Relationship between Social Media Use and Family Communication among Theology Students

Öz

The accelerating pace of digitalization has led to social media profoundly impacting individuals' daily habits and communication styles. This transformative process, which reshapes interpersonal relationships, is particularly influential on family communication dynamics. Findings increasingly suggest that social media use reduces the frequency and quality of face-to-face interaction within families. This study examines the relationship between social media usage levels and family communication structures among students at the Süleyman Demirel University Faculty of Theology, evaluating the differentiations caused by social media use in family communication. The primary reason for selecting Theology Faculty students as the sample stems from this group's association with a pious identity in the public perception. This perception provides grounds for the assumption that the students' family structures and communication patterns are maintained in a more traditional form. Rather than offering definitive judgments, this research aims to investigate the effects of social media use on family communication processes shaped by this axis of religiosity within a unique context. This study employed a survey method for field research, collecting data from 251 participants. Data analysis utilized the SPSS statistical software and descriptive statistics. The analyses revealed statistically significant differences between participants' social media usage duration and their family communication scores. The findings indicate that the social media usage levels of Süleyman Demirel University Faculty of Theology students vary significantly based on their demographic characteristics and individual self-efficacy perceptions. Furthermore, the results suggest that social media use can significantly influence family communication and sharing patterns.

Anahtar Kelimeler

• Sociology of Religion
• Family
• Communication
• Social Media
• Addiction.

İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanımı ve Aile İçi İletişim Arasındaki İlişki

Öz

Günümüzde dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte sosyal medya, bireylerin gündelik yaşam alışkanlarını ve iletişim biçimlerini etkilemektedir. Kişilerarası ilişkileri dönüştüren bu süreç, özellikle aile içi iletişim dinamikleri üzerinde oldukça etkilidir. Sosyal medya kullanımının, bireylerin yüz yüze iletişim kurma sıklığı ve niteliğini azalttığına yönelik bulgular, literatürde giderek artmaktadır. Bu çalışmada, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat fakültesi öğrencilerinin sosyal medya kullanım düzeyleri ile aile içi iletişim yapıları arasındaki ilişki incelenmiş; sosyal medya kullanımının, aile içi iletişimde yol açtığı farklılaşmalar değerlendirilmiştir. İlahiyat fakültesi öğrencilerinin örneklem olarak seçilmesinin temel nedeni; bu grubun toplumsal algıda dindar kimliğiyle ilişkilendirilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu algı, öğrencilerin aile yapılarının ve iletişim kalıplarının geleneksel formda sürdüğü varsayımına zemin oluşturmaktadır. Araştırma, kesin yargılardan ziyade bu varsayımsal zemin üzerinden, sosyal medya kullanımının dindarlık ekseninde şekillenen aile içi iletişim süreçleri üzerindeki etkilerini özgün bir bağlamda incelemeyi amaçlamaktadır. Saha araştırması yönteminin kullanıldığı bu çalışmada veriler, 251 katılımcıdan anket tekniğiyle toplanmıştır. Verilerin analiz sürecinde SPSS istatistik yazılımı ve betimsel istatistik teknikleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, bireylerin sosyal medya kullanım süreleri ile aile içi iletişim puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların bulunduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin sosyal medya kullanım düzeylerinin çeşitli demografik özellikler ve bireysel yeterlik algıları doğrultusunda anlamlı biçimde farklılaştığını göstermektedir. Ayrıca sosyal medya kullanımının, aile içi iletişim ve paylaşım biçimlerini önemli oranda etkileyebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Din Sosyolojisi
• Aile
• İletişim
• Sosyal Medya
• Bağımlılık.

Kaynakça

1. Alp, F. (2021). Z kuşağının sosyal medya kullanım alışkanlıklarının aile içi iletişime etkisi: Sakarya Üniversitesi İletişim Fakültesi örneği. Yüksek lisans tezi. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
2. Asghar, G. ve Saleh, Z. (2012). Normality tests for statistical analysis: A guide for non-statisticians. International Journal of Endocrinology and Metabolism, 10(2), 486-489.
3. Avşar, Z. (2022). Sosyal medya. Trt Akademi Dergisi, 7(1), 5-7.
4. Ayaz, A. ve Barış, B. (2024). Sosyal medya bağımlılığı: üniversite öğrencileri üzerine bir inceleme. Uluslarası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 8(4), 1006-1025. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1572348
5. Aydın, M. (2014). Kurumlar Sosyolojisi. İstanbul: Açılım Kitap.
6. Başoğlu, U. ve Yanar, Ş. (2017). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım amaçları ve alışkanlıklarının belirlenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 6-13.
7. Bal, H. (2013). İletişim Sosyolojisi. Ankara: Sentez Yayıncılık.
8. Bostancı, M. (2019). Sosyal medya: Dün, bugün, yarın. Konya: Palet Yayınları.

9. Cizmeci, E. (2016). Aile, medya ve serbest zaman. İstanbul: Nobel Bilimsel Eserler.
10. Cüceloğlu, D. (2002). İletişim Donanımları. İstanbul: Remzi Kitabevi.
11. Cüceloğlu, D. (2021). Geliştiren Anne-Baba. İstanbul: Kronik Kitap.
12. Çavuş, S. (2022). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımları üzerine bir alan araştırması: Aksaray Üniversitesi örneği. İNİF E- Dergi, 7(2), 9-25.
13. Demir, Ü. (2016). Sosyal medya kullanımı ve aile iletişimi: Çanakkalede lise öğrencileri üzerine bir araştırma. Selçuk İletişim Dergisi, 9(2), 27-50. https://doi.org/10.18094/si.99029
14. Deniz, L. ve Ünal, A. (2019). Sosyal medya kullanımı ölçeği. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(22), 1025-1057. https://doi.org/10.26466/opus.557240
15. Dikeçligil, F. (2021). Aileye dair kabullerin ezber bozumu. Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 8(31), 21-52.
16. Dikeçligil, F. (2023). Ailede çözülme ve sosyal medya etkisi. Mahremiyet bağlamında sosyal medya ve aile içinde (Aile Forumu 1). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
17. Dilber, F. (2019). Aile İçi İletişimde Sosyal Medya: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (33), 334-381. https://doi.org/10.14520/adyusbd.596980
18. Ekiz, M. ve Atasoy, M. – Kır, S. (2025). Üniversite öğrencilerinin zaman yönetimi becerileri ve mutluluk yönelimleri: bir ilişki analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(2), 379-397. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1525229
19. Eldem, S. ve Elibol, T. (2020). Üniversite öğrencilerinin instagram kullanma davranışları. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 4(3), 157-164.
20. Gülnar, B., & Öztat, F. (2020). Aile içi yüz yüze iletişim, internet ve sosyal medya kullanım ilişkisi. Kurgu Dergisi, 28(1), 31–42.
21. İnce, M. ve Koçak, M. (2017). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım alışkanlıkları: Necmettin Erbakan üniversitesi örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 736-749.
22. Sallangül, S. (2020). Sosyolojiye Giriş. Denizli: Kaf Kitap Kafe Yayınları.
23. Semerci, M., Bayram, M. N., & Koçak, O. (2023). Genç yetişkinlerin aile aidiyeti ve sosyal medya bağımlılığı ilişkisinde yalnızlığın aracı rolü. Sosyolojik Bağlam Dergisi, 4(3), 273–288.
24. Şahin, S. ve Aral, N. (2012). Aile içi iletişim. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(3), 55-66.
25. Savaş, E. (2022). Üniversite öğrencilerinin dini içerikli sosyal platform kullanımları. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3(9), 1030-1043. https://doi.org/10.1501/Asbd_0000000029
26. Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenirlik ve geçerlik. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
27. Şentürk, Z. (2019). Sosyal medyanın boşanmaya etkileri. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(4), 548-555.
28. Özdemir, M. B. (2024). Türkiye’de sosyal medya fenomenlerinin toplumsal yaşam üzerindeki etkileri ve eğitim faktörünün süreçteki kritik rolü. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum / Education and Society in the 21st Century, 13(38), 335–353.
29. Özdemir, Z. (2019). Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı. Beykoz Akademi Dergisi, 7(2), 91-105. https://doi.org/10.14514/byk.m.26515393.2019.7/2.91-105
30. Özkaya, C. (2011). Türkiye’de Aile; Ailenin Yapısal Özellikleri, İşlevleri ve Değişimi. İstanbul: Sekam Yayıncılık.
31. Öztürk, Ş. (2015). Sosyal medyada etik sorunlar. Selçuk İletişim Dergisi, 9(1), 287-311. https://doi.org/10.18094/si.57598
32. Tutar, H., Yılmaz, M. (2019). Genel ve Örgütsel Boyutuyla İletişim. İstanbul: Seçkin Yayıncılık.
33. Uyar, P., & Ayar, D. (2024). Hemşirelik öğrencilerinin sosyal medya kullanımı ve aile iletişiminin sosyotelist olma ve sosyotelizme maruz kalma durumlarına etkisi. Sağlık Bilimlerinde Değer (Value in Health Sciences), 14(1), 83–89. https://doi.org/10.33631/sabd.1206855
34. Yılmaz, M., Üner, M., Akal, A. D. ve Tatlısu, F. (2025). Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı yaşam doyumu ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiler. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 8(2), 1-12.
35. Zencirkıran, M. (2017). Sosyoloji. Bursa: Dora Yayınevi.