Araştırma Makalesi

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki

Cilt: 8 Sayı: 3 30 Kasım 2025
PDF İndir
EN TR

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki

Öz

6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye’nin güneyi iki şiddetli depremle sarsıldı. Bu büyük afet sadece depremi doğrudan yaşayan bireyleri değil tüm ülke halkını farklı şekillerde etkilemiştir. Doğal afetler gibi travmatik olaylar sonrası ölüm kaygısı toplum ruh sağlığı için önemli bir tehlike olarak gündeme gelmektedir. Bu çalışmanın temel amacı da depremlerin ardından yetişkin bireylerde ölüm kaygısı ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma grubu deprem bölgesi dışında olup depremi doğrudan yaşamayan 415 kişiden (kadın=284, erkek=131, yaş ort.=24.20, ±5.32) oluşmaktadır. Veri analizi SPSS 24.0 paket programı ile yapılmış ve analizde tanımlayıcı istatistik, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı (PMÇKK), hiyerarşik regresyon ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Analiz sonucunda psikolojik sağlamlık ile ölüm kaygısı toplam puanı (r=-.27, p<.001) ve ölüm kaygısı alt boyutları arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ölüm kaygısını açıklamaya dönük kurulan hiyerarşik regresyon modelinin anlamlı olduğu ve son modelin toplam varyansın %12’sini açıkladığı tespit edilmiştir (F(4,410)= 14.59, p<.001, R2 =.13, ΔR2=.12). Diğer taraftan ölüm kaygısının eğitim düzeyi ve gelir durumuna göre gruplar arasında farklılaşmadığı belirlenmiştir. Özellikle deprem gibi tüm toplumu etkileyen ve tahribatı yüksek doğal afetlerin ardından ölüm kaygısı ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin ve etkili olan faktörlerin ortaya koyulmasının toplum ruh sağlığı stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Al Boukhary, R., Hallit, R., Postigo, A., Malaeb, D., Dabbous, M., Sakr, F., Khatib, S. E., Fetih Romdhane, F., Hallit, S., & Obeid, S. (2024). The effect of gratitude on death anxiety is fully mediated by optimism in Lebanese adults following the 2023 earthquake. BMC Psychology, 12(1), 1-9. Doi: 10.1186/s40359-023-01509-4
  2. Amerikan Psikoloji Derneği (2024). Trauma. https://www.apa.org/topics/trauma adresinden 9 Şubat 2024 tarihinde erişim sağlandı.
  3. Aras, N. Y., & Topkaya, N. (2022). Yeni Koronavirüs hastalığını (Covid-19) yenmiş bireylerde travma sonrası büyümede travma sonrası stres belirtileri, psikolojik sağlamlık ve umudun rolü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar-Current Approaches in Psychiatry, 14(1), 110-120. Doi: 10.18863/pgy.1078789
  4. Azaiza, F., Ron, P., Shoham, M., & Tinsky-Roimi, T. (2011). Death and dying anxiety among bereaved and nonbereaved elderly parents. Death Studies, 35(7), 610-624. Doi: 10.1080/07481187.2011.553325
  5. Bal, U., Çakmak, S., & Uğuz, Ş. (2013). Gender differences in symptoms of anxiety disorders. Archives Medical Review Journal, 22(4), 441-59.
  6. Başoǧlu, M., Kılıç, C., Şalcıoǧlu, E., & Livanou, M. (2004). Prevalence of posttraumatic stress disorder and comorbid depression in earthquake survivors in Turkey: An epidemiological study. Journal of Traumatic Stress: Official Publication of The International Society for Traumatic Stress Studies, 17(2), 133-141. Doi: 10.1023/B:JOTS.0000022619.31615.e8
  7. BBC News (2023). 6 Şubat'taki depremlerde can kaybı 50 bin 500'e yükseldi. https://www.bbc.com/turkce/articles/c51kdv8d15jo adresinden 12 Kasım 2023 tarihinde erişim sağlandı.
  8. Bırni, G., Deniz, M. E., Karaağaç, Z. G., Erişen, Y., Kaya, Y., & Satıcı, S. A. (2024). Rebuilding wellbeing: Understanding the role of self-criticism, anger rumination, and death distress after the February 6, 2023, Türkiye Earthquake. Death Studies, 48(5), 511-521. Doi: 10.1080/07481187.2023.2241401

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

16 Nisan 2025

Kabul Tarihi

23 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Tosun, C. (2025). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki. Afet ve Risk Dergisi, 8(3), 1148-1160. https://doi.org/10.35341/afet.1678004
AMA
1.Tosun C. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8(3):1148-1160. doi:10.35341/afet.1678004
Chicago
Tosun, Cansu. 2025. “6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki”. Afet ve Risk Dergisi 8 (3): 1148-60. https://doi.org/10.35341/afet.1678004.
EndNote
Tosun C (01 Kasım 2025) 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki. Afet ve Risk Dergisi 8 3 1148–1160.
IEEE
[1]C. Tosun, “6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki”, Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 3, ss. 1148–1160, Kas. 2025, doi: 10.35341/afet.1678004.
ISNAD
Tosun, Cansu. “6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki”. Afet ve Risk Dergisi 8/3 (01 Kasım 2025): 1148-1160. https://doi.org/10.35341/afet.1678004.
JAMA
1.Tosun C. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8:1148–1160.
MLA
Tosun, Cansu. “6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki”. Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 3, Kasım 2025, ss. 1148-60, doi:10.35341/afet.1678004.
Vancouver
1.Cansu Tosun. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Yetişkin Bireylerde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki. Afet ve Risk Dergisi. 01 Kasım 2025;8(3):1148-60. doi:10.35341/afet.1678004

Cited By