Araştırma Makalesi

Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili

Cilt: 12 Sayı: Aile Özel Sayısı 4 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili

Öz

Bu çalışma, Antik Yunan’da kadının toplumsal konumunu özellikle eş kimliği bağlamında ele alarak, arkeolojik ve ikonografik veriler üzerinden kadın temsilini incelemektedir. Antik Yunan toplumunda kadın, siyasal haklardan yoksun olmasına rağmen, evlilik aracılığıyla oikosun devamlılığını, soyun aktarımını ve yurttaşlık statüsünün meşruiyetini sağlayan temel figürlerden biri olarak belirleyici bir rol üstlenmiştir. Çalışmanın amacı, kadının bu işlevinin arkeolojik belgelerde nasıl görselleştirildiğini ortaya koymak ve söz konusu temsilleri aile yapısı, toplumsal normlar ve cinsiyet rolleri çerçevesinde değerlendirmektir. Araştırmada yöntem olarak, öncelikle yazılı kaynaklarda kadının statüsüne ilişkin bilgiler aktarılmış; ardından Arkaik dönemden başlayarak arkeolojik malzeme, özellikle Attika vazoları ve mezar stelleri üzerinden ikonografik analiz yapılmıştır. Vazo resimleri, evlilik ritüellerini ve gelinin toplumsal aidiyet kazanımını görselleştirirken, mezar stelleri kadınları eş ve anne kimlikleriyle yüceltmiş, dexiosis ve anakalypsis gibi hareketlerle evlilik bağlarını sembolize etmiştir. Ayrıca çeyiz sandıkları, takı kutuları ve hizmetçi figürleri gibi ikonografik unsurlar, kadının eş olarak rolünü ve hane içindeki konumunu vurgulayan tamamlayıcı göstergeler olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, arkeolojik malzeme, kadının bireysel kimliğinin geri planda bırakıldığını, ancak eş ve anne rolleri üzerinden toplumsal hafızada kalıcı kılındığını göstermektedir. Bu temsil biçimleri, yalnızca bireysel yaşam öykülerini değil, aynı zamanda Antik Yunan toplumunda evlilik kurumunun kültürel ve ideolojik boyutlarını da görünür kılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akgün Kaya, E. (2023). Antik Yunan edebi eserlerinde toplumsal cinsiyet rolleri: Kadınlık kimliği ve ideal kadın imgesi. Mediterranean Journal of Humanities, XIII, 27-42. https://doi.org/10.13114/MJH.2023.591.
  2. Antiken Skulpturen (1891). Beschreibung der antiken skulpturen mit ausschluss der Pergamenischen fundstücke. Berlin: Verlag von W. Spemann.
  3. Apollodorus. Library and epitome. Sir J.G. Frazer (Trans.). Cambridge: Harvard University Press.
  4. Arrington, N. (2018). Touch and remembrance in Greek funerary art. The Art Bulletin, 100(3), 7-27.
  5. Bağdatlı Çam, F. (2023). Antik dönem mezar stelleri. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  6. Boardman, J. (2003). Siyah figürlü Atina vazoları. G. Ergin (Çev.). İstanbul: Homer Yayınları.
  7. Boardman, J. (2005). Yunan sanatı. Y. İlseven (Çev.). İstanbul: Homer Yayınları.
  8. Boardman, J. (2017). Kırmızı figürlü Atina vazoları. N. Öz (Çev.). İstanbul: Homer Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarihsel Arkeoloji (Endüstriyel Arkeoloji Dahil), Yunan ve Roma Dönemi Arkeolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

4 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

15 Eylül 2025

Kabul Tarihi

24 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: Aile Özel Sayısı

Kaynak Göster

APA
Çelik, M. (2026). Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(Aile Özel Sayısı), 1-20. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1784190
AMA
1.Çelik M. Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;12(Aile Özel Sayısı):1-20. doi:10.31592/aeusbed.1784190
Chicago
Çelik, Meral. 2026. “Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 (Aile Özel Sayısı): 1-20. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1784190.
EndNote
Çelik M (01 Mart 2026) Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 Aile Özel Sayısı 1–20.
IEEE
[1]M. Çelik, “Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 12, sy Aile Özel Sayısı, ss. 1–20, Mar. 2026, doi: 10.31592/aeusbed.1784190.
ISNAD
Çelik, Meral. “Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12/Aile Özel Sayısı (01 Mart 2026): 1-20. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1784190.
JAMA
1.Çelik M. Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;12:1–20.
MLA
Çelik, Meral. “Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 12, sy Aile Özel Sayısı, Mart 2026, ss. 1-20, doi:10.31592/aeusbed.1784190.
Vancouver
1.Meral Çelik. Arkeolojik Veriler Işığında Antik Yunan’da Kadının Eş Kimliğinin Temsili. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2026;12(Aile Özel Sayısı):1-20. doi:10.31592/aeusbed.1784190