Öz
Dünya’nın birçok bölgesinde insan yaşamını olumsuz etkileyen afetler meydana gelmektedir. Türkiye tektonik, klimatik, jeomorfolojik ve hidrolojik özellikleri nedeniyle çeşitli doğal afetlerin etkisi altında kalmaktadır. Coğrafi şartların şekillendirdiği bu afetlerin maddi ve manevi zararlarını azaltmak amacıyla geleneksel yöntemlerin yanı sıra zamanla teknolojik yöntemler de geliştirilmiştir. Bu çalışmada, 19 Kasım 2023’te Karadeniz (Kdz.) Ereğli’yi etkileyen fırtına, sel ve heyelan olaylarından yola çıkarak dokuz kriterli AHP yöntemiyle heyelan duyarlılık analizi yapmak ve riskin fazla olduğu alanları belirlemek amaçlanmıştır. Birden fazla afetin etkilediği ilçede yer alan ve afetlerden olumsuz etkilenen bölgelerde bulunan okul sayısı ve bu okulların coğrafi şartları tespit edilmiştir. AHP analizi sonucunda litolojik olarak kırıntılı ve karbonatlı tabakaların ve yoğun drenaj sisteminin bulunduğu, uzun süredir tarım yapılan, yol ve diğer inşaat faaliyetlerinin fazla olduğu bölgelerin heyelan riski daha yüksek çıkmıştır. Araştırma alanının %40’ı orta riskli, riskli ve çok riskli arazilerden oluşmaktadır. Orta ve üstü riskli alanlarda meydana gelen heyelan oranı analiz edildiğinde sonuç % 66,4 çıkmıştır. Heyelan duyarlılık haritası ile noktasal okul verileri Zonal Statistics aracı ile analiz edildiğinde, 30 okulun orta riskli ve riskli heyelan alanında yer aldığı belirlenmiştir. Yapılan arazi çalışmalarından elde edilen bilgilerle, riskli alanlarda bulunan bazı okulların yollarında, istinat duvarlarında çatlamalar ve yakın çevrelerinde toprak hareketleri tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AFAD. (2018). Türkiye’de afet yönetimi ve doğa kaynaklı afet istatistikleri. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
- AFAD. (2023, Kasım 23). Ereğli ilçesi için genel hayata etkili afet bölgesi kararı alındı (Basın bülteni). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/eregli-ilcesi-icin-genel-hayata-etkili-afet-bolgesi-karari-alindi-basin-bulteni
- Aghlmand, M., Onur, M. İ., ve Talaeı, R. (2020). Heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde Analitik Hiyerarşi Yönteminin ve Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kullanımı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 224-230. https://doi.org/10.31590/ejosat.araconf28
- Ahmed, B. (2015). Landslide susceptibility mapping using multi-criteria evaluation techniques in Chittagong Metropolitan Area, Bangladesh. Landslides, 12(6), 1077-1095. https://doi.org/10.1007/s10346-014-0521-x.
- Akıncı, H., Doğan, S., Kılıçoğlu, C., ve Temiz, M. S. (2011). Production of landslide susceptibility map of Samsun (Turkey) city center by using frequency ratio method. International Journal of the Physical Sciences, 6 (5), 1015-1025.
- Akıncı, H., Özalp, A. Y., ve Kılıçer, S. T. (2015). Coğrafi Bilgi Sistemleri ve AHP yöntemi kullanılarak planlı alanlarda heyelan duyarlılığının değerlendirilmesi: Artvin Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezi, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 1(1-2), 40-53.
- Arca, D., ve Kutoğlu, Ş. H. (2017a). Frekans oranı metodu ile heyelan duyarlılık haritasının üretilmesi. [Konferans sunumu]. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 16. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara. https://obs.hkmo.org.tr/show-media/resimler/ekler/23443add7429229_ek.pdf
- Arca, D., ve Kutoğlu, H. Ş. (2017b). Taşkömürü havzasındaki tasman oluşumlarının yeryüzü üzerindeki etkilerinin CBS ile belirlenmesi. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, 7(1), 31-39.
- Avcı, V., ve Günek, H. (2015). Karlıova havzası ve çevresinin (Bingöl) heyelan duyarlılık haritasının Oluşturulması. Turkish Studies, 10(2), 49-68.
- Ayalew, L., ve Yamagishi, H. (2005). The application of GIS-based logistic regression for landslide susceptibility mapping in the Kakuda-Yahiko Mountains, Central Japan. Geomorphology, 65(1-2), 15-31.
- Ayalew, L., Yamagishi, H., ve Ugawa, N. (2004). Landslide susceptibility mapping using GIS-based weighted linear combination, the case in Tsugawa area of Agano river, Niigate prefecture, Japan. Landslides, 1, 73-81. doi: 10.1007/s10346-003-0006-9
- Aydan, Ö., Ulusay, R., ve Atak, V.O. (2008). 1999 Kocaeli depreminin (Türkiye) kıyı şeritlerindeki seçili noktalarda oluşturduğu zemin deformasyonlarının değerlendirilmesi. Environmental Geology, 54, 165–182. https://doi.org/10.1007/s00254-007-0803-x
- Aydoğan, E., ve Dağ, S. (2023). İstatistiksel yöntemlerle yukarı Karasu havzası'nın kuzeydoğu bölümünün (Erzurum) heyelan duyarlılık analizi. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi, 4(1), 64-82. https://doi.org/10.48123/rsgis.1202140
- Ba, R., Deng, Q., Liu, Y., Yang, R., ve Zhang, H. (2021). Multi-hazard disaster scenario method and emergency management for urban resilience by integrating experiment–simulation– field data. Journal of Safety Science and Resilience, 2, 77-89. http://dx.doi.org/10.1016/j.jnlssr.2021.05.002
- Barman, J., Biswas, B., ve Rao, K. S. (2024). A hybrid integration of analytical hierarchy process (AHP) and the multiobjective optimization on the basis of ratio analysis (MOORA) for landslide susceptibility zonation of Aizawl, India. Nat Hazards, 120, 8571–8596. https://doi.org/10.1007/s11069-024-06538-9
- Bildiren, Ş., ve Sargıncı, M. (2024). Mikro havzalar için su korumaya yönelik bazı toprak yapıları. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi, 3(1), 1-14. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3757531
- Bhatt, B. P., Awasthi, K. D., Heyojoo, B. P., Silwal, T., ve Kafle, G. (2013). Using geographic information system and analytical hierarchy process in landslide hazard zonation. Applied Ecology and Environmental Sciences, 1 (2), 1422.
- Bozdoğan, M., ve Canpolat, E. (2022). Analitik hiyerarşi süreci (AHS) ile Delibekirli (Kırıkhan/Hatay) havzasının heyelan duyarlılık analizi. Ege Coğrafya Dergisi, 31(1), 33-53. https://doi.org/10.51800/ecd.1054815
- Chang, M., Dou, X., Tang, L., ve Xu, H. (2022). Risk assessment of multi-disaster in mining area of Guizhou, China. International Journal of Disaster Risk Reduction, 78, 103128. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2022.103128
- Cihangir, M. E. (2024). Yukarı Ceyhan havzasındaki heyelanların dağılımının ve karakteristiğinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 39(1), 239-250. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1460475
- Corine. (2023). 2018 Arazi kullanım verileri. Copernicus land monitoring service. https://land.copernicus.eu/en/products/corine-land-cover
- Cruden, D. M., ve Varnes, D. J. (1996). Landslide types and processes. Landslides investigation and mitigation. Special Report 247. In: Turner, A.K. and Schuster, R.L. (eds.), 36–75.
- Çelik, S., Bulut, F., ve Ersoy, H. (2015). AHP yönteminin heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde kullanımı. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 39 (2), 59-90
- Çörekçioğlu Ş. (2004). Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak yazı havzasının (Orta-Çankırı) heyelan duyarlılık değerlendirmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi.
- Demir, A., Kemeç, S., ve Dilek, F. (2022). Afet riski değerlendirmelerinde çoklu tehlike analizi ‘Erciş, Van Örneği’. Dirençlilik Dergisi, 6(1), 15-38. https://doi.org/10.32569/resilience.1013912
- Demir, D. (2018). Coğrafi bilgi sistemleri ile Suşehri (Sivas) heyelan duyarlılık analizi. Gümüşhane Üniversitesi, Fen Bilimleri Dergisi, 8 (1): 96-112. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.299987
- Demir, G. (2016). Landslide susceptibility assessment of the part of the North Anatolian Fault Zone (Turkey) by GIS-based frequency ratio and index of entropy models. Natural Hazards and Earth System Sciences Discussions, 1-17. https://doi.org/10.5194/nhess-2016-327
- Demir, G., Guswa, A. J., Filipzik, J., Metzger, J. C., Römermann, C., ve Hildebrandt, A. (2024). Root water uptake patterns are controlled by tree species interactions and soil water variability, Hydrol. Earth Syst. Sci., 28, 1441–1461. https://doi.org/10.5194/hess-28-1441-2024
- Demirel, Ş. C., ve Hastaoğlu, K. Ö. (2022). CBS tabanlı AHP yöntemi kullanılarak oluşturulan Sivas Koyulhisar heyelan duyarlılık haritalarının güvenilirliğinin araştırılmas. Afet ve Risk Dergisi, 5(2), 715730.
- Eker, R., ve Aydın, A. (2014). Ormanların heyelan oluşumu üzerindeki etkileri. SDÜ Orman Fakültesi Dergisi, 15: 84-93. Ekinci, D. (2005). Karadeniz Ereğli’sinin zemin hareketleri: Duyarlılık sahalarının sınıflandırılması ve yüksek riskli yerleşmelerin zemin stabilite analizi. Coğrafya Dergisi, 13, 121-137. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/231205
- Ekinci, D. (2011). Zonguldak-Hisarönü arasındaki Karadeniz akaçlama havzasının kütle hareketleri duyarlılık analizi. Titiz Yayıncılık, İstanbul
- EM-DAT. (2024). Afet Sınıflandırma Sistemi. Centre for Research on the Epidemiology of Disasters. https://doc.emdat.be/docs/data-structure-and-content/disaster-classification-system/
- European Commission. Joint Research Centre. (2025). INFORM Risk Index result mid-2025 [Data set]. INFORM Risk Index. https://drmkc.jrc.ec.europa.eu/inform-index/INFORM-Risk/Results-and-data
- Fell, R., Corominas, J., Bonnard, C., Cascini, L., Leroi, E., ve Savage, W. Z. (2008). Guidelines for landslide susceptibility, hazard and risk zoning for land use planning. Engineering Geology, 102(3), 85-98.
- Gao, J., ve Sang, Y. (2017). Identification and estimation of landslide-debris flow disaster risk in primary and middle school campuses in a mountainous area of Southwest China. International Journal of Disaster Risk Reduction 10: 402–406. http://dx.doi.org/10.1016/j.ijdrr.2017.07.012
- Gökçeoğlu, C., ve Aksoy, H. (1996). Landslide susceptibility mapping of the slopes in the residual soils of the Mengen Region (Turkey) by deterministic stability analyses and image processing techniques. Engineering Geology, 44, 147-161.
- Görüm, T., ve Fidan, S. (2021). Spatiotemporal variations of fatal landslides in Turkey. Landslides, 18(1), 1–16. https://doi.org/10.1007/s10346-020-01580-7
- Gülerce, Z. (2015). Batı Karadeniz Bölgesinde deprem kaynaklı heyelan risk analizi. https://hdl.handle.net/11511/61874
- Hasekioğulları, G. D., ve Ercanoğlu, M. (2012). A new approach to use AHP in landslide susceptibility mapping: A case study at Yenice (Karabük, NW Turkey). Natural Hazards, 63, 1157–1179
- Highland, L. M., ve Bobrowsky, P. (2008). The landslide handbook—A guide to understanding landslides. U.S. Geological Survey Circular 1325. https://pubs.usgs.gov/circ/1325/pdf/C1325_508.pdf
- Hoşgören, M. Y. (2014). Jeomorfoloji terimleri sözlüğü. Çantay Kitabevi, İstanbul
- IPCC. (2023). Climate change 2023: Synthesis report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC. Kadıoğlu, M. (2011). Afet yönetimi, beklenilmeyeni beklemek en kötüsünü yönetmek. İstanbul: Marmara Belediyeler Birliği.
- Karakaya, F. (2003). Yalova-Orhangazi arasındaki bölgenin heyelan duyarlılık değerlendirmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi
- Kayastha, P., Dhital, M. R., ve De Smedt, F. (2013). Application of the analytical hierarchy process (AHP) for landslide susceptibility mapping: A case study from the Tinau watershed, west Nepal. Computers and Geosciences, 52, 398-408. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cageo.2012.11.003.
- Keskin, H. (2000). Zonguldak-Ereğli arasındaki kütle hareketlerinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi.
- Koçman, A. (1993). Türkiye iklimi. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakülyesi Yayınları, İzmir
- Komac, M. (2006). A landslide susceptibility model using the analytical hierarchy process method and multivariate statistics in Perialpine Slovenia. Geomorphology, 74, 17, 28.
- Kömü, M.P., (2024). İklim değişikliği senaryolarına bağlı sığ heyelan yayılım mesafesi modellerinin geliştirilmesi (Eosen Fliş Fasiyesi, Batı Karadeniz Bölgesi). Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi
- Lee, S. (2005). Application of logistic regression model and its validation for landslide susceptibility mapping using GIS and remote sensing data. International Journal of Remote Sensing, 26(7), 1477-1491.
- Liu, X., Shao, S., ve Shao, S. (2024). Landslide susceptibility zonation using the analytical hierarchy process (AHP) in the Great Xi’an Region, China. Sci Rep 14 , 2941. https://doi.org/10.1038/s41598-024-53630-y
- Myers, J. H., ve Alpert, M. I. (1968). Determinant Buying Attitudes: Meaning and Measurement. Journal of Marketing, 32(4), 13-20.
- MEB. (2025). Kdz. Ereğli ilçesinde bulunan okullar listesi ve koordinatları. Milli Eğitim Bakanlığı. https://www.meb.gov.tr/baglantilar/okullar/index.php?ILKODU=67
- Miscevic, P., ve Vlastelica, G. (2014). Impact of weathering on slope stability in soft rock mass. Journal of Rock Mechanics and Geotechnical Engineering, 6, 240-250. http://dx.doi.org/10.1016/j.jrmge.2014.03.006
- Miccadei, E., Carabella, C., ve Paglia, G. (2022). Landslide hazard and environment risk assessment. Landslide Hazard and Environment Risk Assessment, 11(3), 428. https://doi.org/10.3390/land11030428
- Moradi, S., ve Rezaei, M. (2014). A GIS-based comparative study of the analytic hierarchy process, bivariate statistics ve frequency ratio methods for lveslide susceptibility mapping in part of the Tehran metropolis, Iran. GeoPersia, 4(1), 45-61.
- MTA. (2024). Yer bilimleri portalı Türkiye jeolojisi ve heyelanlar. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü. http://yerbilimleri.mta.gov.tr/anasayfa.aspx
- Myronidis, D., Papageorgiou, C., ve Theophanous, S. (2016). Landslide susceptibility mapping based on landslide history and analytic hierarchy process (AHP). Natural Hazards, 81(1), 245-263. DOI: https://doi.org/10.1007/s11069-015-2075-1.
- Özdemir, N. (2005). Sinop ilinde etkili bir doğal afet türü: Heyelan. D.Ü.Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 5, 67-106.
- Özşahin, E. (2015). Coğrafi bilgi sistemleri yardımıyla heyelan duyarlılık analizi: Ganos dağı örneği (Tekirdağ). Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 7(1), 47-63. https://doi.org/10.15659/hartek.15.04.68
- Öztürk, K. (2002). Heyelanlar ve Türkiye’ye etkileri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 35-50.
- Öztürk, M. Z., Çetinkaya, G., ve Aydın, S. (2017). Köppen-Geiger iklim sınıflandırmasına göre Türkiye’nin iklim tipleri. Cografya Dergisi, 35, 17-27. https://doi.org/10.26650/JGEOG295515
- Partigöç, N.S., ve Dinçer, C. (2024). The Multi–Disaster risk assessment: A-GIS based approach for Izmir city. International Journal of Engineering and Geosciences, 9(1), 61-76. https://doi.org/10.26833/ijeg.1295657
- Perera, E.N.C., Jayawardana, D.T., Jayasinghe, P., Bandara, R.M.S., ve Alahakoon, N. (2018). Direct impacts of landslides on socioeconomic systems: a case study from Aranayake, Sri Lanka. Geoenviron Disasters, 5, 11. https://doi.org/10.1186/s40677-018-0104-6
- Regmi, N. R., Giardino, J. R., ve Vitek, J. D. (2010). Modeling susceptibility to landslides using the weight of evidence approach: Western Colorado, USA. Geomorphology, 115(1-2), 172-187. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2009.10.002
- Reubens, B., Poesen, J., Danjon, F., Geudens, G. ve Muys, B. (2007). The role of fine and coarse roots in shallow slope stability and soil erosion control with a focus on root system architecture: a review. Trees, 21, 385–402. https://doi.org/10.1007/s00468-007-0132-4
- Rostami, Z. A., Al-modaresi, S. A., Fathizad, H., ve Faramarzi, M. (2016). Landslide susceptibility mapping by using fuzzy logic: a case study of Chamgardalan cathment, Ilam, Iran. Arabian Journal of Geosciences, 9(685), 1–11. http://dx.doi.org/10.1007/s12517-016-2720-3
- Saaty, T. L. (1980).The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation. McGraw-Hill International Book Company.
- Saaty, T. L. (1990).Multicriteria decision making: The Analytic Hierarchy Process. 2nd Ed. RWS Publications.
- Saaty, T. L. (2008). Decision making with the analytic hierarchy process. International journal of services sciences, 1(1), 83-98.
- Saaty, T.L., ve Niemira, M.P. (2006). A framework for making a better decision how to make more effective site selection, store closing and other real estate decisions. Research Review, 13(1), 1-4.
- Smith, K., ve Petley, D. N. (2008). Enviromental hazards (Assessment Risk and Disaster) (5. Edt). Routlegde.
- Şahan, C. (2024). Türkiye özelinde doğal kaynaklı afetlere yönelik bir araştırma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(2), 414-428. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1176360
- Şahin, C., ve Sipahioğlu, Ş. (2002). Doğal afetler ve Türkiye. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
- Şahin, E. K. (2018). Heyelan duyarlılık haritası için adımsal regresyona dayalı faktör seçme yönteminin etkinliğinin araştırılması. Harita Dergisi, 159, 1–15.
- Şahin, K. E. (2012). CBS tabanlı çok kriterli karar verme analizi kullanılarak heyelan duyarlılık haritasının üretilmesi. Yüksek lisans tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü.
- Sunkar , M., ve Avcı, V. (2016). Şepker çayı aşağı havzasının (Adıyaman Batısı) heyelan duyarlılık analizi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 13-43.
- Tanyaş, H., Görüm, T., Kirschbaum, D. ve Lombardo, L. (2022). Could road constructions be more hazardous than an earthquake in terms of mass movement?. Nat Hazards, 112, 639–663. https://doi.org/10.1007/s11069-021-05199-2
- Taş, M.A., Şenol, C., ve Yanık, M. E. (2024). Analitik hiyerarşi süreci (AHS) metodu ile Of ilçesinde (Trabzon) heyelan risk duyarlılığı analizi. Afet ve Risk Dergisi 7(1), 279-302. https://doi.org/10.35341/afet.1361149 Taşkıran, T., Alli, S., ve Yılmaz, Y. (2023). Aletli izleme ile yağış kaynaklı bir heyelanın hidro-mekanik davranışı: Türkiye'nin Batı Karadeniz Bartın Bölgesi'nin Heyelan-Yağış Eşiği. Uygulamalı Bilimler, 13(15), 8703. https://doi.org/10.3390/app13158703
- Taştan, B., ve Aydınoğlu, A.Ç. (2014). Afet yönetiminde çoklu tehlike ve risk kavramı [Konferans sunumu]. Coğrafyacılar Derneği Uluslararası Kongresi, Muğla, Türkiye.
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2023). Zonguldak İl Müdürlüğü-Kdz. Ereğli Gülüç Beldesi Heyelan ve Kaya Düşmesi Önlem Projesi. https://zonguldak.csb.gov.tr/kdz.eregli-guluc-beldesi-heyelan-ve-kaya-dusmesi-onlem-projesi-uygulamasi-proje
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2024–2030). ÇŞİDB Yayınları, Ankara
- Temesgen, B., Mohammed, M. U., ve Korme, T. (2001). Natural hazard assessment using GIS and remote sensing methods, with particular reference to the landslides in the Wondogenet Area, Ethiophia. Physics and Chemistry of the Earth, Part C: Solar, Terrestrial & Planetary Science, 26(9), 665-675.
- Tetik Biçer, Ç. (2017). Heyelan risk haritalaması üzerine yarı sayısal bir değerlendirme. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi.
- Thammaboribal, P., Triapthti, N.K., ve Lipiloet, S. (2025). Using of Analytical Hierarchy Process (AHP) in disaster management: A review of flooding and landslide susceptibility mapping. International Journal of Geoinformatics, Vol. 21, No. 4 https://doi.org/10.52939/ijg.v21i4.4091 TÜİK. (2024). 2024 Nüfus verileri. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2024-53783
- UNDRR. (2025). Global assessment report on disaster risk reduction 2025: Resilience pays: Investing and financing for our future. United Nations Office for Disaster Risk Reduction. https://www.undrr.org/gar/gar2025
- USGS. (2024). Digital elevation model (DEM) data [Data set]. U.S. Geological Survey. https://earthexplorer.usgs.gov/
- Varnes, D. J. (1984). Landslide hazard zonation: a review of principles and practice, Commission of landslides of the IAEG, UNESCO. Natural Hazards, 3, 61.
- Yalçın, A. (2007). Heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde analitik hiyerarşi yönteminin ve CBS’nin kullanımı. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 22 (3), 1-14.
- Yalçın, A., Reis, S., Aydınoğlu, A. C., ve Yomralıoğlu, T. (2011). A GIS-based comparative study of frequency ratio, analytical hierarchy, process, bivariate statistics ve logistics regression methods for lveslide susceptibility mapping in Trabzon, NE Turkey. Catena, 85, 274-287.
- Zhang, Y., Zhang, J., ve Dong, L. (2023). Fuzzy logic regional landslide susceptibility multi-field information map representation analysis method consrained by spatial characteristics of mining factors in mining areas. Processes, 11(985), 1–33. http://doi.org/10.3390/pr11040985
Öz
Disasters that negatively affect human life occur in many parts of the world. Turkey, due to its tectonic, climatic, geomorphological, and hydrological characteristics, is susceptible to various natural disasters. To mitigate the material and moral damage caused by these disasters, shaped by geographical conditions, technological methods have been developed alongside traditional methods over time. This study aims to conduct a landslide susceptibility analysis using the nine-criteria AHP method, based on the storm, flood, and landslide events that affected Karadeniz (Kdz.) Ereğli on November 19, 2023, and to identify areas with high risk. The number of schools located in the affected areas within the district, which experienced multiple disasters, and the geographical conditions of these schools were determined. The AHP analysis revealed that areas with lithologically clastic and carbonate layers, dense drainage systems, long-standing agricultural practices, and extensive road and other construction activities have a higher landslide risk. 40% of the research area consists of moderate-risk, risky, and very risky lands. When the landslide rate in moderate to high-risk areas was analyzed, the result was 66,4%. Analyzing the landslide susceptibility map and point-specific school data using the Zonal Statistics tool, it was determined that 30 schools are located in moderate-risk and high-risk landslide areas. Information obtained from field studies revealed cracks in the roads and retaining walls of some schools in high-risk areas, as well as soil movements in their immediate vicinity.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AFAD. (2018). Türkiye’de afet yönetimi ve doğa kaynaklı afet istatistikleri. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
- AFAD. (2023, Kasım 23). Ereğli ilçesi için genel hayata etkili afet bölgesi kararı alındı (Basın bülteni). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/eregli-ilcesi-icin-genel-hayata-etkili-afet-bolgesi-karari-alindi-basin-bulteni
- Aghlmand, M., Onur, M. İ., ve Talaeı, R. (2020). Heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde Analitik Hiyerarşi Yönteminin ve Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kullanımı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 224-230. https://doi.org/10.31590/ejosat.araconf28
- Ahmed, B. (2015). Landslide susceptibility mapping using multi-criteria evaluation techniques in Chittagong Metropolitan Area, Bangladesh. Landslides, 12(6), 1077-1095. https://doi.org/10.1007/s10346-014-0521-x.
- Akıncı, H., Doğan, S., Kılıçoğlu, C., ve Temiz, M. S. (2011). Production of landslide susceptibility map of Samsun (Turkey) city center by using frequency ratio method. International Journal of the Physical Sciences, 6 (5), 1015-1025.
- Akıncı, H., Özalp, A. Y., ve Kılıçer, S. T. (2015). Coğrafi Bilgi Sistemleri ve AHP yöntemi kullanılarak planlı alanlarda heyelan duyarlılığının değerlendirilmesi: Artvin Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezi, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 1(1-2), 40-53.
- Arca, D., ve Kutoğlu, Ş. H. (2017a). Frekans oranı metodu ile heyelan duyarlılık haritasının üretilmesi. [Konferans sunumu]. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 16. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara. https://obs.hkmo.org.tr/show-media/resimler/ekler/23443add7429229_ek.pdf
- Arca, D., ve Kutoğlu, H. Ş. (2017b). Taşkömürü havzasındaki tasman oluşumlarının yeryüzü üzerindeki etkilerinin CBS ile belirlenmesi. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, 7(1), 31-39.
- Avcı, V., ve Günek, H. (2015). Karlıova havzası ve çevresinin (Bingöl) heyelan duyarlılık haritasının Oluşturulması. Turkish Studies, 10(2), 49-68.
- Ayalew, L., ve Yamagishi, H. (2005). The application of GIS-based logistic regression for landslide susceptibility mapping in the Kakuda-Yahiko Mountains, Central Japan. Geomorphology, 65(1-2), 15-31.
- Ayalew, L., Yamagishi, H., ve Ugawa, N. (2004). Landslide susceptibility mapping using GIS-based weighted linear combination, the case in Tsugawa area of Agano river, Niigate prefecture, Japan. Landslides, 1, 73-81. doi: 10.1007/s10346-003-0006-9
- Aydan, Ö., Ulusay, R., ve Atak, V.O. (2008). 1999 Kocaeli depreminin (Türkiye) kıyı şeritlerindeki seçili noktalarda oluşturduğu zemin deformasyonlarının değerlendirilmesi. Environmental Geology, 54, 165–182. https://doi.org/10.1007/s00254-007-0803-x
- Aydoğan, E., ve Dağ, S. (2023). İstatistiksel yöntemlerle yukarı Karasu havzası'nın kuzeydoğu bölümünün (Erzurum) heyelan duyarlılık analizi. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi, 4(1), 64-82. https://doi.org/10.48123/rsgis.1202140
- Ba, R., Deng, Q., Liu, Y., Yang, R., ve Zhang, H. (2021). Multi-hazard disaster scenario method and emergency management for urban resilience by integrating experiment–simulation– field data. Journal of Safety Science and Resilience, 2, 77-89. http://dx.doi.org/10.1016/j.jnlssr.2021.05.002
- Barman, J., Biswas, B., ve Rao, K. S. (2024). A hybrid integration of analytical hierarchy process (AHP) and the multiobjective optimization on the basis of ratio analysis (MOORA) for landslide susceptibility zonation of Aizawl, India. Nat Hazards, 120, 8571–8596. https://doi.org/10.1007/s11069-024-06538-9
- Bildiren, Ş., ve Sargıncı, M. (2024). Mikro havzalar için su korumaya yönelik bazı toprak yapıları. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi, 3(1), 1-14. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3757531
- Bhatt, B. P., Awasthi, K. D., Heyojoo, B. P., Silwal, T., ve Kafle, G. (2013). Using geographic information system and analytical hierarchy process in landslide hazard zonation. Applied Ecology and Environmental Sciences, 1 (2), 1422.
- Bozdoğan, M., ve Canpolat, E. (2022). Analitik hiyerarşi süreci (AHS) ile Delibekirli (Kırıkhan/Hatay) havzasının heyelan duyarlılık analizi. Ege Coğrafya Dergisi, 31(1), 33-53. https://doi.org/10.51800/ecd.1054815
- Chang, M., Dou, X., Tang, L., ve Xu, H. (2022). Risk assessment of multi-disaster in mining area of Guizhou, China. International Journal of Disaster Risk Reduction, 78, 103128. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2022.103128
- Cihangir, M. E. (2024). Yukarı Ceyhan havzasındaki heyelanların dağılımının ve karakteristiğinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 39(1), 239-250. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1460475
- Corine. (2023). 2018 Arazi kullanım verileri. Copernicus land monitoring service. https://land.copernicus.eu/en/products/corine-land-cover
- Cruden, D. M., ve Varnes, D. J. (1996). Landslide types and processes. Landslides investigation and mitigation. Special Report 247. In: Turner, A.K. and Schuster, R.L. (eds.), 36–75.
- Çelik, S., Bulut, F., ve Ersoy, H. (2015). AHP yönteminin heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde kullanımı. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 39 (2), 59-90
- Çörekçioğlu Ş. (2004). Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak yazı havzasının (Orta-Çankırı) heyelan duyarlılık değerlendirmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi.
- Demir, A., Kemeç, S., ve Dilek, F. (2022). Afet riski değerlendirmelerinde çoklu tehlike analizi ‘Erciş, Van Örneği’. Dirençlilik Dergisi, 6(1), 15-38. https://doi.org/10.32569/resilience.1013912
- Demir, D. (2018). Coğrafi bilgi sistemleri ile Suşehri (Sivas) heyelan duyarlılık analizi. Gümüşhane Üniversitesi, Fen Bilimleri Dergisi, 8 (1): 96-112. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.299987
- Demir, G. (2016). Landslide susceptibility assessment of the part of the North Anatolian Fault Zone (Turkey) by GIS-based frequency ratio and index of entropy models. Natural Hazards and Earth System Sciences Discussions, 1-17. https://doi.org/10.5194/nhess-2016-327
- Demir, G., Guswa, A. J., Filipzik, J., Metzger, J. C., Römermann, C., ve Hildebrandt, A. (2024). Root water uptake patterns are controlled by tree species interactions and soil water variability, Hydrol. Earth Syst. Sci., 28, 1441–1461. https://doi.org/10.5194/hess-28-1441-2024
- Demirel, Ş. C., ve Hastaoğlu, K. Ö. (2022). CBS tabanlı AHP yöntemi kullanılarak oluşturulan Sivas Koyulhisar heyelan duyarlılık haritalarının güvenilirliğinin araştırılmas. Afet ve Risk Dergisi, 5(2), 715730.
- Eker, R., ve Aydın, A. (2014). Ormanların heyelan oluşumu üzerindeki etkileri. SDÜ Orman Fakültesi Dergisi, 15: 84-93. Ekinci, D. (2005). Karadeniz Ereğli’sinin zemin hareketleri: Duyarlılık sahalarının sınıflandırılması ve yüksek riskli yerleşmelerin zemin stabilite analizi. Coğrafya Dergisi, 13, 121-137. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/231205
- Ekinci, D. (2011). Zonguldak-Hisarönü arasındaki Karadeniz akaçlama havzasının kütle hareketleri duyarlılık analizi. Titiz Yayıncılık, İstanbul
- EM-DAT. (2024). Afet Sınıflandırma Sistemi. Centre for Research on the Epidemiology of Disasters. https://doc.emdat.be/docs/data-structure-and-content/disaster-classification-system/
- European Commission. Joint Research Centre. (2025). INFORM Risk Index result mid-2025 [Data set]. INFORM Risk Index. https://drmkc.jrc.ec.europa.eu/inform-index/INFORM-Risk/Results-and-data
- Fell, R., Corominas, J., Bonnard, C., Cascini, L., Leroi, E., ve Savage, W. Z. (2008). Guidelines for landslide susceptibility, hazard and risk zoning for land use planning. Engineering Geology, 102(3), 85-98.
- Gao, J., ve Sang, Y. (2017). Identification and estimation of landslide-debris flow disaster risk in primary and middle school campuses in a mountainous area of Southwest China. International Journal of Disaster Risk Reduction 10: 402–406. http://dx.doi.org/10.1016/j.ijdrr.2017.07.012
- Gökçeoğlu, C., ve Aksoy, H. (1996). Landslide susceptibility mapping of the slopes in the residual soils of the Mengen Region (Turkey) by deterministic stability analyses and image processing techniques. Engineering Geology, 44, 147-161.
- Görüm, T., ve Fidan, S. (2021). Spatiotemporal variations of fatal landslides in Turkey. Landslides, 18(1), 1–16. https://doi.org/10.1007/s10346-020-01580-7
- Gülerce, Z. (2015). Batı Karadeniz Bölgesinde deprem kaynaklı heyelan risk analizi. https://hdl.handle.net/11511/61874
- Hasekioğulları, G. D., ve Ercanoğlu, M. (2012). A new approach to use AHP in landslide susceptibility mapping: A case study at Yenice (Karabük, NW Turkey). Natural Hazards, 63, 1157–1179
- Highland, L. M., ve Bobrowsky, P. (2008). The landslide handbook—A guide to understanding landslides. U.S. Geological Survey Circular 1325. https://pubs.usgs.gov/circ/1325/pdf/C1325_508.pdf
- Hoşgören, M. Y. (2014). Jeomorfoloji terimleri sözlüğü. Çantay Kitabevi, İstanbul
- IPCC. (2023). Climate change 2023: Synthesis report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC. Kadıoğlu, M. (2011). Afet yönetimi, beklenilmeyeni beklemek en kötüsünü yönetmek. İstanbul: Marmara Belediyeler Birliği.
- Karakaya, F. (2003). Yalova-Orhangazi arasındaki bölgenin heyelan duyarlılık değerlendirmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi
- Kayastha, P., Dhital, M. R., ve De Smedt, F. (2013). Application of the analytical hierarchy process (AHP) for landslide susceptibility mapping: A case study from the Tinau watershed, west Nepal. Computers and Geosciences, 52, 398-408. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cageo.2012.11.003.
- Keskin, H. (2000). Zonguldak-Ereğli arasındaki kütle hareketlerinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi.
- Koçman, A. (1993). Türkiye iklimi. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakülyesi Yayınları, İzmir
- Komac, M. (2006). A landslide susceptibility model using the analytical hierarchy process method and multivariate statistics in Perialpine Slovenia. Geomorphology, 74, 17, 28.
- Kömü, M.P., (2024). İklim değişikliği senaryolarına bağlı sığ heyelan yayılım mesafesi modellerinin geliştirilmesi (Eosen Fliş Fasiyesi, Batı Karadeniz Bölgesi). Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi
- Lee, S. (2005). Application of logistic regression model and its validation for landslide susceptibility mapping using GIS and remote sensing data. International Journal of Remote Sensing, 26(7), 1477-1491.
- Liu, X., Shao, S., ve Shao, S. (2024). Landslide susceptibility zonation using the analytical hierarchy process (AHP) in the Great Xi’an Region, China. Sci Rep 14 , 2941. https://doi.org/10.1038/s41598-024-53630-y
- Myers, J. H., ve Alpert, M. I. (1968). Determinant Buying Attitudes: Meaning and Measurement. Journal of Marketing, 32(4), 13-20.
- MEB. (2025). Kdz. Ereğli ilçesinde bulunan okullar listesi ve koordinatları. Milli Eğitim Bakanlığı. https://www.meb.gov.tr/baglantilar/okullar/index.php?ILKODU=67
- Miscevic, P., ve Vlastelica, G. (2014). Impact of weathering on slope stability in soft rock mass. Journal of Rock Mechanics and Geotechnical Engineering, 6, 240-250. http://dx.doi.org/10.1016/j.jrmge.2014.03.006
- Miccadei, E., Carabella, C., ve Paglia, G. (2022). Landslide hazard and environment risk assessment. Landslide Hazard and Environment Risk Assessment, 11(3), 428. https://doi.org/10.3390/land11030428
- Moradi, S., ve Rezaei, M. (2014). A GIS-based comparative study of the analytic hierarchy process, bivariate statistics ve frequency ratio methods for lveslide susceptibility mapping in part of the Tehran metropolis, Iran. GeoPersia, 4(1), 45-61.
- MTA. (2024). Yer bilimleri portalı Türkiye jeolojisi ve heyelanlar. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü. http://yerbilimleri.mta.gov.tr/anasayfa.aspx
- Myronidis, D., Papageorgiou, C., ve Theophanous, S. (2016). Landslide susceptibility mapping based on landslide history and analytic hierarchy process (AHP). Natural Hazards, 81(1), 245-263. DOI: https://doi.org/10.1007/s11069-015-2075-1.
- Özdemir, N. (2005). Sinop ilinde etkili bir doğal afet türü: Heyelan. D.Ü.Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 5, 67-106.
- Özşahin, E. (2015). Coğrafi bilgi sistemleri yardımıyla heyelan duyarlılık analizi: Ganos dağı örneği (Tekirdağ). Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 7(1), 47-63. https://doi.org/10.15659/hartek.15.04.68
- Öztürk, K. (2002). Heyelanlar ve Türkiye’ye etkileri. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 35-50.
- Öztürk, M. Z., Çetinkaya, G., ve Aydın, S. (2017). Köppen-Geiger iklim sınıflandırmasına göre Türkiye’nin iklim tipleri. Cografya Dergisi, 35, 17-27. https://doi.org/10.26650/JGEOG295515
- Partigöç, N.S., ve Dinçer, C. (2024). The Multi–Disaster risk assessment: A-GIS based approach for Izmir city. International Journal of Engineering and Geosciences, 9(1), 61-76. https://doi.org/10.26833/ijeg.1295657
- Perera, E.N.C., Jayawardana, D.T., Jayasinghe, P., Bandara, R.M.S., ve Alahakoon, N. (2018). Direct impacts of landslides on socioeconomic systems: a case study from Aranayake, Sri Lanka. Geoenviron Disasters, 5, 11. https://doi.org/10.1186/s40677-018-0104-6
- Regmi, N. R., Giardino, J. R., ve Vitek, J. D. (2010). Modeling susceptibility to landslides using the weight of evidence approach: Western Colorado, USA. Geomorphology, 115(1-2), 172-187. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2009.10.002
- Reubens, B., Poesen, J., Danjon, F., Geudens, G. ve Muys, B. (2007). The role of fine and coarse roots in shallow slope stability and soil erosion control with a focus on root system architecture: a review. Trees, 21, 385–402. https://doi.org/10.1007/s00468-007-0132-4
- Rostami, Z. A., Al-modaresi, S. A., Fathizad, H., ve Faramarzi, M. (2016). Landslide susceptibility mapping by using fuzzy logic: a case study of Chamgardalan cathment, Ilam, Iran. Arabian Journal of Geosciences, 9(685), 1–11. http://dx.doi.org/10.1007/s12517-016-2720-3
- Saaty, T. L. (1980).The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation. McGraw-Hill International Book Company.
- Saaty, T. L. (1990).Multicriteria decision making: The Analytic Hierarchy Process. 2nd Ed. RWS Publications.
- Saaty, T. L. (2008). Decision making with the analytic hierarchy process. International journal of services sciences, 1(1), 83-98.
- Saaty, T.L., ve Niemira, M.P. (2006). A framework for making a better decision how to make more effective site selection, store closing and other real estate decisions. Research Review, 13(1), 1-4.
- Smith, K., ve Petley, D. N. (2008). Enviromental hazards (Assessment Risk and Disaster) (5. Edt). Routlegde.
- Şahan, C. (2024). Türkiye özelinde doğal kaynaklı afetlere yönelik bir araştırma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(2), 414-428. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1176360
- Şahin, C., ve Sipahioğlu, Ş. (2002). Doğal afetler ve Türkiye. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
- Şahin, E. K. (2018). Heyelan duyarlılık haritası için adımsal regresyona dayalı faktör seçme yönteminin etkinliğinin araştırılması. Harita Dergisi, 159, 1–15.
- Şahin, K. E. (2012). CBS tabanlı çok kriterli karar verme analizi kullanılarak heyelan duyarlılık haritasının üretilmesi. Yüksek lisans tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü.
- Sunkar , M., ve Avcı, V. (2016). Şepker çayı aşağı havzasının (Adıyaman Batısı) heyelan duyarlılık analizi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 13-43.
- Tanyaş, H., Görüm, T., Kirschbaum, D. ve Lombardo, L. (2022). Could road constructions be more hazardous than an earthquake in terms of mass movement?. Nat Hazards, 112, 639–663. https://doi.org/10.1007/s11069-021-05199-2
- Taş, M.A., Şenol, C., ve Yanık, M. E. (2024). Analitik hiyerarşi süreci (AHS) metodu ile Of ilçesinde (Trabzon) heyelan risk duyarlılığı analizi. Afet ve Risk Dergisi 7(1), 279-302. https://doi.org/10.35341/afet.1361149 Taşkıran, T., Alli, S., ve Yılmaz, Y. (2023). Aletli izleme ile yağış kaynaklı bir heyelanın hidro-mekanik davranışı: Türkiye'nin Batı Karadeniz Bartın Bölgesi'nin Heyelan-Yağış Eşiği. Uygulamalı Bilimler, 13(15), 8703. https://doi.org/10.3390/app13158703
- Taştan, B., ve Aydınoğlu, A.Ç. (2014). Afet yönetiminde çoklu tehlike ve risk kavramı [Konferans sunumu]. Coğrafyacılar Derneği Uluslararası Kongresi, Muğla, Türkiye.
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2023). Zonguldak İl Müdürlüğü-Kdz. Ereğli Gülüç Beldesi Heyelan ve Kaya Düşmesi Önlem Projesi. https://zonguldak.csb.gov.tr/kdz.eregli-guluc-beldesi-heyelan-ve-kaya-dusmesi-onlem-projesi-uygulamasi-proje
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2024–2030). ÇŞİDB Yayınları, Ankara
- Temesgen, B., Mohammed, M. U., ve Korme, T. (2001). Natural hazard assessment using GIS and remote sensing methods, with particular reference to the landslides in the Wondogenet Area, Ethiophia. Physics and Chemistry of the Earth, Part C: Solar, Terrestrial & Planetary Science, 26(9), 665-675.
- Tetik Biçer, Ç. (2017). Heyelan risk haritalaması üzerine yarı sayısal bir değerlendirme. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi.
- Thammaboribal, P., Triapthti, N.K., ve Lipiloet, S. (2025). Using of Analytical Hierarchy Process (AHP) in disaster management: A review of flooding and landslide susceptibility mapping. International Journal of Geoinformatics, Vol. 21, No. 4 https://doi.org/10.52939/ijg.v21i4.4091 TÜİK. (2024). 2024 Nüfus verileri. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2024-53783
- UNDRR. (2025). Global assessment report on disaster risk reduction 2025: Resilience pays: Investing and financing for our future. United Nations Office for Disaster Risk Reduction. https://www.undrr.org/gar/gar2025
- USGS. (2024). Digital elevation model (DEM) data [Data set]. U.S. Geological Survey. https://earthexplorer.usgs.gov/
- Varnes, D. J. (1984). Landslide hazard zonation: a review of principles and practice, Commission of landslides of the IAEG, UNESCO. Natural Hazards, 3, 61.
- Yalçın, A. (2007). Heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde analitik hiyerarşi yönteminin ve CBS’nin kullanımı. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 22 (3), 1-14.
- Yalçın, A., Reis, S., Aydınoğlu, A. C., ve Yomralıoğlu, T. (2011). A GIS-based comparative study of frequency ratio, analytical hierarchy, process, bivariate statistics ve logistics regression methods for lveslide susceptibility mapping in Trabzon, NE Turkey. Catena, 85, 274-287.
- Zhang, Y., Zhang, J., ve Dong, L. (2023). Fuzzy logic regional landslide susceptibility multi-field information map representation analysis method consrained by spatial characteristics of mining factors in mining areas. Processes, 11(985), 1–33. http://doi.org/10.3390/pr11040985
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 18 Nisan 2025 |
| Kabul Tarihi | 3 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 17 Şubat 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.35341/afet.1679481 |
| IZ | https://izlik.org/JA79FU84BM |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 21 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran afetler;
normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak
toplulukları etkileyen, doğal ve teknolojik veya insan kökenli olaylardır.
Dünya genelinde, afetlerin ve afetlerden kaynaklanan kayıpların artışı bu
alanda yapılacak akademik çalışmaların önemini arttırmaktadır. Afet ve Risk
Dergisi (Journal of Disaster and Risk), farklı disiplinlerde afet konusunda
yapılmış olan çalışmaların değerlendirilmesi ve dünya ile paylaşılması amacıyla
oluşturulmuş akademik bir platform olmayı hedeflemektedir.
Yılda 3 kez (Mart, Temmuz ve Kasım aylarında) Türkçe ve İngilizce dillerinde yayımlanan dergimiz, yıl içinde güncel konularda da özel sayılar çıkarmayı amaçlamaktadır.
Dergimiz, Ulakbim web portalı üzerinde bulunmaktadır.
Dergimiz, afet çalışmalarında aşağıdaki disiplinlere öncelik vermektedir:
- · Afet Tıbbı
- · Antropoloji
- · Coğrafya
- · Çevre ve Doğa Bilimleri
- · Eğitim Bilimleri
- · Ekonomi ve İşletme
· Harita ve Jeodezi
· Hukuk
· İktisadi ve İdari Bilimler
· Jeoloji - Jeofizik
· Kamu Yönetimi
· Mimarlık
· Mühendislik ve Temel Bilimler
· Psikoloji
· Sağlık Bilimleri
· Siyaset Bilimleri ve Uluslararası İlişkiler
· Sosyal ve Beşeri Bilimler
· Sosyoloji
· Şehir Bölge Planlama
· Yer Bilimleri
Hakemlik Süreci
Afet ve Risk Dergisi, karşılıklı bilinmezlik ilkesi “çift taraflı kör” (double-blind) hakemlik sürecini kullanmaktadır. Dergide yayımlanmak üzere gönderilen makaleler Editör ve Alan Editörlerinin ön incelemesinden sonra en az 3 hakemin inceleme ve değerlendirmesinden geçirilmektedir. Derginin konu ve kapsamını içermeyen veya derginin yazım kurallarına içerik ve şekil şartları açısından uygun olmayan makalelerin hakemlik süreci başlatılmamaktadır.
Makale İşlem Ücreti
Afet ve Risk Dergisi’ne gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
Abstracting/Indexing
Afet ve Risk Dergisi; TR DİZİN, SCOPUS ve DRJI tarafından taranmaktadır.
Yazım Kuralları
Makaleler yalnızca dergi tarafından sağlanan Word şablonu üzerinden hazırlanmalıdır. Lütfen makalenizi sisteme yüklemeden önce Word dosyasının Bilgi - İlgili Kişiler - Yazar kısmında isminizin yazılı olmadığından emin olunuz.
• Şablonda yer alan sayfa boyutu, kenar boşlukları, sütun düzeni, başlık stilleri, yazı tipi ve punto ayarları değiştirilmemelidir.
• Yazarlar makale dosyasında yazar bilgileri, kurum ve iletişim bilgileri kısımlarını DOLDURMAMALIDIR. Bu bilgiler Başlık Sayfası Formu üzerinde doldurulmalıdır.
• Farklı bir kaynaktan (başka Word/PDF/web) metin yapıştırılırken biçim bozulmalarını önlemek için mümkünse “Yalnızca metin” olarak yapıştırılmalı veya “Biçimlendirmeyi temizle” seçeneği kullanılmalıdır.
• Şablon dışı biçimlendirme ile hazırlanmış dosyalar, mizanpaj sorunları nedeniyle düzeltme için iade edilebilir.
1. Metin ve Sayfa Formatı
• Yazı Tipi: Tüm metin boyunca Calibri kullanılmalıdır.
• Sayfa Yapısı: A4 boyutunda, her kenardan (sağ, sol, üst, alt) 2 cm boşluk bırakılmalıdır.
• Hizalama: Paragraflar iki yana yaslı olmalıdır.
• Uzunluk: Kaynakça dahil toplam metin 20 sayfayı aşmamalıdır.
2. Başlık ve Yazar Düzeni
Şablonda yer alan başlık ve yazar alanları aşağıdaki biçimde doldurulmalıdır:
• Makale Başlığı: Calibri, 14 punto, kalın (bold), ortalı. Başlıkta yalnızca kelimelerin baş harfleri büyük olmalıdır. Satır aralığı 1,5 olmalıdır.
• Yazar İsimleri: Calibri, 12 punto, ortalı. Başlıktan sonra bir satır boşluk bırakılmalıdır.
3. Özet ve Abstract
• Özet ve İngilizce özet için sırasıyla “ÖZ” ve “ABSTRACT” başlıkları kullanılmalıdır.
• Türkçe ve İngilizce başlıklar Calibri, 14 punto, kalın (bold) ve sola yaslı olmalıdır.
4. Tablo ve Şekiller
• Tablo ve şekil başlıkları ilgili öğenin üzerinde yer almalıdır.
• Başlık formatı: Calibri, 10 punto, kalın (bold).
• Tablo içi metinler ihtiyaca göre 9-10 punto aralığında düzenlenebilir.
5. Dosya Formatı ve Yükleme
• Sisteme yüklenecek ana dosya formatı .docx olmalıdır.
• Dosya, şablon üzerinde hazırlanmış nihai sürüm olarak yüklenmelidir.
6. Kaynakça (APA 7) Formatı
Atıf yapılan tüm eserler “Kaynaklar” başlığı altında toplanmalı; yazarların soyadlarına göre alfabetik, aynı yazarın birden fazla çalışması varsa yayın yılına göre kronolojik sırayla düzenlenmelidir.
Kaynaklar ve Teşekkür başlıkları numaralandırılmamalıdır.
Kaynakça, ilk yazarın soyadı esas alınarak alfabetik sırada verilmelidir ve metin Calibri yazı tipinde, 10 punto olacak şekilde yazılmalıdır.
Kaynakçada yer alan makale başlıklarında yalnızca ilk kelimenin baş harfi büyük olmalıdır.
HER BİR KAYNAK ARASINA BİR SATIR BOŞLUK BIRAKILMALIDIR. Paragraf başı veya paragraf sonrası için ayrıca boşluk bırakılmaz; kaynak metinleri direkt birbirini takip eder
Kaynakça metinleri iki yana yaslı (justified) olmalıdır. . Kaynaklarda paragraf veya satır girintisi verilmez.
Farklı yayın türlerine ait kaynak gösterme biçimlerine ilişkin örnekler aşağıda sunulmuştur.
Atıflar ve Alıntılar
Metindeki referanslar parantez içinde isim ve yıla göre belirtilmelidir. Örn:
i. Çok kriterli karar verme yöntemleri birçok alanda kullanılmaktadır (Thompson, 1990).
ii. Bu yöntem Becker ve Seligman (1996) tarafından geliştirilmiştir.
iii. Afet yönetimi bütünleşik yaklaşımı farklı disiplinleri bir araya getirmektedir (Abbott, 1991; Kelso ve Smith 1998; Kaya vd., 2020; Barakat vd., 1995a, b; Medvec vd., 1999, 2000).
Parantez içi alıntı: (Grady vd., 2019) İngilizce makalelerde: (Grady et al., 2019)
Anlatısal alıntı: Grady vd. (2019) İngilizce makalelerde: Grady et al. (2019)
Referanslar makalenin sonunda “Kaynaklar” başlığı altında verilmelidir. Her kaynaktan sonra 1 satır boşluk bırakılmalı ve 10 punto olmalıdır. Kaynaklar iki yana yaslı olmalıdır.
Kaynak listesinde yalnızca metinde atıfta bulunulan ve yayınlanmış veya yayına kabul edilmiş eserler yer almalıdır. Kişisel yazışmalar ve yayınlanmamış eserler sadece metinde belirtilmelidir.
Kaynak listesi, her çalışmanın ilk yazarının soyadına göre alfabetik olarak sıralanmalıdır.
Kaynaklarınızı aşağıdaki kurallara göre alfabetik sıralayınız:
i. Tek yazar için, ilk olarak yazar adına göre, sonra kronolojik olarak,
ii. İki yazar için ilk olarak yazar adına, sonra ortak yazar adına, sonra kronolojik olarak;
iii. İkiden fazla yazar için ilk yazarın adıyla, sonra kronolojik olarak.
Tek yazarlı
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı, Cilt (Sayı), ilk sayfa–son sayfa. doi
Demir, S. (2016). The role of cognitive strategies in second language reading comprehension. Journal of Language and Linguistic Studies, 12(2), 45–60.
Kaya, E. (2019). Urban heat island effects in rapidly growing cities: A case study of Ankara. Sustainable Cities and Society, 44, 455–463. https://doi.org/10.1016/j.scs.2018.10.021
Smith, J. L. (2014). Visual attention and memory performance in complex tasks. Cognitive Psychology, 72, 1–25. https://doi.org/10.1016/j.cogpsych.2014.03.002
Öztürk, B. (2021). Türkiye’de yenilenebilir enerji yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. Enerji, Piyasa ve Düzenleme, 7(1), 23–39.
Harrison, R. (2008). The social dynamics of innovation networks. Research Policy, 37(2), 204–217. https://doi.org/10.1016/j.respol.2007.10.001
Çelik, N. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinde akademik motivasyonun başarıyla ilişkisi. Eğitim ve Bilim, 45(203), 89–105. https://doi.org/10.15390/EB.2020.8742
İki veya daha fazla yazarlı
Genel format: Soyisim, A., Soyisim, B. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı, Cilt(Sayı), ilk sayfa–son sayfa. doi
Yıldırım, S., Karaca, F. (2020). Evaluation of flood risk using GIS-based multi-criteria decision analysis. Natural Hazards, 104(2), 1789–1810. https://doi.org/10.1007/s11069-020-04262-3
Brown, T. A., Green, R. L. (2015). Climate change perception and adaptation strategies in coastal communities. Environmental Research Letters, 10(9), 094012. https://doi.org/10.1088/1748-9326/10/9/094012
Çetin, M., Demirci, A., Yılmaz, K. (2018). Kentsel alanlarda hava kirliliğinin mekânsal dağılımının coğrafi bilgi sistemleri ile analizi. Türkiye Coğrafya Dergisi, 70, 25–38.
Miller, P. H., Johnson, R. T., Smith, L. A. (2012). Collaborative learning and academic achievement: A meta-analysis. Review of Educational Research, 82(3), 367–409. https://doi.org/10.3102/0034654312446351
Aydın, İ., Özkan, B. (2021). Tarımsal kuraklık analizinde standartlaştırılmış yağış indeksi ve uzaktan algılama verilerinin kullanımı. Tarım Bilimleri Dergisi, 27(4), 512–523. https://doi.org/10.15832/ankutbd.673421
Wilson, M., Clark, S., Thompson, J., Lee, D. (2017). Advances in remote sensing techniques for forest monitoring. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 58, 123–135. https://doi.org/10.1016/j.jag.2017.02.004
DOI Numarası Almış Makale
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı. Advance online publication. doi
Kurt, M., Aslan, Z. (2020). Spatial assessment of landslide susceptibility using machine learning approaches. Natural Hazards. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11069-020-03985-5
Harris, P. L., Corriveau, K. H. (2014). Young children’s selective trust in informants. Developmental Psychology. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/a0036857
Basım Aşamasındaki Makale (In Press)
Genel format: Soyisim, A. (in press). Makalenin başlığı. Derginin Adı.
Demir, A., Yıldız, B. (in press). Climate change adaptation strategies in Mediterranean coastal cities. Climate Policy.
Nguyen, T. H., Lee, S. (in press). Machine learning approaches for flood risk assessment. Natural Hazards Review.
Kara, F. (in press). Üniversite öğrencilerinde dijital bağımlılığın akademik başarıya etkisi. Eğitim ve Bilim.
Ön Baskı (Preprint) Makale
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Web Sitesi. doi
Özkan, M., Arslan, E. (2021). Analysis of drought trends using standardized precipitation indices in semi-arid regions. EarthArXiv. https://doi.org/10.31223/X5JQ2R
Wilson, R., Carter, L., Hughes, M. (2019). Social media misinformation during natural disasters. PsyArXiv. https://doi.org/10.31234/osf.io/abcd1
Yılmaz, S. (2022). Öğretmen adaylarında uzaktan eğitime yönelik tutumların incelenmesi. SocArXiv. https://doi.org/10.31235/osf.io/xyz89
Kitap
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Kitabın başlığı (Baskı, Cilt). Yayıncı. doi
(Baskı, cilt numarası ve doi zorunlu değildir.)
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
Giddens, A. (2013). Sociology (7th ed.). Polity Press.
Özdemir, S. (2018). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi.
UNESCO. (2015). Rethinking education: Towards a global common good? UNESCO Publishing.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Kitap İçerisinde Bölüm
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Bölümün başlığı. In B. Soyisim, C. Soyisim D. Soyisim (Eds.), Kitabın başlığı (Cilt, pp. ilk sayfa–son sayfa). Yayıncı. doi
Kaya, N. (2016). Öğrenme kuramları. In A. Yıldız M. Demir (Eds.), Eğitim psikolojisi (pp. 85–112). Nobel Akademik Yayıncılık.
Hall, S. (2000). Cultural identity and diaspora. In J. E. Braziel A. Mannur (Eds.), Theorizing diaspora (pp. 233–246). Blackwell Publishing.
Smith, L. T. (2012). Research through indigenous lenses. In D. M. Mertens P. E. Ginsberg (Eds.), The handbook of social research ethics (pp. 201–218). SAGE Publications.
Demirci, A. (2019). Coğrafi bilgi sistemlerinin afet yönetiminde kullanımı. In H. Akıncı (Ed.), Afet yönetimi ve mekânsal analizler (pp. 45–68). Beta Yayınları.
Konferans / Sempozyum Bildirisi (Yayınlanmamış)
(Bildiri, açılış konuşması, poster sunumu vb.)
Yalçın, E. (2019, September 12–14). Spatial analysis of urban flood risk using GIS [Paper presentation]. International Symposium on Geographical Information Systems, Ankara, Türkiye.
Johnson, R. K., Miller, S. A. (2021, April 22–25). Social media use and academic stress among university students [Poster presentation]. American Educational Research Association Annual Meeting, Orlando, FL, United States.
Bildiri Kitabında Yayımlanan Konferans Bildirisi
Demirtaş, M. (2015). Renewable energy education in engineering curricula. In L. Novak P. Rossi (Eds.), Advances in engineering education (pp. 143–160). Springer.
Korkmaz, H., Şahin, B. (2018). Afet yönetiminde uzaktan algılama tekniklerinin kullanımı. In A. Demir F. Kaya (Eds.), Afet çalışmaları ve mekânsal analizler (pp. 89–104). Nobel Akademik Yayıncılık.
Konferans Bildirisi (Dergi Sayısında Yayımlanmış)
Lopez, M., Garcia, R. (2016). Trade openness and employment dynamics in emerging economies. Proceedings of the International Conference on Economics and Finance, 18(2), 55–63.
Aksoy, C., Yılmaz, T. (2020). Türkiye’de işgücü piyasasında bölgesel farklılıklar. Proceedings of the Social Sciences Congress, 5(1), 101–115. https://doi.org/10.17645/ssc.v5i1.3021
Yayınlanmış Tez veya Bitirme Tezi
Genel format: Soyadı, A. A. (Yıl). Tezin başlığı [Doktora tezi, Yüksek lisans tezi veya Lisans bitirme tezi, Tezin yapıldığı kurumun adı]. Deponun adı. www.website.com
Demir, S. (2019). Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak heyelan duyarlılık analizinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
Yıldız, E. A. (2021). İklim değişikliğinin tarımsal kuraklık üzerindeki etkilerinin mekânsal analizi [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
Smith, R. J. (2017). Teacher motivation and job satisfaction in secondary education [Master’s thesis, University of Manchester]. Manchester E-Theses Online. https://ethos.bl.uk
Chen, L. (2020). Urban resilience strategies in flood-prone cities [Doctoral dissertation, National University of Singapore]. NUS Institutional Repository. https://scholarbank.nus.edu.sg
Rapor
Genel format: Yazar. (Yıl). Raporun başlığı (Varsa rapor veya çalışma belgesi numarası). Yazardan farklıysa yayıncı. Varsa internet adresi
World Health Organization. (2018). Global status report on road safety 2018. World Health Organization. https://www.who.int
Türkiye İstatistik Kurumu. (2022). İklim değişikliği göstergeleri (İstatistiksel Rapor No. 458). TÜİK. https://data.tuik.gov.tr
OECD. (2020). Education at a glance 2020: OECD indicators. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education
European Environment Agency. (2019). Climate change adaptation in Europe (EEA Report No. 4/2019). Publications Office of the European Union. https://www.eea.europa.eu
Çevrimiçi Doküman / Web Sitesi
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Web sayfasının başlığı. Web sitesinin adı. İnternet adresi
Not: Yazar adı ile web sitesinin adı aynıysa, tekrar etmemek için web sitesinin adı yazılmaz.
Demir, N. (2020, October 15). Urban flooding risks under climate change scenarios. Climate-ADAPT. https://climate-adapt.eea.europa.eu (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
Parker, L. (2021). How plastic pollution affects marine life. National Geographic. https://www.nationalgeographic.com (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
BBC News. (2019). Amazon rainforest fires explained. https://www.bbc.com/news/world-latin-america-49415973 (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
United Nations. (2022). World population prospects 2022. https://www.un.org/development/desa/pd (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
Yayınlanmış ve Yayınlanmamış Veri Seti
Genel format: Yazar. (Yıl). Dokümanın ya da veri setinin adı [Data set]. Web sitesi. İnternet adresi
Kummu, M., Taka, M., Guillaume, J. H. A. (2018). Gridded global drought dataset (1901–2016) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.1210133
Eurostat. (2021). Regional unemployment statistics [Data set]. https://ec.europa.eu/eurostat
Smith, J. A. (2019). Student engagement survey results [Unpublished raw data]. University of Melbourne.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (2020). Enflasyon göstergeleri veri seti [Data set]. EVDS. https://evds2.tcmb.gov.tr
Kaynak Gösteriminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
1.Kaynakça listesi, yazarların soyadları esas alınarak alfabetik sırada oluşturulmalıdır.
Örnek:
Altman, R. (2010).
Baker, S. (2015).
Chen, L., Wong, P. (Eds.). (2018).
Thompson, J. (2012).
2.Aynı soyadı taşıyan farklı yazarlara ait eserler, yazarların isimlerinin baş harfleri dikkate alınarak alfabetik biçimde sıralanmalıdır.
Örnek:
Kim, H. (2009).
Kim, J. (2011).
3.Bir yazara ait birden fazla çalışma bulunuyorsa, bu çalışmalar yayın yılına göre, en eski tarihliden en yeniye doğru listelenmelidir.
Örnek:
Lopez, M. (2014).
Lopez, M. (2019).
4.Aynı yazar veya yazarlar tarafından aynı yıl içinde yayımlanan birden fazla çalışma varsa, kaynaklar makale başlıklarının alfabetik sırasına göre dizilmeli; yayın yılına a, b, c gibi harfler eklenerek ayırt edilmelidir.
Örnek:
Rivera, P. (2020a).
Rivera, P. (2020b).
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik İlkeler
Afet ve Risk Dergisi, dergide yayımlanacak makalelerdeki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal.net kullanmaktadır. Yayından önce tespit edilen intihallerin %10’un üstünde çıkması halinde, makale hakem değerlendirme süreci başlatılmadan iade edilmektedir. Bir makale, benzerlik oranı %10'un altında çıkmasına rağmen akademik yöntem ve etiğe aykırı ise, kaynak gösteriminde tutarsızlık, amaçlı yanlışlık ya da sahtecilik gösteriyorsa benzerlik oranına bakılmaksızın iade edilir veya revizyon istenir.
Dergiye gönderilecek bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medcial Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics) standartları dikkate alınmalıdır.
Afet ve Risk Dergisi'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Afet ve Risk Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
1. Makaleler gönderici yazarın kendi orijinal çalışması olmak zorundadır.
2. Gönderilen taslak makaleler kesinlikle yayımlanmamış ve daha önce yayımlanmış hiç bir bilgi içermemelidir.
3. Yazar(lar) açısından olası bir çıkar çatışması durumu algılanırsa/tespit edilirse, bu, gönderim işleminden önce taslak makalede mutlaka açıklanmalıdır.
4. Yazar(lar), taslak makalenin hazırlanmasında kullandıkları tüm veri kaynaklarına atıfta bulunmalıdır.
5. Yazar(lar) araştırma sonuçlarını doğru bir şekilde sunmalı ve buldukları sonuçların önemini içeren objektif bir tartışma yapmalıdır.
6. Araştırmada kullanılan veri ve metotların yeterli bir detayla makalede sunulması gerekmektedir ki diğer araştırmacılar bu çalışmayı tekrar edebilsinler.
7. Yazar(lar), istendiği takdirde, verilerin en azından işlenmemiş hallerini derginin hakem ve editörlerine sunmak üzere hazır halde bulundurmalıdır.
8. Özgün olmayan içeriklerin yeniden yayımlanmasına tolerans gösterilmez (örneğin, daha önce başka dilde basılmış bir makalenin İngilizce çevirisi kabul edilemez).
9. Yazar(lar)ın, eğer yayımlandıktan sonra makalelerinde hata(lar) ve eksiklik(ler) bulurlarsa, uygun önlemlerin alınması için en kısa zamanda derginin editörleri ile temasa geçmeleri gerekmektedir.
10. İntihal, veri uydurma ve görüntü manipülasyonu tolere edilmez.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
1. Makaleler; cinsiyet, ırk, etnik köken, din, milliyet ve siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın makalenin bilimsel içeriği temel alınarak adil olarak değerlendirilir.
2. Değerlendirme esnasında gözlenen herhangi bir çıkar çatışması editöre iletilmek zorundadır.
3. Makale ile ilişkili bilgiler gizli tutulmalıdır.
4. Yayının ret edilmesine neden olabilecek bilgi editöre gönderilmek zorundadır.
Editörlerin Etik Sorumlulukları
1. Makaleler; cinsiyet, ırk, etnik köken, din, milliyet ve siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın makalenin bilimsel içeriği temel alınarak adil olarak değerlendirilir.
2. Makale ile ilişkili bilgiler gizli tutulmalıdır.
3. Makalelerle ilişkili gözlenen herhangi bir çıkar çatışması mutlaka açıklanmalıdır.
Yayın Politikası
• Afet ve Risk Dergisi, dergide yayımlanacak makalelerdeki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal.net kullanmaktadır. Yayından önce tespit edilen intihallerin %10’nin üstünde çıkması halinde, makale hakem değerlendirme süreci başlatılmadan iade edilmektedir.
• Dergide afet ve risk konusunda çeşitli araştırma alanlarından gelen bilimsel makaleler yayımlanmaktadır.
• Dergiye gönderilen makaleler Türkçe veya İngilizce olarak kabul edilmektedir.
• Gönderilen makalelerin inceleme ve değerlendirme süreci, “Kör Hakemlik” yöntemi ile (hakem ve yazarların birbirlerinin bilgilerini görmeleri engellenerek) yürütülmektedir.
• Dergimiz Açık Kaynak Yayın Politikasını benimsemektedir.
• Dergimizde, makale yayınlama ve yayınlanan makalelere erişim süreçlerinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Yayına kabul edilen makaleler için yazarlara ve hakemlere ücret ödenmemektedir.
• Dergimizde makale değerlendirme sürecinin, hakem değerlendirmelerine bağlı olarak her bir makale için en fazla 6 ay sürmesi öngörülmektedir.
• Gönderilen makaleler için “Düzeltme” kararı alındığında yazarların 15 gün içinde gerekli düzeltmeleri yaparak makalenin son şeklini sisteme yüklemeleri gerekmektedir. Düzeltmeler belirtilen sürede yapılıp gönderilmediği takdirde, editörler makaleyi reddetme hakkına sahiptir.
• Dergiye gönderilen makaleler, başka yerde yayınlanmamış veya yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.
• Tez, sunum veya bildiri olarak kullanılmış ve makale olarak dergimize gönderilen çalışmalar için daha önceki kullanımına yönelik bilgiler aşağıdaki koşullara göre ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.
- Çalışma özet bildiri olarak yayınlanmış ise; bildiri başlığı, etkinliğin adı, tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
- Çalışma lisansüstü tezlerden üretilmiş ise; tezin adı, danışmanın adı, yapıldığı üniversite ve enstitü bilgileri ile birlikte tamamlanma tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
- Çalışma araştırma kurumu veya fonu tarafından desteklenmiş ise; destek sağlayan kuruluş adı, proje numarası ve tamamlandığı tarih bilgisi yazılmalıdır.
- Belirtilen koşullar dışında sunulmuş ve bir kısmı yayınlanmış çalışmalardan üretilmiş makaleler için etkinlik bilgileri ayırt edici şekilde yazılmalıdır.
• Gönderilen makaleler hakemlere sunulmadan önce aşağıdaki noktalar dikkate alınarak incelenmekte, değerlendirme sürecine uygun bulunan makaleler hakemlere gönderilmektedir:
- Yazım kurallarına uygunluğu
- Şekilsel olarak şablona uygunluğu
- Amaç ve kapsamına uygunluğu
- Yayın ilkelerine uygunluğu
- Yayın etiğine uygunluğu
- Bilimsel niteliği ve özgünlüğü
• Bir makale en az 2 hakem tarafından değerlendirilmektedir. Bir hakem tarafından yayınlanmaya uygun görülmemesi durumunda makale üçüncü bir hakem tarafından değerlendirilmektedir. Makalenin yayına kabul edilmesi için ön şart olarak en az 2 hakem tarafından yayınlanmaya uygun görülmesi gerekmektedir. Hakem onayları sonrasında Baş Editör ve Yayın Kurulu, makalenin yayınlanıp yayınlanmayacağı konusunda karar yetkisine sahiptir.
• Dergimize makale gönderen tüm yazarlar eşit haklara sahiptir. Makalelerin değerlendirme, kabul ve yayınlama süreçlerinde çalışma veya yazara herhangi bir ayrıcalık tanınmamaktadır. Kabul edilen makalelerin yayınlanma sırası, kabul zamanına bağlı olarak ayarlanmaktadır. Fakat Yayın Kurulu, gerekli gördüğü durumlarda değişiklik yapma hakkını saklı tutmaktadır.
• Bir makale yayına kabul edildikten sonra, “Telif Hakkı Devir Formu” tüm yazarlar tarafından doldurulup imzalanarak dergi sistemine yüklenmelidir.
• Yayınlanmak üzere kabul edilen makaleler, Afet ve Risk Dergisi tarafından yayın haklarının tümüne sahip olarak yayınlanmaktadır.
Ücret Politikası
Afet ve Risk Dergisi’ne gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
