Üniversite Öğrencilerinde Mental İyi Oluş ile Akademik Öz Yeterlilik Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin mental iyi oluş düzeyleri ile akademik öz-yeterlilik inançları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yürütülmüştür. 2024-2025eğitim-öğretim yılında Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi’nde öğrenim gören 378 öğrenci ile gerçekleştirilen çalışmada veriler, Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği Kısa Formu ve Akademik Öz-Yeterlilik Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Analizler sonucunda, öğrencilerin mental iyi oluş ve akademik öz-yeterlilik düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu ve bu iki değişken arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunduğu saptanmıştır (r=.356; p<.01). Cinsiyet, ilgilenilen spor türü ve ikamet durumu değişkenlerinde anlamlı bir fark bulunmazken; öğretmenlik bölümü öğrencilerinin mental iyi oluş düzeylerinin antrenörlük bölümü öğrencilerine kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin akademik öz-yeterlilik inançlarını güçlendirmek için mental iyi oluşlarını destekleyici psikososyal ve rekreasyonel süreçlere odaklanılması gerektiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Mental iyi oluş
• akademik öz yeterlilik
• üniversite öğrencileri

Destekleyen Kurum

destekleyen kurum yok

Etik Beyan

Araştırmada, katılımcılardan yazılı onam alınmış olup, tüm işlemler etik kurallara uygun şekilde yürütülmüştür. Çalışma, Yükseköğretim Kurulu ve ilgili mevzuat kapsamında herhangi bir etik sorun teşkil etmemektedir.

Teşekkür

Çalışmanın gerçekleştirilmesine katkı sağlayan tüm katılımcılara, ayrıca makalenin değerlendirilmesinde emeği geçen hakem ve editörlere teşekkür ederiz.

An Investigation of the Relationship Between Mental Well-Being and Academic Self-Efficacy Among University Students

Öz

This study was conducted to determine the relationship between university students’ levels of mental well-being and their academic self-efficacy beliefs. The study was carried out with 378 students studying at Kırşehir Ahi Evran University during the 2024–2025 academic year, and the data were collected using the Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale Short Form and the Academic Self-Efficacy Scale Analyses revealed that students' mental well-being and academic self-efficacy levels were above average, and a positive and significant correlation was found between the two variables (r=.356; p<.01). While no significant differences were observed in terms of gender, type of physical activity, or residence status, it was determined that students in the teacher training program had higher levels of mental well-being compared to students in the coaching program. In conclusion, it can be stated that to strengthen the academic self-efficacy beliefs of university students, it is necessary to focus on psychosocial and recreational processes that support their mental well-being.

Anahtar Kelimeler

• Mental well being
• academic self efficacy
• university students

Destekleyen Kurum

No supporting institution

Etik Beyan

In the study, written informed consent was obtained from all participants, and all procedures were conducted in accordance with ethical guidelines. The study does not pose any ethical issues under the regulations of the Higher Education Council.

Teşekkür

We would like to thank all participants who contributed to the study, as well as the reviewers and editors for their valuable efforts in evaluating the manuscript.

Kaynakça

1. Alemdağ, C. (2015). Beden Eğitimi Öğretmeni Adaylarının Epistemolojik İnançları, Akademik Öz-Yeterlikleri ve Öğrenme Yaklaşımları. (Yayımlanmamış doktora tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Trabzon.
2. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman and Company.
3. Bandura, A., and Adams, N. E. (1977). Analysis of self-efficacy theory of behavioral change. Cognitive Therapy and Research, 1(4), 287-310. https://doi.org/10.1007/BF01663995
4. Başar, S. (2018). Düzenli egzersizin depresyon, mutluluk ve psikolojik iyi oluş üzerine etkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 25-34.
5. Biricik, Y. (2015). Beden Eğitimi ve Spor Bölümlerinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Akademik Öz Yeterliklerinin İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
6. Choi, N. (2005). Self-efficacy and self-concept as predictors of college students’ academic performance. Psychology in the Schools, 42(2), 197-205. https://doi.org/10.1002/pits.20048
7. Cobo‐Rendón, R., Pérez‐Villalobos, M. V., Páez‐Rovira, D., and Gracia‐Leiva, M. (2020). A longitudinal study: Affective wellbeing, psychological wellbeing, self‐efficacy and academic performance among first‐year undergraduate students. Scandinavian Journal of Psychology, 61(4), 518–526. https://doi.org/10.1111/sjop.12618
8. Çetin, M. Ç. (2009). Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Öğrencilerinin Karar Verme Stilleri, Sosyal Beceri Düzeyleri ve Stresle Başa Çıkma Biçimlerinin Bazı Değişkenler Açısından Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara

9. Demirtaş, A. S., ve Baytemir, K. (2019). Warwick-Edinburgh mental iyi oluş ölçeği kısa formu’nun Türkçe’ye uyarlanmasi: geçerlik ve güvenirlik çalişmasi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 689-701.
10. Diener, E. and Diener, M. (1995). Cross-cultural correlates of life-satisfaction and self-esteem. Journal of Personality and Social Psychology, 68(4), 653-663. https://doi.org/10.1037/0022-3514.68.4.653
11. Durdukoca, Ş. F. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının akademik öz yeterlik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi, 10(1), 69-77.
12. Elmas, L., Yüceant, M., Ünlü, H. ve Bahadır, Z. (2021). Üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile psikolojik iyi oluş durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sportive, 4(1), 1-17.
13. Field A. P. (2009). Discovering statistics using SPSS: And sex and drugs and rock‘n roll. (3rd ed.). London: Sage
14. Fraenkel, J., Wallen, N. and Hyun, H. (2012). How to design and evaluate research in education. (10th ed). McGraw-Hill Education.
15. García-Álvarez, D., Hernández-Lalinde, J., and Cobo-Rendón, R. (2021). Emotional intelligence and academic self-efficacy in relation to the psychological well-being of university students during COVID-19 in Venezuela. Frontiers in Psychology, 12, 759701.
16. Gökbulut, N. ve Bal, Z. (2021). Mental iyi oluşluğun sağlıklı yaşam farkındalığıyla ilişkisi. Anatolian Journal of Health Research, 2(2), 51-56.
17. Gönener, A., Öztürk, A. ve Yılmaz, O. (2017). Kocaeli Üniversitesi spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin mental (psikolojik) iyi olma düzeylerinin mutluluk düzeylerine etkisi. Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 1, 44-45.
18. Grøtan, K., Sund, Er., and Bjerkeset, O. (2019). Mental health, academic self-efficacy and study progress among college students – The SHoT study, Norway. Front. Psychol. Gürgan, U. ve Gür, S. (2019). Genç yetişkinlerde mental iyi oluş düzeyinin depresyonla ilişkisinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(6), 516-536.
19. Haring, M. J., Stock, W. A. and Okun, M. A. (1984). A research synthesis of gender and social class as correlates of subjective well-being. Human Relations, 37(8), 645-657.
20. Jerusalem, M., and Schwarzer, R. (1981). Fragebogen zur erfassung von “selbstwirksamkeit. skalen zur befindlichkeit und personenlichkeit ın r. schxarzer (Hrsg.). Berlin: Freie Universitaet, Institut fer Psychologie.
21. Karaçam, A. ve Pulur, A. (2017). Beden eğitimi öğretmenlerinin başarı algısı, akademik iyimserlik, psikolojik iyi oluş ve fiziksel saygı düzeylerinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-22.
22. Koç, C. ve Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 745-778.
23. Pajares, F. (2012). Motivational role of self-efficacy beliefs in self-regulated learning. D. H. Schunk and B. J. Zimmerman (Eds.), ın: Motivation and self-regulated learning. New York: Routledge.
24. Taşkın, Ç. Ş. ve Hacıömeroğlu, G. (2010). Öğretmen özyeterlik ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve sınıf öğretmeni adaylarının özyeterlik inançları. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 63-75.
25. Tekin, M., Özmutlu, İ., ve Erhan, S. E. (2009). Özel yetenek sınavlarına katılan öğrencilerin karar verme ve düşünme stillerinin incelenmesi. Journal of Physical Education and Sport Sciences, 11(3), 42-56
26. Tekkurşun Demir, G., Namlı, S., Hazar, Z., Türkeli, A., ve Cicioğlu, İ. (2018). Bireysel ve takım sporcularının karar verme stilleri ve mental iyi oluş düzeyleri. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(1), 176-191.
27. Temel, V. (2015). Beden Eğitimi Öğretmenlerinin, Problem Çözme Becerileri, Karar Verme Stilleri ve Öfke Tarzları. (Yüksek Lisans Tezi), Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
28. Tennant, R., Hiller, L., Fishwick, R., Platt, S., Joseph, S., Weich, S., Parkinson, J., Secker, J., and Stewart-Brown, S. (2007). The warwick-edinburgh mental well-being scale (wemwbs): development and UK validation. Health and Quality of Life Outcomes, 5(1), 50-63. https://doi.org/10.1186/1477-7525-5-63.
29. Usher, E. L., and Pajares, F. (2006a). Sources of academic and self-regulatory efficacy beliefs of entering middle school students. Contemporary Educational Psychology, 31, 125-141.
30. Usher, E. L., and Pajares, F. (2006b). Inviting confidence in school: Invitations as a critical source of the academic self-efficacy beliefs of entering middle school students. Journal of Invitational Theory and Practice, 12, 7-16.
31. Wang, C. C. D., and Castañeda‐Sound, C. (2008). The role of generational status, self‐esteem, academic self‐ efficacy, and perceived social support in college students' psychological well‐being. Journal of College Counseling, 11(2), 101-118.
32. Wood, W., Rhodes, N., Whelan, M. (1989). Sex differences in positive well-being: A consideration of emotional style and marital status. Psychological Bulletin, 106(2), 249-264.
33. World Health Organisation. (WHO) (2004). Promoting mental health: Concepts, emerging evidence and practice: Summary report. Geneva: World Health Organisation.
34. Yalmacı, S. G. ve Aydın, S. (2014). Fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik öz-yeterlik algılarının incelenmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 1(2), 21-27.
35. Yanar, Ş., Soyer, A., ve Güngör, N. B. (2023). Mental iyi oluşun akademik özyeterliğe etkisi: Spor yöneticisi adayları üzerine bir araştırma. ROL Spor Bilimleri Dergisi, Özel Sayı (1), 487-500.
36. Yılmaz, A. ve Ağgön, E. (2023). Aktif spor yapan üniversite öğrencilerinin beden memnuniyeti, mental iyi oluş ve özgüven düzeylerinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 14(1), 31-42.
37. Yılmaz, M., Gürçay, D. ve Ekici, G. (2007). Akademik öz-yeterlik ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 253-259.