Araştırma Makalesi

Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 8 Sayı: 2 31 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Çalışmanın amacı, doğa kaynaklı afetlere karşı hazırlıklı olma, kadercilik ve inkar niyeti arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın evrenini Kocaeli ilindeki bireyler oluşturmaktadır. Örneklemini ise çalışmaya katılmayı kabul eden 318 kadın (%63,3), 184 erkek (%36,7) olmak üzere toplam 502 birey oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak dört kısımdan oluşan 36 soruluk anket formu kullanılmıştır. İlk kısımda bireylerin sosyo-demografik özelliklerine ait üçü çoktan seçmeli, üçü evet hayır, biri açık uçlu soru tipinde olmak üzere toplam sekiz soru, ikinci kısımda Afet Hazırbulunuşluk Ölçeği (Disaster Preparedness Scale), üçüncü ve dördüncü kısımda Kadercilik Ölçeği (Fatalism Belief) ve İnkar Niyeti Ölçeği (Denial Belief) kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler; korelasyon analizi ve parametrik analizler kullanılmıştır. Bulgulara göre, inkar niyeti ile afetlere karşı hazırlıklı olma puanları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunurken; kadercilik ile afetlere karşı hazırlıklı olma puanları arasında bir ilişki belirlenmemiştir. Ayrıca kadercilik ile inkar niyeti ölçeklerinden alınan puanlar arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Sonuç olarak, afetler insanların iradesi dışında meydana gelebileceği gibi, insanların gerekli önlemleri almaması ve ilgili tutum ile davranışlarının bir sonucu olarak da ortaya çıkabilir. Bu nedenle her ne sebeple olursa olsun can ve mal kaybını ortadan kaldıracak tedbirlerin alınması için bilincin kazandırılması gerekmektedir. Bireylerin afete hazırlıklı olmalarını sağlamak amacıyla gerekli çalışmaların yapılması ve projelerin hayata geçirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışma için gerekli etik kurul izni Sakarya Üniversitesi Etik Komisyonundan 06.04.2022 tarihli ve 122464 karar numaralı uygunluk raporu alındı.

Kaynakça

  1. AFAD. (2014). “Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü” https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu (Erişim Tarihi: 01.02.2023).
  2. AFAD. (2021). “Bartın, Kastamonu ve Sinop’ta Meydana Gelen Yağışlar Hakkında - 18.00.” https://www.afad.gov.tr/bartin-kastamonu-ve-sinopta-meydana-gelen-yagislar-hakkinda---1-9-1800 (Erişim Tarihi: 10.03.2023)
  3. AFAD. (2023a). “06 Şubat 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık ve Elbistan) Depremleri Saha Çalışmaları Ön Değerlendirme Raporu” https://deprem.afad.gov.tr/event-detail/0;eaEventId=543428 (Erişim Tarihi: 10.03.2023)
  4. AFAD. (2023b). “Adıyaman İli İle Şanlıurfa İlinde Meydana Gelen Aşırı Yağışlar Hk.” https://www.afad.gov.tr/adiyaman-ili-ile-sanliurfa-ilinde-meydana-gelen-asiri-yagislar-hk-basin-bulteni (Erişim Tarihi: 27.07.2024)
  5. Akalın, S., Şakiroğlu, M., Tunç, B., Eren, S. (2020). Depreme Önlem Alma Davranışını Yordayan Bazı Değişkenlerin İncelenmesi: Aydın İli Örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(3), 977–993. https://doi.org/10.16953/deusosbil.528570
  6. Aksa, F. I., Utaya, S., Bachri, S., Handoyo, B. (2020). The role of knowledge and fatalism in college students related to the earthquake-risk perception. Jàmbá: Journal of Disaster Risk Studies, 12(1), 1-6. https:// doi.org/10.4102/jamba. v12i1.954
  7. Aksa, F.I. (2020). Islamic perspectives in disaster: An alternative to changing fatalistic attitudes. Jàmbá: Journal of Disaster Risk Studies, 12(1), 1-4. https://doi.org/10.4102/jamba.v12i1.942
  8. Ao, Y., Zhang, H., Yang, L., Wang, Y., Martek, I., Wang, G. (2021). Impacts of earthquake knowledge and risk perception on earthquake preparedness of rural residents. Natural Hazards, 107, 1287-1310. https://doi.org/10.1007/s11069-021-04632-w

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ocak 2024

Kabul Tarihi

18 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akbolat, M., Durmuş, A., & Cebeci, A. (2025). Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 8(2), 438-454. https://doi.org/10.35341/afet.1420534
AMA
1.Akbolat M, Durmuş A, Cebeci A. Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8(2):438-454. doi:10.35341/afet.1420534
Chicago
Akbolat, Mahmut, Ayhan Durmuş, ve Aleyna Cebeci. 2025. “Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Afet ve Risk Dergisi 8 (2): 438-54. https://doi.org/10.35341/afet.1420534.
EndNote
Akbolat M, Durmuş A, Cebeci A (01 Temmuz 2025) Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Afet ve Risk Dergisi 8 2 438–454.
IEEE
[1]M. Akbolat, A. Durmuş, ve A. Cebeci, “Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 2, ss. 438–454, Tem. 2025, doi: 10.35341/afet.1420534.
ISNAD
Akbolat, Mahmut - Durmuş, Ayhan - Cebeci, Aleyna. “Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Afet ve Risk Dergisi 8/2 (01 Temmuz 2025): 438-454. https://doi.org/10.35341/afet.1420534.
JAMA
1.Akbolat M, Durmuş A, Cebeci A. Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8:438–454.
MLA
Akbolat, Mahmut, vd. “Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 2, Temmuz 2025, ss. 438-54, doi:10.35341/afet.1420534.
Vancouver
1.Mahmut Akbolat, Ayhan Durmuş, Aleyna Cebeci. Doğa Kaynaklı Afetlere Karşı Hazırlıklı Olma, Kadercilik ve İnkar Niyeti Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Afet ve Risk Dergisi. 01 Temmuz 2025;8(2):438-54. doi:10.35341/afet.1420534