Abdîzâde Hüseyin Hüsameddîn’in Amasya Tarihi Adlı Eserinde Geçen Amasya Şehri ile İlgili Yer Adları

Yıl 2026, Cilt: 12 Sayı: 1 , 414 - 430 , 31.03.2026

Ayşegül Kuşdemir

https://doi.org/10.31592/aeusbed.1675211

https://izlik.org/JA46RZ28LA

Öz

Bu çalışmada Abdîzâde Hüseyin Hüsameddîn’in Amasya Tarihi adlı eserinde geçen Amasya şehri ile ilgili yer adları ele alınmış ve bu adlar adbilimsel bakış açısı ile değerlendirilmiştir. XX. Yüzyılın başlarında yazılmış olan bu eser kültür, tarih ve coğrafya açısından önemli bir eserdir. Amasya şehri ile ilgili önemli bilgiler veren bu eser adbilim ve toponomi çalışmaları için de önemli bir kaynaktır. Çalışmada Amasya Tarihi içerisinde tespit ettiğimiz 775 yer adı incelenmiş ve bu adlar belli toponomik sınıflandırmaya tabii tutulmuştur. Çalışmanın temel amacı Amasya şehrindeki yer adlarının incelenerek yörenin tarihi ve kültürel coğrafyasının bazı izlerini çıkarmak ve yer adı çalışmalarına katkı sağlamaktır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre, Amasya Tarihi’nde tespit ettiğimiz yer adlarının bazılarının günümüzde kullanılmadığı, bazılarının değişime uğradığı, bazılarının ise olduğu gibi kullanıldığı görülmektedir. Ayrıca söz konusu eserde yer adlarının verilişinde şahıs isimlerinin, dini ögelerin ve fiziki unsurların adlandırmada etkili olduğu görülmüştür. Denilebilir ki Amasya şehrinin tarihi ve kültürel coğrafyasına ışık tutan Amasya Tarihi, toponomik açıdan zengin bir eser olup, başka adbilim çalışmalarına da kaynaklık edebilecek bir eserdir.

Anahtar Kelimeler

Abdîzâde Hüseyin Hüsameddîn , Amasya Tarihi , Amasya , yer adları

Kaynakça

• Akar, A. (2012). Yer adları bilimi bakımından Evliyâ Çelebi seyahatnâmesi. Y. Akçay (Ed.), Doğumunun 400. yılında uluslararası Evliya Çelebi sempozyumu içinde (ss. 15-31). İstanbul: Gelişim Üniversitesi Yayınları.
• İbret, B. Ü. ve Topal, E. (2020). Yer adları açısından bir inceleme: Tosya’da (Kastamonu) yer adları. Folklor/Edebiyat, 26(101), 41-54.
• Keçeci Kurt, S., Özel, R. O. ve Hakverdioğlu, M. (2022). Abdîzâde Hüseyin Hüsâmeddîn Yasar Amasya tarihi. (I-IV). Samsun: Uğur Ofset.
• Kurt, S. (2020) Tarih-i Osmânî encümeni/Türk tarih encümeni mecmuasının Osmanlı tarih yazıcılığındaki yeri, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
• Kuşdemir, A. (2018). Yerköy yer adları, Doktora Tezi, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale.
• Sakaoğlu, S. (2001). Türk ad bilimi I, Ankara: TDK.
• Sancaoğlu. F. (1994). Üç Amasya tarihçisi ve eserleri, Tarih Enstitüsü Dergisi, 14, 37-50.
• Şahin, İ. (2013). Türkiye yeradbiliminde terim ve tür sınıflandırması sorunları, Avrasya Terim Dergisi, 1 (1), 46-58.
• Şahin, İ. (2015). Adbilim, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
• Türkçe Sözlük (2011). Ankara: TDK
• Vardar, B. (1980). Dilbilim ve dilbilgisi terimleri sözlüğü, Ankara: TDK