Spor Kulüplerinin Finansal Performans Lideri Kim? Aras Yöntemiyle Ampirik Bir Uygulama

Öz

Spor endüstrisinin hızlı bir şekilde gelişmesi ve diğer endüstri kollarıyla bağlantılı olarak sergilediği uluslararası performans elde edilen gelirlerin yanı sıra rekabet ortamının da artmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla endüstride yer alan spor kulüplerinin performanslarının değerlendirilmesi piyasa katılımcıları ve araştırmacılar açısından önem arz etmektedir. Bu motivasyonla çalışmanın amacı BİST Spor Endeksi’nde faaliyet gösteren spor kulüplerinin finansal performanslarının sıralanması ve kulüplerin göstermiş olduğu finansal performansın yıllara göre farklılaşıp farklılaşmadığının tespit edilmesidir. Bu amaçla söz konusu spor kulüplerinin 2018-2022 yılları arasındaki finansal performans başarıları 13 kriter (ROA, brüt kâr marjı, faaliyet kâr marjı, net kâr marjı, cari oran, nakit dönüşüm süresi, PD/DD, FAVÖK/toplam finansman giderleri, sabit varlık devir gün sayısı, çalışma sermayesi/satışlardaki büyüme oranı, ROIC, alacakların devir günü sayısı, şüpheli ticari alacak oranı) çerçevesinde CRITIC yöntemiyle ağırlıklandırılarak, ARAS yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma neticesinde elde edilen bulgular yıllara göre değişkenlik göstermekle birlikte Beşiktaş spor kulübünün 2018 ve 2020 yıllarında, Fenerbahçe spor kulübünün 2021 yılında Galatasaray spor kulübünün ise 2019 yılında en başarılı finansal performansı gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• BIST Spor Endeksi
• ARAS
• CIRITIC

Who Is The Financial Performance Leader of Sports Clubs? An Empirical Application With the Aras Method

Öz

The competitive environment and income created by the sports sector are on the rise due to its rapid development and its global performance concerning other industries. Thus, researchers and market participants must assess how well sports clubs are performing in the sector. For the aforementioned reason, the goal of the research is to evaluate the sports clubs that are part of the BIST Sports Index according to their financial performance and ascertain if these rankings vary by club year. To accomplish that, the 13 criteria (ROA, gross profit margin, operating profit margin, net profit margin, current ratio, cash conversion period, PD/DD, EBITDA / total financial expenses, fixed asset turnover days, working capital/sales growth rate, ROIC, receivables turnover days, doubtful trade receivables ratio) were weighted with the CRITIC method when analyzing the financial performance achievements of these sports clubs between 2018 and 2022. The research yielded varying results depending on the year. However, Beşiktaş Sports Club demonstrated the best financial performance in 2018 and 2020, followed by Fenerbahçe Sports Club in 2021 and Galatasaray Sports Club in 2019.

Anahtar Kelimeler

• BIST Sports Index
• ARAS
• CIRITIC

Kaynakça

1. Akşar, T. (2022, Temmuz 8). Türk futbolunda parasal büyüme. T24. https://www.t24.com.tr/
2. Aytekin, S. and Erol, A. (2018). Finansal performans kurumsal sürdürülebilirlik performansının temel belirleyicisi midir? BIST Sürdürülebilirlik endeksinde ARAS yöntemi ile bir uygulama. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (17. UIK Special Issue )869-886.
3. Bağcı, H. (2018). Borsa İstanbul’a kayıtlı spor kulüplerinin finansal fair play çerçevesinde mali durumlarının Entropi ve Promethee teknikleriyle incelenmesi. In Business and Organization Research Safranbolu/Karabuk (International Conference).
4. Bakshi, T. and Sarkar, B. (2011). MCA based performance evaluation of project selection. International Journal of Software Engineering and Applications (IJSEA), 14-22.
5. Baş, M., Hantal, T. and Balcı, B. (2020). İşletmelerin finansal performanslarının SWARA, ARAS ve TOPSIS Tekniği ile karşılaştırılması: BİST Teknoloji Endeksi uygulaması. EKEV Akademi Dergisi, 265-291.
6. Buganova, K., Brutovsky, M. and Slepecky, J. (2022). Increasing the competitiveness and sustainability of sports organizations through risk management. Economic and Social Development: Book of Proceedings, 200-207.
7. Danae, D., George, M. and Papayannakis, L. (1995). Determining objective weights in multiple criteria problems: the critic method. Computers and Operations Research, 22(7), 763-770.
8. Diakoulaki, D., Mavrotas, G. and Papayannakis, L. (1995). Determining objective weights in multiple criteria problems: the critic method. Computers & Operations Research, 22(7), 763-770.

9. Ergül, N. (2017). Spor kulüplerinin futboldaki başarıları ile spor şirketlerinin finansal başarıları arasındaki ilişkinin test edilmesi. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 35(3), 43-71.
10. Goswami, S., Behera , D., Afzal, A., Kaladgi, A., Khan, S., Rajendran, P., Subbiah, R. and Asif, M. (2021). Analysis of a robot selection problem using two newly developed hybrid MCDM models of TOPSIS-ARAS and COPRAS-ARAS. (13, Dü.) Symmetry, 1331.
11. Görmüş, İ. (2021). Borsa İstanbul (BİST)’da işlem gören sigorta şirketlerinin CRITIC ağırlıklandırma, TOPSIS ve ARAS yöntemleri ile finansal performanslarının değerlendirilmesi. In Congress of Human Studies, 34-60.
12. Gümüş, U., Öziç, H. and Sezer, D. (2019). BİST’te inşaat ve bayındırlık sektöründe işlem gören işletmelerin SWARA ve ARAS yöntemleriyle finansal performanslarının değerlendirilmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 10(17), 835-858.
13. Güngör, A. (2014). Futbol endüstrisinde sportif başarı ile finansal performans arasındaki ilişkinin analizi ve Türkiye uygulaması. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (1), 16-36.
14. Hatem, B. and Ikram, K. (2023). A methodology for selection starting line-up of football players in Qatar World Cup 2022. European Journal of Sport Sciences, 2(2), 46-51.
15. İpekçi, A. (2019). Türkiye’de yapılması planlanan sualtı akıntı enerji tesisi kurulumu için Swara ve Waspas yöntemleri ile yer seçimi. Beykent Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, İstanbul.
16. Karadeniz, E., Koşan, L. and Günay, F. (2016). UEFA finansal fair play kuralları bağlamında Borsa İstanbul'da işlem gören spor şirketlerinin performanslarının analizi. TISK Academy/TISK Akademi, 11(22), 250-266.
17. Karpavicius, T. and Jucevicius, G. (2009). The application of the business system concept to the analysis of football business. Engineering Economics, 63(3), 86-95.
18. Maruf, M., and Özdemir, K. (2021). Türkiye’deki ticari bankalara ait web sitelerin performanslarının SWARA ve ARAS yöntemi ile sıralanması. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Yönetim ve Organizasyon Özel Sayısı), 1514-1537.
19. Oppenhuisen, J. and Van Zoonen, L. (2006). Supporters or customers? Fandom, marketing and the political economy of Dutch football. Soccer and Society, 7(1), 62-75.
20. Stanujkic, D., Đorđević, B. and Đorđević, M. (2013). Comparative analysis of some prominent MCDM methods: A case of ranking Serbian banks. Serbian Journal of Management, 8(2), 213-241.
21. Süslü, C. and Hızlıer, S. (2023). CRITIC Tabanlı MULTIMOORA ve TOPSIS yöntemleri ile finansal performans analizi: BİST Spor Endeksi şirketleri üzerine bir çalışma. İşletme, 4(1), 109-129.
22. Şenol, Z. and Ulutaş, A. (2018). Muhasebe temelli performans ölçümleri ile piyasa temelli performans ölçümlerinin CRITIC ve ARAS yöntemleriyle değerlendirilmesi. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, (641), 983-1002.
23. Turskis, Z., and Zavadskas, E. (2010). A novel method for multiple criteria analysis: grey additive ratio assessment (ARAS-G) method. Informatica, 21(4), 597-610.
24. Ünlü, U., Yalçın, N. and Yağlı, İ. (2017). Kurumsal yönetim ve firma performansı: TOPSIS Yöntemi ile BİST 30 firmaları üzerine bir uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 63-81.
25. Zavadskas, E. and Turskis, Z. (2011). Multiple criteria decision making (MCDM) methods in economics: an overview. Technological And Economic Development of Economy, 17(2), 397-427.