve Atatürk Üniversitesinde Sosyoloji alanlarında lisans, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsünde Sağlık Yönetimi ile Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsünde Eğitimde Program Geliştirme alanlarında yüksek lisans, Süleyman Demirel Üniversitesinde Yönetim ve Organizasyon alanında doktora öğrenimini tamamlamıştır. Halen Anadolu Üniversitesinde Felsefe Bölümü öğrencisi olup, yönetim olgusunun sosyoloji, tarih ve felsefe kesişimindeki konularına ilgi duymaktadır. 2002-2005 yılları arasında, Ankara Gevher Nesibe Sağlık Eğitim Enstitüsünde; 2005-2015 yılları arasında, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğretim görevlisi olarak çalışmıştır. 2015 yılından beri Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İşletme Bölümü, Yönetim ve Organizasyon Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. 2021 yılında “Yönetim ve Strateji” alanında doçent unvanı alan Şener, “Örgütsel İntikam”, “Örgütsel Teoriden Örgütsel Davranışa Erdem”, “Sivil Erdemin Peşinde Bir Üçleme: Uyum, Ahlâk, Seslilik” kitaplarının yazarı, “Dijital Çağda Bilgi Yönetimi: Kavramlar Kuramlar ve Uygulamalar” ile “Endüstri 4.0 Paradigması: İşletme Fonksiyonlarının Dijital Dönüşümü”, “Kadın ve Aile” adlı kitapların editörüdür.
