Yıl 2020, Cilt 6 , Sayı 1, Sayfalar 242 - 259 2020-03-29

Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Mesut Fatih DEMİR [1] , Nuri BALOĞLU [2]


ÖZ

Bu araştırmada lise son sınıf öğrencilerinin üstbiliş becerileri ve akademik erteleme davranışları arasındaki ilişkiler öğrencilere ait bazı değişkenler açısından incelenmiştir. Çalışma ilişkisel tarama modeline uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın evreni 2017-2018 eğitim öğretim yılı içerisinde İç Anadolu Bölgesindeki bir il merkezinde bulunan ortaöğretim kurumlarının (liselerin) son sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırma örneklemi kolayda örnekleme yöntemi yardımı ile belirlenmiş ve araştırmaya gönüllü olarak katılmış 492 lise son sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından hazırlanan bir kişisel bilgi formu, “Üstbiliş Becerileri Ölçeği” ve “Akademik Erteleme Ölçeği” ile toplanmıştır.Veriler SPSS 22.00 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Çözümlemede frekans ve yüzde, madde ortalamaları, Kolmogrov-Smirnov Testi, Kruskal Wallis-H testi, Mann-Whitney U Testi ve Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon Analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular lise son sınıf öğrencilerinin üstbiliş becerileri ile akademik erteleme davranışı puanlarının genel olarak orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Üstbiliş beceri puanları öğrencilerin cinsiyet ve anne-baba eğitim düzeyi değişkenine göre değişmezken, ailenin sosyo-ekonomik düzeyi ve devam edilen lise türüne göre anlamlı farklılıklar arz etmektedir. Akademik erteleme puanları ailenin sosyo-ekonomik düzeyi, annenin eğitim düzeyi ve babanın eğitim düzeyi değişkenine göre değişmezken; öğrencilerin cinsiyet ve devam ettikleri lise türü değişkenine göre anlamlı farklılıklar arz etmektedir. Öğrencilerin üstbiliş puanları ile akademik erteleme davranışı puanları arasında .18 düzeyinde pozitif yönlü düşük bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları ilgili literatür temelinde tartışılmış ve bulgulara dayalı bazı öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: akademik erteleme, lise son sınıfı, üstbiliş


ABSTRACT

In this study, the relationships between metacognition skills and academic procrastination behaviors of senior high school students were examined in terms of some variables of students. The study was designed in accordance with the relational survey model. The population of the research consists of the last year students of secondary schools (high schools) in a city center in the Central Anatolia Region in the 2017-2018 academic years. The sample of the study consisted of 492 high school senior students who volunteered to participate in the study. The research data were collected with “Metacognition Skills Scale” and “Academic Procrastination Scale. The data were analyzed by using SPSS 22.00 package program. Frequency and percentage, item averages, Kolmogrov-Smirnov Test, Kruskal Wallis-H test, Mann-Whitney U Test and Spearman Brown Rank Differential Correlation Analysis techniques were used in the analysis. Findings indicate that metacognition skills and academic procrastination scores of high school senior students are generally at medium level. While metacognition skill scores do not change according to the gender and parental education level of the students, they show significant differences according to the socio-economic level of the family and the type of high school in which they are attending. Academic procrastination scores did not change according to the socio-economic level of the family, the education level of the mother and the education level of the father; there are significant differences according to gender and high school type of students. It was found that there was a low positive correlation between the metacognition scores of the students and the academic procrastination scores .18. The results of the research were discussed on the basis of the relevant literature and some recommendations based on the findings were presented.

Keywords: academic procrastination, senior high school, metacognition

akademik erteleme, lise son sınıf, üstbiliş
  • Ackerman, D. S. Ve Gross, B. L. (2005). My InstructorMade Me Do It: TaskCharacteristics Of Procrastination. Journal Of Marketing Education, 27 (1), 5-13.
  • Adıgüzel, A. ve Orhan, A. (2016). Öğrencilerin Üstbiliş Beceri Düzeyleri İle İngilizce Dersine İlişkin Akademik Başarıları Arasındaki İlişki. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 5-14.
  • Altındağ, M. (2008). Öğrencilerin Yürütücü Biliş Becerileri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Altındağ M. ve N. Senemoğlu (2013) Yürütücü Biliş Becerileri Ölçeği, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi [H. U. Journal of Education] 28(1), 15-26 [2013].
  • Arslan, A. (2013). Lise Öğrencilerinin Akademik Erteleme Davranışlarının Karar Verme Stilleri İle İlişkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Üniversitesi, Gaziantep.
  • Aydın, S. A. ve Koçak, S. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Zaman Yönetimi Becerileri İle Akademik Erteleme Düzeylerinin İncelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(3), 17-38.
  • Aykut, Ç., Karasu, N. ve Kaplan, G. (2016). Özel Eğitim Öğretmen AdaylarınınÜstbiliş Farkındalıklarının Tespiti. Anakara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 17 (3), 231-245.
  • Baloğlu, N. ve Demir, M. F. (2017). Sekizinci Sınıf Öğrencilerinin Aile İlişkileri ve Üstbiliş becerileri Arasındaki İlişkiler. International Journal Of EurasiaSocialSciences, 30(8), 1891-1905.
  • Burka, J. B. Ve Yuen, L.M. (1983). Procrastination: WhyYou Do It, WhatTo Do AboutIt. New York: Addison-Wessley.
  • Büyüköztürk, Ş. , Kılıç-Çakmak, E. , Akgün, Ö. E. , Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Çetin, N. (2016). Lise Öğrencilerinin Akademik Erteleme Davranışlarının İncelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Anadolu Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  • Demir, Ö. ve Kaymak-Özmen, S. (2011). Üniversite Öğrencilerinin Üstbiliş Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Ç. Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20 (3), 145-160.
  • Deniz, D., Küçük, B., Cansız, Ş., Akgün, L., ve İşleyen, T. (2014). Ortaöğretim Matematik Öğretmeni Adaylarının Üstbiliş Farkındalıklarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22 (1), 305-320.
  • Doğan, E. (2009). Meslek Liselerinde Çalışan Öğretmenlerin Üstbiliş Becerileri İle Sosyal Uyumları Arasındaki İlişki (İstanbul Anadolu Yakası Örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Yeditepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Eerde Van, W. (2003). Procrastination At WorkAnd Time Management Training. TheJournal Of Psychology, 137 (5), 421-434.
  • Efklides, A. (2006). MetacognitionAndAffect: What Can MetacognitiveExperencesTell Us AboutThe Learning Process? EducationalResearchReview, 1 (1), 3-14.
  • Ekinci, E. (2011). Ortaöğretim Öğrencilerinin Akademik Özyeterlik Düzeyleri ve Akademik Erteleme Davranışlarının Öğrenilmiş Çaresizlik Düzeylerini Yordama Gücü. (Yüksek Lisans Tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat.
  • Flavell, J. H. (1976). The Nature Of Intelligence. L. Resnick (Ed.), MetacognitiveAspects Of Problem Solvingiçinden (231-236). New Jersey: Lawrence ErlbaumAssociates.
  • Flavell, J. H. (1979). MetacognitionAndCognitiveMonitoring: A New Area Of CognitiveDevelopmentalInquiry. AmericanPsychologist, 34(10), 906-911.
  • Gül, Ş., Özay-Köse, E. ve Sadi-Yılmaz, S. (2015). Biyoloji Öğretmeni Adaylarının Üstbiliş Farkındalıklarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi,12 (23), 83-91.
  • Gürültü, E. (2016). Lise Öğrencilerinin Sosyal Medya Bağımlılıkları ve Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Hertzog, C. ve Robinson, A. E. (2005). MetacognitionAndIntelligence. O. Wilhelm And R. W. Engel (Ed.), Handbook of UnderstandingAndMeasuringIntelligence içinden (101-123). London: Sage.
  • Kacar, M. ve Sarıçam, H. (2015). Sınıf Öğretmen Adaylarının Üstbiliş Farkındalıkları İle Matematik Kaygı Düzeyleri Üzerine Bir Çalışma. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (2), 137-152.
  • Kandemir, M. (2010). Akademik Erteleme Davranışını Açıklayıcı Bir Model. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Karasar, N. (2007). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
  • Karslı, T. A. (2015). İlköğretim Dönemindeki Ergenlerde Üst-Biliş İşlevleri İle Karar Verme Ve Denetim Odağı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (55), 16-31.
  • Knaus, W. J. (1998). Do ItNow! Break TheProcrastinationHabit. (2. Baskı). New York: John Wiley&Sons, Inc.
  • Lay, C. H. (1986). At Last, My ResearchArticle On Procrastination. Journal Of ResearchInPersonality, 20 (4), 474-495.
  • Memiş, A. ve Arıcan, H. (2013). Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Üstbiliş Düzeylerinin Cinsiyet ve Başarı Değişkenleri Açısından İncelenmesi. Karaelmas Journal of EducationalSciences, 1 (2013), 76-93.
  • Milgram, N. N. Ve Tenne, R. (2000). PersonalityCorrelates Of DecisionalAndTaskAvoidantProcrastination. EuropeanJournal Of Personality, 14 (2), 141-156.
  • Nazik, F., Sönmez, M. ve Güneş, G. (2014). Hemşirelik Öğrencilerinin Üstbiliş Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(55), 16-31.
  • Oran, S. (2016). Anadolu Lisesi Öğrencilerinde Akademik Erteleme Davranışlarının İncelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Çağ Üniversitesi/Sosyal Bilimler Üniversitesi, Mersin.
  • Özsoy, F. ve Kuloğlu, M. M. (2017). Major Depresif Bozukluk ve Panik Bozukluk Hastalarında Üstbiliş İşlevlerinin Değerlendirilmesi. Journal Of ContemporaryMedicine, 7(1), 42-49.
  • Özsoy, G. (2007). İlköğretim Beşinci Sınıfta Üstbiliş Stratejileri Öğretiminin Problem Çözme Başarısına Etkisi. (Doktora Tezi), Gazi Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Öztürk Ova, N. (2011). Güzel Sanatlar Lisesi Öğrencileri İle Fen Lisesi Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Üstbiliş Eğilimlerinin Karşılaştırılması. Yeditepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Üniversitesi, İstanbul.
  • Paris, S. ve Parecki, A. (1993). MetacognitiveAspects of AdultLiteracy.Philadelphia, PA: National Center On AdultLiteracy.
  • Pintrich, P. R. (2002). The Role Of Metacognitive Knowledge In Learning, TeachingAndAssessing. TheoryIntoPractice, 41 (4), 219-225.
  • Pintrich, P. R., Wolters, C. A. ve Baxter, G. P. (2000). AssessingMetacognitionAnd Self-regulated Learning. G. Schraw ve J. C. Impara (Ed.), IssuesInTheMeasurement of Metacognition içinden (43-97). Lincoln, NE: TheUniversity of Nebraska Press.
  • Saraç, S. (2010). İlköğretim Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Düzeyleri, Genel Zeka ve Okuduğunu Anlama Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Marmara Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Sarpkaya, G., Arık, G. ve Kaplan, H. A. (2011). İlköğretim Matematik Öğretmen Adaylarının Üstbiliş Stratejilerini Kullanma Farkındalıkları İle Matematiğe Karşı Tutumları Arasındaki İlişki. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, II, 107-122.
  • Sarıoğlu, F. A. (2011). Öğretmen Adaylarının Akademik Erteleme Eğilimi İle Mükemmeliyetçilik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Senecal, C.,Julien, E. ve Guay, F. (2003). Role ConflictAndAcademicProcrastination: A Self-DeterminationPerspective. EuropenJournal Of SocialPsychology, 33(1), 135-145.
  • Senecal, C.,Koestner, R. ve Vallerand, R. J. (1995). Self-RegulationAndAcademicProcrastination. Journal Of SocialPsychology, 135(5), 607-619.
  • Schouwenburg, H. C. ve Lay, C. H. (1995). TraitProcrastinationAndTheBig-FiveFactors Of Personality. PersonalityAndIndividualDifferences, 18(4), 481-490.
  • Solomon, L. J. ve Rothblum, E. D. (1984). AcademicProcrastination: FrequencyAndCognitive-BehavioralCorrelates. Journal Of CounselingPsychology, 31 (4), 503-509.
  • Tanrıkulu, M. (2013). Ergenlerin Akademik Erteleme Davranışlarıyla Benlik Saygılarının İncelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  • Yiğit, R. ve Dilmaç B. (2011). Ortaöğretimde Öğrencilerinin Sahip Oldukları İnsani Değerler İle Akademik Erteleme Davranışlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (31), 159-178.
  • Arıcan Demir, H. (2013). Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Üstbiliş Düzeylerinin Cinsiyet ve Başarı Değişkenleri Açısından İncelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bülent Ecevit Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
  • Çakıcı, D. C. (2003). Lise ve Üniversite Öğrencilerinde Genel Erteleme ve Akademik Erteleme Davranışının İncelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Schraw, G. ve Moshman (1995). MetacognitiveTheories. EducationalPsychologyReview, 4 (4), 351-371.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-7114-9775
Yazar: Mesut Fatih DEMİR (Sorumlu Yazar)
Kurum: AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-7982-2116
Yazar: Nuri BALOĞLU
Kurum: AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 29 Mart 2020

Bibtex @araştırma makalesi { aeusbed640030, journal = {Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-0767}, address = {}, publisher = {Ahi Evran Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {6}, pages = {242 - 259}, doi = {10.31592/aeusbed.640030}, title = {Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi}, key = {cite}, author = {DEMİR, Mesut Fatih and BALOĞLU, Nuri} }
APA DEMİR, M , BALOĞLU, N . (2020). Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 6 (1) , 242-259 . DOI: 10.31592/aeusbed.640030
MLA DEMİR, M , BALOĞLU, N . "Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (2020 ): 242-259 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/aeusbed/issue/53383/640030>
Chicago DEMİR, M , BALOĞLU, N . "Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (2020 ): 242-259
RIS TY - JOUR T1 - Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi AU - Mesut Fatih DEMİR , Nuri BALOĞLU Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.31592/aeusbed.640030 DO - 10.31592/aeusbed.640030 T2 - Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 242 EP - 259 VL - 6 IS - 1 SN - -2149-0767 M3 - doi: 10.31592/aeusbed.640030 UR - https://doi.org/10.31592/aeusbed.640030 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi %A Mesut Fatih DEMİR , Nuri BALOĞLU %T Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi %D 2020 %J Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P -2149-0767 %V 6 %N 1 %R doi: 10.31592/aeusbed.640030 %U 10.31592/aeusbed.640030
ISNAD DEMİR, Mesut Fatih , BALOĞLU, Nuri . "Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 / 1 (Mart 2020): 242-259 . https://doi.org/10.31592/aeusbed.640030
AMA DEMİR M , BALOĞLU N . Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020; 6(1): 242-259.
Vancouver DEMİR M , BALOĞLU N . Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Üstbiliş Kullanma Becerileri ile Akademik Erteleme Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020; 6(1): 259-242.