Araştırma Makalesi

Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi

Cilt: 8 Sayı: 3 30 Kasım 2025
PDF İndir
EN TR

Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi

Öz

Radyolojik kirliliğin atmosferdeki dağılımını belirleyen en önemli faktörlerden biri atmosferin kararlılık özellikleridir. Bu araştırmanın amacı, Türkiye’nin nükleer santral alanlarında dağılımı etkileyecek olan kararlılık şartlarının belirlenmesidir. Çalışmada uydu kaynaklarından elde edilen veriler kullanılarak, Pasquill-Gifford sınıflandırmasına göre sahalara ait kararlılık özellikleri hesaplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Akkuyu çevresinde gündüz süresinde yıl içerisinde B-C (Orta derecede kararsız-az kararsız) ve C (Az kararsız) sınıfı hakimdir. Kararsız atmosfer koşulları türbülansif dağılım açısından avantaj oluşturmaktadır. İnceburun sahasında gündüz koşullarında; kış mevsiminde D (Nötr), sonbaharda C (Az kararsız), ilkbahar ve yaz mevsimlerinde B-C (Orta derecede kararsız-az kararsız) şartları yaygındır. Kış mevsimi dağılımı sınırlandıran kararlılık özelliklerine sahip olsa da diğer zaman dilimlerinde şartlar nispeten elverişlidir. İğneada çevresinde ise gündüz koşullarında daha çok D (Nötr) sınıfı görülür. Sahada radyonüklidlerin atmosferdeki dikey dağılımının ve karışımın sınırlı olması muhtemeldir. Daha çok rüzgarlar aracılığıyla laminer bir taşınım oluşabilir. Nükleer santral alanlarına ait yapılan bu tip çalışmaların farklı veri kaynakları ve metodolojilerle desteklenmesi, alınacak önlemlerin ve gerçekleştirilecek atılımların daha bilimsel bir zeminde ilerlemesini sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akkan, E. (1975). Sinop Yarımadasının Jeomorfolojisi. Ankara: Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Yayınları. Ankara Üniversitesi Basımevi.
  2. Anaş. (2017). Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Saha Parametreleri Raporu. Ankara.
  3. Andrews, D. . (2010). An Introduction to Atmospheric Physics (Second Edi). New York: Cambridge University Press The Edinburgh Building, Cambridge CB2 8RU, UK.
  4. Bardal, L. M., Onstad, A., Sætran, L., ve Lund, J. (2018). Evaluation of methods for estimating atmospheric stability at two coastal sites. Wind Engineering, 42, 0309524X1878037. https://doi.org/10.1177/0309524X18780378
  5. Bulhosa, V., Funcke, R., Brum, T., Sanchez, J., Lima, Z., Vital, H., Andrade, E. (2020). Solid cancer risk dependence on the Pasquill–Gifford atmospheric stability classes in a radiological event. Radiation and Environmental Biophysics, 59. https://doi.org/10.1007/s00411-020-00840-3
  6. Camuffo, D. B. T.-D. in A. S. (Ed.). (1998). Chapter 7 Atmospheric stability and pollutant dispersion. Içinde Microclimate for Cultural Heritage (C. 23, ss. 195–234). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S0167-5117(98)80010-4
  7. Chambers, S. D., Galeriu, D., Williams, A. G., Melintescu, A., Griffiths, A. D., Crawford, J., … Zorila, B. (2016). Atmospheric stability effects on potential radiological releases at a nuclear research facility in Romania: Characterising the atmospheric mixing state. Journal of Environmental Radioactivity, 154, 68–82. https://doi.org/10.1016/j.jenvrad.2016.01.010
  8. Dvorak, P., Mazanek, M., ve Zvanovec, S. (2012). Short-term Prediction and Detection of Dynamic Atmospheric Phenomena by Microwave Radiometer. Radioengineering, 21, 1060–1066.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Sağlığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

18 Nisan 2025

Kabul Tarihi

23 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Canbulat, O. (2025). Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 8(3), 1161-1178. https://doi.org/10.35341/afet.1678896
AMA
1.Canbulat O. Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8(3):1161-1178. doi:10.35341/afet.1678896
Chicago
Canbulat, Onur. 2025. “Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi”. Afet ve Risk Dergisi 8 (3): 1161-78. https://doi.org/10.35341/afet.1678896.
EndNote
Canbulat O (01 Kasım 2025) Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi. Afet ve Risk Dergisi 8 3 1161–1178.
IEEE
[1]O. Canbulat, “Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi”, Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 3, ss. 1161–1178, Kas. 2025, doi: 10.35341/afet.1678896.
ISNAD
Canbulat, Onur. “Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi”. Afet ve Risk Dergisi 8/3 (01 Kasım 2025): 1161-1178. https://doi.org/10.35341/afet.1678896.
JAMA
1.Canbulat O. Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8:1161–1178.
MLA
Canbulat, Onur. “Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi”. Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 3, Kasım 2025, ss. 1161-78, doi:10.35341/afet.1678896.
Vancouver
1.Onur Canbulat. Türkiye’nin Nükleer Santral Alanlarında Potansiyel Radyolojik Kirliliğin Dağılımını Etkileyecek Atmosfer Kararlılık Şartlarının Pasquill-Gifford Yöntemi ile Belirlenmesi. Afet ve Risk Dergisi. 01 Kasım 2025;8(3):1161-78. doi:10.35341/afet.1678896