Araştırma Makalesi

İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri

Cilt: 12 Sayı: 2 31 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri

Öz

Burkina Faso, Mali ve Nijer’in bulunduğu Orta Sahel Bölgesi iklim değişikliğinden önemli ölçüde etkilenmektedir. Yüksek sıcaklıklar, su kıtlığı ve kuraklık bölgede bulunan toplumların gündelik yaşam pratikleri üzerinde doğrudan etkiler yaratarak insan güvenliği açısından önemli kırılganlıklar oluşturmaktadır. Su ve gıda kaynaklarının daralması özellikle tarım ve hayvancılıkla uğraşan toplumlarının geçim kaynaklarını baltalarken, yoksulluk oranlarının giderek artması da göç ve çatışma dinamiklerini etkilemektedir. Bu anlamda, suya erişimin kısıtlı olduğu kırsal bölgelerde yaşayan toplulukların özellikle uzun mesafeli su temmini arayışına girmesi fiziksel ve toplumsal cinsiyet temelli riskleri arttırırken iklim değişikliğinin tehdit çarpanı etsinin bölgesel ve yerel çatışmaları güçlendirmesi toplum dinamiklerini yeniden şekillendirmektedir. Ayrıca, toplumsal ve siyasal meselelerin yanı sıra iklim değişikliği kaynaklı ekonomik zorlukların hanelerin sosyal ve ekonomik dayanıklılığını zayıflatması erkeklerin göç eğilimlerini ve dolayısıyla aile içi kırılganlıkların artmasına neden olmaktadır. Bu çalışma, Orta Sahel’de bulunan Burkina Faso, Mali ve Nijer’de yaşanan iklim değişikliği kaynaklı etkilerin bireyler üzerindeki etkilerini insan güvenliği çerçevesinde incelemektir. Sonuç kısmında, özellike Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen uluslararası ve bölgesel politikaların yerel düzeydeki yansımalarının yetersiz olduğunu vurgulayarak mevcut yöntemlerin aksine bölgelerin ve toplulukların ihtiyaçlarına özel insan güvenliğini sağlamaya odaklı yeni yaklaşımların oluşturulması gerektiğini savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acosta, D., Barrow, A., Mahamadou, I. S., Assuncao, V. S., Edwards, M. E. ve McKune, S. L. (2024). Climate change and health in the Sahel: A systematic review. Royal Society Open Science, 11(7), 231602. doi:10.1098/rsos.231602
  2. Adano, W. R., Dietz, T., Witsenburg, K. ve Zaal, F. (2012). Climate change, violent conflict and local institutions in Kenya’s drylands. Journal of peace research, 49(1), 65-80. doi:10.1177/0022343311427344
  3. Africa faces disproportionate burden from climate change and adaptation costs. (2024, 2 Eylül). World Meteorological Organization. https://public.wmo.int/news/media-centre/africa-faces-disproportionate-burden-from-climate-change-and-adaptation-costs adresinden 28.11.2025 tarihinde erişilmiştir.
  4. Africa Climate Insights. (2025). How climate change is rewriting Africa’s food security Retrieved from https://africaclimateinsights.org/how-climate-change-is-rewriting-africas-food-security/ adresinden 27.11.2025 tarihinde erişilmiştir.
  5. Swissaid. (t.y.). Swissaid. https://www.swissaid.ch/en/projects/youth-in-niger-draw-water-and-hope/https:/odihpn.org/publication/the-gendered-impacts-of-the-climate-crisis-in-the-sahel-an-urgent-call-for-climate-resilient-livelihoods/ adresinden 28.11.2025 tarihinde erişilmiştir.
  6. Aka O.A. AD925: Nigeriens seek more government action on climate change. https://www.afrobarometer.org/publication/ad925-nigeriens-seek-more-government-action-on-climate-change/ adresinden 28.11.2025 tarihinde erişilmiştir. Alemayehu, A. ve Mayer, N. (2024). Beyond crisis: Climate mobility dynamics in Central Sahel, East Africa and the Horn of Africa. Friedrich Ebert Stiftung. https://library.fes.de/pdf-files/bueros/aethiopien/21119.pdf adresinden 26.11.2025 tarihinde erişilmiştir.
  7. Alexander, L. (2023, 17 Ağustos). 10 Facts about water scarcity in Burkina Faso. The Borgen Project. “Retrieved from https://borgenproject.org/water-scarcity-in-burkina-faso/ adresinden 26.11.2025 tarihinde erişilmiştir.
  8. Alliance 2015. (2021, 5 Ağustos). Building resilience to conflict and climate change in Mali. https://www.alliance2015.org/building-resilience-to-conflict-and-climate-change-in-mali/ adresinden 25.11.2025 tarihinde erişilmiştir.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Değişim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

31 Ocak 2026

Kabul Tarihi

21 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelenk, B. (2026). İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 710-728. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1878581
AMA
1.Çelenk B. İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;12(2):710-728. doi:10.31592/aeusbed.1878581
Chicago
Çelenk, Bengü. 2026. “İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 (2): 710-28. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1878581.
EndNote
Çelenk B (01 Temmuz 2026) İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 2 710–728.
IEEE
[1]B. Çelenk, “İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 12, sy 2, ss. 710–728, Tem. 2026, doi: 10.31592/aeusbed.1878581.
ISNAD
Çelenk, Bengü. “İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12/2 (01 Temmuz 2026): 710-728. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1878581.
JAMA
1.Çelenk B. İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;12:710–728.
MLA
Çelenk, Bengü. “İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 12, sy 2, Temmuz 2026, ss. 710-28, doi:10.31592/aeusbed.1878581.
Vancouver
1.Bengü Çelenk. İklim değişikliğinin Orta Sahel’de yaşayan bireylerin günlük yaşam pratikleri üzerine güvenlik etkileri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Temmuz 2026;12(2):710-28. doi:10.31592/aeusbed.1878581