AHP yöntemiyle Kdz.Ereğli (Zonguldak) ilçesinin heyelan duyarlılık analizi

Öz

Dünya’nın birçok bölgesinde insan yaşamını olumsuz etkileyen afetler meydana gelmektedir. Türkiye tektonik, klimatik, jeomorfolojik ve hidrolojik özellikleri nedeniyle çeşitli doğal afetlerin etkisi altında kalmaktadır. Coğrafi şartların şekillendirdiği bu afetlerin maddi ve manevi zararlarını azaltmak amacıyla geleneksel yöntemlerin yanı sıra zamanla teknolojik yöntemler de geliştirilmiştir. Bu çalışmada, 19 Kasım 2023’te Karadeniz (Kdz.) Ereğli’yi etkileyen fırtına, sel ve heyelan olaylarından yola çıkarak dokuz kriterli AHP yöntemiyle heyelan duyarlılık analizi yapmak ve riskin fazla olduğu alanları belirlemek amaçlanmıştır. Birden fazla afetin etkilediği ilçede yer alan ve afetlerden olumsuz etkilenen bölgelerde bulunan okul sayısı ve bu okulların coğrafi şartları tespit edilmiştir. AHP analizi sonucunda litolojik olarak kırıntılı ve karbonatlı tabakaların ve yoğun drenaj sisteminin bulunduğu, uzun süredir tarım yapılan, yol ve diğer inşaat faaliyetlerinin fazla olduğu bölgelerin heyelan riski daha yüksek çıkmıştır. Araştırma alanının %40’ı orta riskli, riskli ve çok riskli arazilerden oluşmaktadır. Orta ve üstü riskli alanlarda meydana gelen heyelan oranı analiz edildiğinde sonuç % 66,4 çıkmıştır. Heyelan duyarlılık haritası ile noktasal okul verileri Zonal Statistics aracı ile analiz edildiğinde, 30 okulun orta riskli ve riskli heyelan alanında yer aldığı belirlenmiştir. Yapılan arazi çalışmalarından elde edilen bilgilerle, riskli alanlarda bulunan bazı okulların yollarında, istinat duvarlarında çatlamalar ve yakın çevrelerinde toprak hareketleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• AHP Method
• Disaster
• Ereğli
• Kdz. Landslide
• School

Landslide Susceptibility Analysis of Kdz.Ereğli (Zonguldak) District Using the AHP Method

Abstract

Disasters that negatively affect human life occur in many parts of the world. Turkey, due to its tectonic, climatic, geomorphological, and hydrological characteristics, is susceptible to various natural disasters. To mitigate the material and moral damage caused by these disasters, shaped by geographical conditions, technological methods have been developed alongside traditional methods over time. This study aims to conduct a landslide susceptibility analysis using the nine-criteria AHP method, based on the storm, flood, and landslide events that affected Karadeniz (Kdz.) Ereğli on November 19, 2023, and to identify areas with high risk. The number of schools located in the affected areas within the district, which experienced multiple disasters, and the geographical conditions of these schools were determined. The AHP analysis revealed that areas with lithologically clastic and carbonate layers, dense drainage systems, long-standing agricultural practices, and extensive road and other construction activities have a higher landslide risk. 40% of the research area consists of moderate-risk, risky, and very risky lands. When the landslide rate in moderate to high-risk areas was analyzed, the result was 66,4%. Analyzing the landslide susceptibility map and point-specific school data using the Zonal Statistics tool, it was determined that 30 schools are located in moderate-risk and high-risk landslide areas. Information obtained from field studies revealed cracks in the roads and retaining walls of some schools in high-risk areas, as well as soil movements in their immediate vicinity.

Keywords

• AHP Method
• Disaster
• Ereğli
• Kdz. Landslide
• School

Kaynakça

1. AFAD. (2018). Türkiye’de afet yönetimi ve doğa kaynaklı afet istatistikleri. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
2. AFAD. (2023, Kasım 23). Ereğli ilçesi için genel hayata etkili afet bölgesi kararı alındı (Basın bülteni). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/eregli-ilcesi-icin-genel-hayata-etkili-afet-bolgesi-karari-alindi-basin-bulteni
3. Aghlmand, M., Onur, M. İ., ve Talaeı, R. (2020). Heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde Analitik Hiyerarşi Yönteminin ve Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kullanımı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 224-230. https://doi.org/10.31590/ejosat.araconf28
4. Ahmed, B. (2015). Landslide susceptibility mapping using multi-criteria evaluation techniques in Chittagong Metropolitan Area, Bangladesh. Landslides, 12(6), 1077-1095. https://doi.org/10.1007/s10346-014-0521-x.
5. Akıncı, H., Doğan, S., Kılıçoğlu, C., ve Temiz, M. S. (2011). Production of landslide susceptibility map of Samsun (Turkey) city center by using frequency ratio method. International Journal of the Physical Sciences, 6 (5), 1015-1025.
6. Akıncı, H., Özalp, A. Y., ve Kılıçer, S. T. (2015). Coğrafi Bilgi Sistemleri ve AHP yöntemi kullanılarak planlı alanlarda heyelan duyarlılığının değerlendirilmesi: Artvin Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezi, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 1(1-2), 40-53.
7. Arca, D., ve Kutoğlu, Ş. H. (2017a). Frekans oranı metodu ile heyelan duyarlılık haritasının üretilmesi. [Konferans sunumu]. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 16. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara. https://obs.hkmo.org.tr/show-media/resimler/ekler/23443add7429229_ek.pdf
8. Arca, D., ve Kutoğlu, H. Ş. (2017b). Taşkömürü havzasındaki tasman oluşumlarının yeryüzü üzerindeki etkilerinin CBS ile belirlenmesi. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, 7(1), 31-39.

9. Avcı, V., ve Günek, H. (2015). Karlıova havzası ve çevresinin (Bingöl) heyelan duyarlılık haritasının Oluşturulması. Turkish Studies, 10(2), 49-68.
10. Ayalew, L., ve Yamagishi, H. (2005). The application of GIS-based logistic regression for landslide susceptibility mapping in the Kakuda-Yahiko Mountains, Central Japan. Geomorphology, 65(1-2), 15-31.
11. Ayalew, L., Yamagishi, H., ve Ugawa, N. (2004). Landslide susceptibility mapping using GIS-based weighted linear combination, the case in Tsugawa area of Agano river, Niigate prefecture, Japan. Landslides, 1, 73-81. doi: 10.1007/s10346-003-0006-9
12. Aydan, Ö., Ulusay, R., ve Atak, V.O. (2008). 1999 Kocaeli depreminin (Türkiye) kıyı şeritlerindeki seçili noktalarda oluşturduğu zemin deformasyonlarının değerlendirilmesi. Environmental Geology, 54, 165–182. https://doi.org/10.1007/s00254-007-0803-x
13. Aydoğan, E., ve Dağ, S. (2023). İstatistiksel yöntemlerle yukarı Karasu havzası'nın kuzeydoğu bölümünün (Erzurum) heyelan duyarlılık analizi. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi, 4(1), 64-82. https://doi.org/10.48123/rsgis.1202140
14. Ba, R., Deng, Q., Liu, Y., Yang, R., ve Zhang, H. (2021). Multi-hazard disaster scenario method and emergency management for urban resilience by integrating experiment–simulation– field data. Journal of Safety Science and Resilience, 2, 77-89. http://dx.doi.org/10.1016/j.jnlssr.2021.05.002
15. Barman, J., Biswas, B., ve Rao, K. S. (2024). A hybrid integration of analytical hierarchy process (AHP) and the multiobjective optimization on the basis of ratio analysis (MOORA) for landslide susceptibility zonation of Aizawl, India. Nat Hazards, 120, 8571–8596. https://doi.org/10.1007/s11069-024-06538-9
16. Bildiren, Ş., ve Sargıncı, M. (2024). Mikro havzalar için su korumaya yönelik bazı toprak yapıları. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi, 3(1), 1-14. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3757531
17. Bhatt, B. P., Awasthi, K. D., Heyojoo, B. P., Silwal, T., ve Kafle, G. (2013). Using geographic information system and analytical hierarchy process in landslide hazard zonation. Applied Ecology and Environmental Sciences, 1 (2), 1422.
18. Bozdoğan, M., ve Canpolat, E. (2022). Analitik hiyerarşi süreci (AHS) ile Delibekirli (Kırıkhan/Hatay) havzasının heyelan duyarlılık analizi. Ege Coğrafya Dergisi, 31(1), 33-53. https://doi.org/10.51800/ecd.1054815
19. Chang, M., Dou, X., Tang, L., ve Xu, H. (2022). Risk assessment of multi-disaster in mining area of Guizhou, China. International Journal of Disaster Risk Reduction, 78, 103128. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2022.103128
20. Cihangir, M. E. (2024). Yukarı Ceyhan havzasındaki heyelanların dağılımının ve karakteristiğinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 39(1), 239-250. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1460475
21. Corine. (2023). 2018 Arazi kullanım verileri. Copernicus land monitoring service. https://land.copernicus.eu/en/products/corine-land-cover
22. Cruden, D. M., ve Varnes, D. J. (1996). Landslide types and processes. Landslides investigation and mitigation. Special Report 247. In: Turner, A.K. and Schuster, R.L. (eds.), 36–75.
23. Çelik, S., Bulut, F., ve Ersoy, H. (2015). AHP yönteminin heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde kullanımı. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 39 (2), 59-90
24. Çörekçioğlu Ş. (2004). Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak yazı havzasının (Orta-Çankırı) heyelan duyarlılık değerlendirmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi.
25. Demir, A., Kemeç, S., ve Dilek, F. (2022). Afet riski değerlendirmelerinde çoklu tehlike analizi ‘Erciş, Van Örneği’. Dirençlilik Dergisi, 6(1), 15-38. https://doi.org/10.32569/resilience.1013912
26. Demir, D. (2018). Coğrafi bilgi sistemleri ile Suşehri (Sivas) heyelan duyarlılık analizi. Gümüşhane Üniversitesi, Fen Bilimleri Dergisi, 8 (1): 96-112. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.299987
27. Demir, G. (2016). Landslide susceptibility assessment of the part of the North Anatolian Fault Zone (Turkey) by GIS-based frequency ratio and index of entropy models. Natural Hazards and Earth System Sciences Discussions, 1-17. https://doi.org/10.5194/nhess-2016-327
28. Demir, G., Guswa, A. J., Filipzik, J., Metzger, J. C., Römermann, C., ve Hildebrandt, A. (2024). Root water uptake patterns are controlled by tree species interactions and soil water variability, Hydrol. Earth Syst. Sci., 28, 1441–1461. https://doi.org/10.5194/hess-28-1441-2024
29. Demirel, Ş. C., ve Hastaoğlu, K. Ö. (2022). CBS tabanlı AHP yöntemi kullanılarak oluşturulan Sivas Koyulhisar heyelan duyarlılık haritalarının güvenilirliğinin araştırılmas. Afet ve Risk Dergisi, 5(2), 715730.
30. Eker, R., ve Aydın, A. (2014). Ormanların heyelan oluşumu üzerindeki etkileri. SDÜ Orman Fakültesi Dergisi, 15: 84-93. Ekinci, D. (2005). Karadeniz Ereğli’sinin zemin hareketleri: Duyarlılık sahalarının sınıflandırılması ve yüksek riskli yerleşmelerin zemin stabilite analizi. Coğrafya Dergisi, 13, 121-137. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/231205
31. Ekinci, D. (2011). Zonguldak-Hisarönü arasındaki Karadeniz akaçlama havzasının kütle hareketleri duyarlılık analizi. Titiz Yayıncılık, İstanbul
32. EM-DAT. (2024). Afet Sınıflandırma Sistemi. Centre for Research on the Epidemiology of Disasters. https://doc.emdat.be/docs/data-structure-and-content/disaster-classification-system/
33. European Commission. Joint Research Centre. (2025). INFORM Risk Index result mid-2025 [Data set]. INFORM Risk Index. https://drmkc.jrc.ec.europa.eu/inform-index/INFORM-Risk/Results-and-data
34. Fell, R., Corominas, J., Bonnard, C., Cascini, L., Leroi, E., ve Savage, W. Z. (2008). Guidelines for landslide susceptibility, hazard and risk zoning for land use planning. Engineering Geology, 102(3), 85-98.
35. Gao, J., ve Sang, Y. (2017). Identification and estimation of landslide-debris flow disaster risk in primary and middle school campuses in a mountainous area of Southwest China. International Journal of Disaster Risk Reduction 10: 402–406. http://dx.doi.org/10.1016/j.ijdrr.2017.07.012
36. Gökçeoğlu, C., ve Aksoy, H. (1996). Landslide susceptibility mapping of the slopes in the residual soils of the Mengen Region (Turkey) by deterministic stability analyses and image processing techniques. Engineering Geology, 44, 147-161.
37. Görüm, T., ve Fidan, S. (2021). Spatiotemporal variations of fatal landslides in Turkey. Landslides, 18(1), 1–16. https://doi.org/10.1007/s10346-020-01580-7
38. Gülerce, Z. (2015). Batı Karadeniz Bölgesinde deprem kaynaklı heyelan risk analizi. https://hdl.handle.net/11511/61874
39. Hasekioğulları, G. D., ve Ercanoğlu, M. (2012). A new approach to use AHP in landslide susceptibility mapping: A case study at Yenice (Karabük, NW Turkey). Natural Hazards, 63, 1157–1179
40. Highland, L. M., ve Bobrowsky, P. (2008). The landslide handbook—A guide to understanding landslides. U.S. Geological Survey Circular 1325. https://pubs.usgs.gov/circ/1325/pdf/C1325_508.pdf
41. Hoşgören, M. Y. (2014). Jeomorfoloji terimleri sözlüğü. Çantay Kitabevi, İstanbul
42. IPCC. (2023). Climate change 2023: Synthesis report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC. Kadıoğlu, M. (2011). Afet yönetimi, beklenilmeyeni beklemek en kötüsünü yönetmek. İstanbul: Marmara Belediyeler Birliği.
43. Karakaya, F. (2003). Yalova-Orhangazi arasındaki bölgenin heyelan duyarlılık değerlendirmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi
44. Kayastha, P., Dhital, M. R., ve De Smedt, F. (2013). Application of the analytical hierarchy process (AHP) for landslide susceptibility mapping: A case study from the Tinau watershed, west Nepal. Computers and Geosciences, 52, 398-408. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cageo.2012.11.003.
45. Keskin, H. (2000). Zonguldak-Ereğli arasındaki kütle hareketlerinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi.
46. Koçman, A. (1993). Türkiye iklimi. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakülyesi Yayınları, İzmir
47. Komac, M. (2006). A landslide susceptibility model using the analytical hierarchy process method and multivariate statistics in Perialpine Slovenia. Geomorphology, 74, 17, 28.
48. Kömü, M.P., (2024). İklim değişikliği senaryolarına bağlı sığ heyelan yayılım mesafesi modellerinin geliştirilmesi (Eosen Fliş Fasiyesi, Batı Karadeniz Bölgesi). Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi
49. Lee, S. (2005). Application of logistic regression model and its validation for landslide susceptibility mapping using GIS and remote sensing data. International Journal of Remote Sensing, 26(7), 1477-1491.
50. Liu, X., Shao, S., ve Shao, S. (2024). Landslide susceptibility zonation using the analytical hierarchy process (AHP) in the Great Xi’an Region, China. Sci Rep 14 , 2941. https://doi.org/10.1038/s41598-024-53630-y
51. Myers, J. H., ve Alpert, M. I. (1968). Determinant Buying Attitudes: Meaning and Measurement. Journal of Marketing, 32(4), 13-20.
52. MEB. (2025). Kdz. Ereğli ilçesinde bulunan okullar listesi ve koordinatları. Milli Eğitim Bakanlığı. https://www.meb.gov.tr/baglantilar/okullar/index.php?ILKODU=67
53. Miscevic, P., ve Vlastelica, G. (2014). Impact of weathering on slope stability in soft rock mass. Journal of Rock Mechanics and Geotechnical Engineering, 6, 240-250. http://dx.doi.org/10.1016/j.jrmge.2014.03.006
54. Miccadei, E., Carabella, C., ve Paglia, G. (2022). Landslide hazard and environment risk assessment. Landslide Hazard and Environment Risk Assessment, 11(3), 428. https://doi.org/10.3390/land11030428
55. Moradi, S., ve Rezaei, M. (2014). A GIS-based comparative study of the analytic hierarchy process, bivariate statistics ve frequency ratio methods for lveslide susceptibility mapping in part of the Tehran metropolis, Iran. GeoPersia, 4(1), 45-61.
56. MTA. (2024). Yer bilimleri portalı Türkiye jeolojisi ve heyelanlar. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü. http://yerbilimleri.mta.gov.tr/anasayfa.aspx
57. Myronidis, D., Papageorgiou, C., ve Theophanous, S. (2016). Landslide susceptibility mapping based on landslide history and analytic hierarchy process (AHP). Natural Hazards, 81(1), 245-263. DOI: https://doi.org/10.1007/s11069-015-2075-1.
58. Özdemir, N. (2005). Sinop ilinde etkili bir doğal afet türü: Heyelan. D.Ü.Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 5, 67-106.
59. Özşahin, E. (2015). Coğrafi bilgi sistemleri yardımıyla heyelan duyarlılık analizi: Ganos dağı örneği (Tekirdağ). Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 7(1), 47-63. https://doi.org/10.15659/hartek.15.04.68
60. Öztürk, K. (2002). Heyelanlar ve Türkiye’ye etkileri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 35-50.
61. Öztürk, M. Z., Çetinkaya, G., ve Aydın, S. (2017). Köppen-Geiger iklim sınıflandırmasına göre Türkiye’nin iklim tipleri. Cografya Dergisi, 35, 17-27. https://doi.org/10.26650/JGEOG295515
62. Partigöç, N.S., ve Dinçer, C. (2024). The Multi–Disaster risk assessment: A-GIS based approach for Izmir city. International Journal of Engineering and Geosciences, 9(1), 61-76. https://doi.org/10.26833/ijeg.1295657
63. Perera, E.N.C., Jayawardana, D.T., Jayasinghe, P., Bandara, R.M.S., ve Alahakoon, N. (2018). Direct impacts of landslides on socioeconomic systems: a case study from Aranayake, Sri Lanka. Geoenviron Disasters, 5, 11. https://doi.org/10.1186/s40677-018-0104-6
64. Regmi, N. R., Giardino, J. R., ve Vitek, J. D. (2010). Modeling susceptibility to landslides using the weight of evidence approach: Western Colorado, USA. Geomorphology, 115(1-2), 172-187. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2009.10.002
65. Reubens, B., Poesen, J., Danjon, F., Geudens, G. ve Muys, B. (2007). The role of fine and coarse roots in shallow slope stability and soil erosion control with a focus on root system architecture: a review. Trees, 21, 385–402. https://doi.org/10.1007/s00468-007-0132-4
66. Rostami, Z. A., Al-modaresi, S. A., Fathizad, H., ve Faramarzi, M. (2016). Landslide susceptibility mapping by using fuzzy logic: a case study of Chamgardalan cathment, Ilam, Iran. Arabian Journal of Geosciences, 9(685), 1–11. http://dx.doi.org/10.1007/s12517-016-2720-3
67. Saaty, T. L. (1980).The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation. McGraw-Hill International Book Company.
68. Saaty, T. L. (1990).Multicriteria decision making: The Analytic Hierarchy Process. 2nd Ed. RWS Publications.
69. Saaty, T. L. (2008). Decision making with the analytic hierarchy process. International journal of services sciences, 1(1), 83-98.
70. Saaty, T.L., ve Niemira, M.P. (2006). A framework for making a better decision how to make more effective site selection, store closing and other real estate decisions. Research Review, 13(1), 1-4.
71. Smith, K., ve Petley, D. N. (2008). Enviromental hazards (Assessment Risk and Disaster) (5. Edt). Routlegde.
72. Şahan, C. (2024). Türkiye özelinde doğal kaynaklı afetlere yönelik bir araştırma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(2), 414-428. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1176360
73. Şahin, C., ve Sipahioğlu, Ş. (2002). Doğal afetler ve Türkiye. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
74. Şahin, E. K. (2018). Heyelan duyarlılık haritası için adımsal regresyona dayalı faktör seçme yönteminin etkinliğinin araştırılması. Harita Dergisi, 159, 1–15.
75. Şahin, K. E. (2012). CBS tabanlı çok kriterli karar verme analizi kullanılarak heyelan duyarlılık haritasının üretilmesi. Yüksek lisans tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü.
76. Sunkar , M., ve Avcı, V. (2016). Şepker çayı aşağı havzasının (Adıyaman Batısı) heyelan duyarlılık analizi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 13-43.
77. Tanyaş, H., Görüm, T., Kirschbaum, D. ve Lombardo, L. (2022). Could road constructions be more hazardous than an earthquake in terms of mass movement?. Nat Hazards, 112, 639–663. https://doi.org/10.1007/s11069-021-05199-2
78. Taş, M.A., Şenol, C., ve Yanık, M. E. (2024). Analitik hiyerarşi süreci (AHS) metodu ile Of ilçesinde (Trabzon) heyelan risk duyarlılığı analizi. Afet ve Risk Dergisi 7(1), 279-302. https://doi.org/10.35341/afet.1361149 Taşkıran, T., Alli, S., ve Yılmaz, Y. (2023). Aletli izleme ile yağış kaynaklı bir heyelanın hidro-mekanik davranışı: Türkiye'nin Batı Karadeniz Bartın Bölgesi'nin Heyelan-Yağış Eşiği. Uygulamalı Bilimler, 13(15), 8703. https://doi.org/10.3390/app13158703
79. Taştan, B., ve Aydınoğlu, A.Ç. (2014). Afet yönetiminde çoklu tehlike ve risk kavramı [Konferans sunumu]. Coğrafyacılar Derneği Uluslararası Kongresi, Muğla, Türkiye.
80. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2023). Zonguldak İl Müdürlüğü-Kdz. Ereğli Gülüç Beldesi Heyelan ve Kaya Düşmesi Önlem Projesi. https://zonguldak.csb.gov.tr/kdz.eregli-guluc-beldesi-heyelan-ve-kaya-dusmesi-onlem-projesi-uygulamasi-proje
81. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2024–2030). ÇŞİDB Yayınları, Ankara
82. Temesgen, B., Mohammed, M. U., ve Korme, T. (2001). Natural hazard assessment using GIS and remote sensing methods, with particular reference to the landslides in the Wondogenet Area, Ethiophia. Physics and Chemistry of the Earth, Part C: Solar, Terrestrial & Planetary Science, 26(9), 665-675.
83. Tetik Biçer, Ç. (2017). Heyelan risk haritalaması üzerine yarı sayısal bir değerlendirme. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi.
84. Thammaboribal, P., Triapthti, N.K., ve Lipiloet, S. (2025). Using of Analytical Hierarchy Process (AHP) in disaster management: A review of flooding and landslide susceptibility mapping. International Journal of Geoinformatics, Vol. 21, No. 4 https://doi.org/10.52939/ijg.v21i4.4091 TÜİK. (2024). 2024 Nüfus verileri. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2024-53783
85. UNDRR. (2025). Global assessment report on disaster risk reduction 2025: Resilience pays: Investing and financing for our future. United Nations Office for Disaster Risk Reduction. https://www.undrr.org/gar/gar2025
86. USGS. (2024). Digital elevation model (DEM) data [Data set]. U.S. Geological Survey. https://earthexplorer.usgs.gov/
87. Varnes, D. J. (1984). Landslide hazard zonation: a review of principles and practice, Commission of landslides of the IAEG, UNESCO. Natural Hazards, 3, 61.
88. Yalçın, A. (2007). Heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde analitik hiyerarşi yönteminin ve CBS’nin kullanımı. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 22 (3), 1-14.
89. Yalçın, A., Reis, S., Aydınoğlu, A. C., ve Yomralıoğlu, T. (2011). A GIS-based comparative study of frequency ratio, analytical hierarchy, process, bivariate statistics ve logistics regression methods for lveslide susceptibility mapping in Trabzon, NE Turkey. Catena, 85, 274-287.
90. Zhang, Y., Zhang, J., ve Dong, L. (2023). Fuzzy logic regional landslide susceptibility multi-field information map representation analysis method consrained by spatial characteristics of mining factors in mining areas. Processes, 11(985), 1–33. http://doi.org/10.3390/pr11040985