Öz
Effective management of climate change is possible not only through scientific and technological solutions but also by understanding individuals’ perceptions and attitudes. The aim of this study was to adapt the Climate Change Perception Scale (CCPS) into Turkish and to examine its validity and reliability. The scale evaluates climate change perception through beliefs about the reality and causes of climate change, as well as the perceived importance (value) of its consequences, regional distance (where the impacts occur), and temporal distance (when the impacts will emerge). Data were collected from individuals aged 18 and above living in Türkiye using the snowball sampling method. The factor structure of the scale was assessed through confirmatory factor analysis, while reliability was evaluated using Cronbach’s alpha coefficient and item–total correlations. The original 14 items and five subdimensions were retained. CFA results confirmed that the scale has a five-factor structure consisting of “Reality,” “Causes,” “Value of Consequences,” “Regional Distance,” and “Temporal Distance.” The fit indices were found to be x²=164.731, df=66 (p<0.001), CMIN/df=2.496, GFI=0.920, AGFI=0.873, CFI=0.967, RMSEA=0.076, RMR=0.079, SRMR=0.0415, NFI=0.946, TLI=0.954, and IFI=0.967. The overall Cronbach’s alpha coefficient of the scale was 0.922, ranging from 0.686 to 0.950 for the subdimensions. In conclusion, the CCPS demonstrated a culturally adapted structure for individuals aged 18 and above in Turkish society and was found to be a valid and reliable measurement tool for assessing climate change perception.
Anahtar Kelimeler
Climate change Climate crisis Perception Reliability Scale adaptation Turkish culture Validity
Kaynakça
- Acar, Z., Gonencgil, B., and Halis, O. (2022). Mediterranean heat waves and wildfires of July-August 2021 in the southern part of Turkey, 05 July 2022, PREPRINT (Version 1) available at Research Square [https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-1777015/v1]
- Adiwena, B. Y., and Bramanwidyantari, M. (2024). Climate change perception scale: Adaptation and psychometric properties in the Indonesian context. Asian Journal of Social Psychology, 27(3), 267-278.
- An, N., Turp, M. T., Bayindir, E., Akverdi, Y., Mirza, Z. N., and Kurnaz, M. L. (2025). Climate Change Hotspots for Türkiye. International Journal of Climatology, 45(7), e8825.
- Atalay, E. (2025). İklim değişikliği farkındalığı ve iklim değişikliği anksiyetesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 17(32), 475-495.
- Babacan, H. T. (2025). İklim değişikliği etkisi altında kıyı bölgelerinde aylık yağış rejimi değişimi ve gelecek yağış-akış tepkisinin araştırılması: Rize ve Antalya çalışması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(2), 1020-1035.
- Bae, B.-R. (2017). Structural equation modeling with Amos 24. Chenngram Books.
- Baiardi, D. (2023). What do you think about climate change? Journal of Economic Surveys, 37(4), 1255-1313.
- Benoot, C., Hannes, K., and Bilsen, J. (2016). The use of purposeful sampling in a qualitative evidence synthesis:A worked example on sexual adjustment to a cancer trajectory. BMC Medical Research Methodology, 16(1), 21.
- Bere-Semeredi, I., and Bere-Semeredi, A.-A. (2019). Perception, knowledge, attitude and behavior toward climate change: A survey among citizens in Timisoara, Romania (pp. 199–217). Springer.
- Biernacki, P., and Waldorf, D. (1981). Snowball sampling: Problems and techniques of chain referral sampling. Sociological Methods and Research, 10(2), 141-163.
- Brügger, A., Morton, T. A., and Dessai, S. (2015). Hand in hand: Public endorsement of climate change mitigation and adaptation. PLOS One, 10(4), e0124843.
- Cebeci, F., Karaman, M., Öztürk, A. F., Uzun, K., Altın, M. O., Arıcı, A., ve Artan, T. (2022). İklim değişikliği anksiyetesi ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 22(1), 20-42.
- Cipriani, E., Gemignani, A., and Menicucci, D. (2024). Awareness of everyday effects of climate change: The Climate Change Perceptual Awareness Scale (CCPAS). Heliyon, 10(19), e38461.
- Clayton, S., Devine-Wright, P., Stern, P. C., Whitmarsh, L., Carrico, A., Steg, L., and Bonnes, M. (2015). Psychological research and global climate change. Nature Climate Change, 5(7), 640-646.
- Deniz, M., İnel, Y., ve Sezer, A. (2021). Üniversite öğrencilerinin küresel iklim değişikliğine yönelik farkındalık ölçeği. International Journal of Geography and Geography Education, (43), 252-264.
- DeVellis, R. F., and Thorpe, C. T. (2021). Scale development: Theory and applications. Sage Publications.
- Erkorkmaz, Ü., Etikan, İ., Demir, O., Özdamar, K., ve Sanisoğlu, S. Y. (2013). Doğrulayıcı faktör analizi ve uyum indeksleri. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 33(1), 210-223.
- Gezer, M., ve İlhan, M. (2021). İklim değişikliği endişesi ölçeği: Türkçeye uyarlama çalışması. Ege Coğrafya Dergisi, 30(1), 195-204.
- Gönen, Ç., Deveci, E. Ü., and Aydede, M. N. (2023). Development and validation of climate change awareness scale for high school students. Environment, Development and Sustainability, 25, 4525-4537.
- Hornsey, M. J., Harris, E. A., Bain, P. G., and Fielding, K. S. (2016). Meta-analyses of the determinants and outcomes of belief in climate change. Nature Climate Change, 6(6), 622-626.
- Karaman, M. (2023). Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizi: Kavramsal bir çalışma. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 9(1), 47-63.
- Kır, A., ve Kitiş, M. (2025). Gelecekte kuraklık sonucu etkilenebilecek endüstriyel sektörlerin havza bazlı değerlendirilmesi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 13(2), 454-465.
- Kızıltoprak, F., ve Ündücü, C. A. (2022). Dünyada ve Türkiye’de havza yönetimleri. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences (EgeJFAS) / Su Ürünleri Dergisi, 39(4), 349-357.
- Kline, P. (2014). An easy guide to factor analysis. Routledge.
- KONDA Araştırma ve Danışmanlık. (2023). Türkiye’de iklim değişikliği algısı raporu. https://konda.com.tr/tr/raporlar/
- Kundariati, M., Ibrohim, I., Rohman, F., Nida, S., Hayuana, W., and Putra, Z. A. Z. (2024). Exploring students' climate change perception: The key factor of climate change mitigation and adaptation. Journal of Biological Education Indonesia (Jurnal Pendidikan Biologi Indonesia), 10(1), 185-194.
- Kurt, A., Dinç, F., Güneş Şan, E., and Uzun, İ. B. (2024). Development and validation of the Climate Change Health Protection Behaviors Scale for adolescents: A methodological study. International Journal of Environmental Health Research, 34(10), 3682-3695.
- Leoniak, K. J., and Korniluk, A. (2025). From consensus gap to common ground: Causes knowledge as a crucial predictor of climate change perceptions across divides. Journal of Environmental Psychology, 102796.
- Mondal, D. (2024). Socio-economic impacts of climate change. International Journal on Agricultural Sciences, 15(2), 95-96.
- Özbay, S., ve Alcı, B. (2021). İklim değişikliği kaygı ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. R&S – Research Studies Anatolia Journal, 4(3), 183-193.
- Özen Bayraktar, S., Sertyeşilışık, P., ve Kılıç, İ. (2025). Üniversite öğrencilerinin küresel ısınma ve iklim değişikliği algılarının su tüketim davranışlarına etkisi: Afyon Kocatepe Üniversitesi örneği. Kent Akademisi, 18(6), 3716-3730.
- Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS (3rd ed.). McGraw-Hill Education.
- Pandit, J., and Sharma, A. K. (2023). A comprehensive review of climate change’s imprint on ecosystems. Journal of Water and Climate Change, 14(11), 4273-4284.
- Polat, M., ve Söğüt, İ. S. (2025). Üniversite öğrencilerinin iklim değişikliği algılarının ve farkındalıklarının belirlenmesi: Karaman İİBF örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 8(3), 714-732.
- Reser, J., and Bradley, G. L. (2020). The nature, significance, and influence of perceived personal experience of climate change. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 11(5).
- Seçer, İ. (2020). Psychological test development and adaptation process: SPSS and LISREL applications. Anı Yayıncılık.
- Sun, L., Yang, J., Liu, M., Fang, W., Ma, Z., and Bi, J. (2024). Do attitudes toward air pollution influence climate change perception? Evidence from online customers in China. Environmental Research Letters, 19(12), 124017.
- Sundar, S. (2023). Climate change, pandemics, and the quest for environmental and social justice. The Harvard Undergraduate Research Journal, 14(1).
- Steg, L. (2018). Limiting climate change requires research on climate action. Nature Climate Change, 8(9), 759-761.
- Turan, E., ve Bayrakdar, E. (2020). Türkiye’nin su yönetim politikaları: Ulusal güvenlik açısından bir değerlendirme. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 6(2), 1-19.
- Van Valkengoed, A. M., Steg, L., and Perlaviciute, G. (2021). Development and validation of a climate change perceptions scale. Journal of Environmental Psychology, 76, 101652.
- Weber, E. U. (2016). What shapes perceptions of climate change? New research since 2010. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 7(1), 125-134.
- Whitmarsh, L., and Capstick, S. (2018). Perceptions of climate change. In S. Clayton and C. Manning (Eds.), Psychology and Climate Change: Human Perceptions, Impacts, and Responses (pp. 13-33). Academic Press.
- Woo, J. P. (2012). Yapısal eşitlik modelinin kavramı ve anlaşılması. Hannarae.
- Yang, Y., Zhang, Y., Zhou, J., Liu, Y., Lin, L., Kang, S., and Sauer, J. (2025). Climate change risk perception as a catalyst for adaptive effect of ICT: The case in rural Eastern China. Climate Risk Management, 48, 100697.
- Yekdeş, D. H., Yekdeş, A. C., Stewart, S. T., Çağlayan, M., Uysal, H., Çelikkalp, Ü., and Ekuklu, G. (2025). Current topic in developing world: Are early adolescents aware of climate change? Osmangazi Tıp Dergisi, 47(3), 373-385.
- Yıldırım, R., ve Utkugün, C. (2023). Lise öğrencilerinin küresel ısınma ve iklim değişikliğine yönelik bilgi ve algıları. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 12(4), 998-1013.
- Yıldırımer, S., ve Demirci, U. (2024). Havza yönetimi yaklaşımlarında uluslararası alanda yaşanan gelişmelerin Türkiye’deki politika ve strateji belgelerine yansımaları. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 10(1), 78-90.
Öz
İklim değişikliğinin etkili biçimde yönetilebilmesi, yalnızca bilimsel ve teknolojik çözümlerle değil, bireylerin algı ve tutumlarının anlaşılmasıyla da mümkündür. Bu çalışmanın amacı, İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’ni (İDAÖ) Türkçeye uyarlamak ve geçerlilik ile güvenirliğini incelemektir. Ölçek, iklim değişikliğinin gerçekliği ve nedenlerine ilişkin inançların yanı sıra sonuçlara dair algılanan önem (değer), bölgesel uzaklık (etkilerin nerede meydana geldiği) ve zamansal uzaklık (etkilerin ne zaman ortaya çıkacağı) alt boyutları üzerinden değerlendirildi. Veriler, kartopu örnekleme yöntemiyle Türkiye’de yaşayan 18 yaş üstü bireylerden elde edildi. Ölçeğin faktör yapısı doğrulayıcı faktör analiziyle, güvenirliği ise Cronbach’s alpha katsayısı ve madde-toplam korelasyonlarıyla değerlendirildi. Orijinal ölçekte yer alan 14 madde ve beş alt boyut korunmuştur. DFA sonuçları, ölçeğin “Gerçeklik”, “Nedenler”, “Sonuçların Değeri”, “Bölgesel Uzaklık” ve “Zamansal Uzaklık” olmak üzere beş boyutlu yapısını doğrulandı. DFA uyum indekslerinin “x2=164,731, df=66 (p<0,001), CMIN/df=2,496, GFI=0,920, AGFI=0,873, CFI=0,967, RMSEA=0,076, RMR=0,079, SRMR=0,0415, NFI=0,946, TLI=0,954, IFI=0,967” şeklinde olduğu bulundu. Ölçeğin toplam Cronbach’s alpha değeri 0,922, alt boyutlar için ise 0,686–0,950 aralığındadır. Bu araştırmanın sonucunda, İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin 18 yaş üstü bireylerde Türk kültürüne uyarlanmış bir yapı sergilediği ve iklim değişikliği algısını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlendi.
Anahtar Kelimeler
Geçerlik Güvenirlik İklim değişikliği algısı İklim krizi Ölçek uyarlama Türk kültürü
Etik Beyan
Araştırma sürecine başlamadan önce, ölçeğin uyarlanması ve kullanımı için Van Valkengoed ve çalışma arkadaşlarından e-posta yoluyla gerekli yazılı izinler alındı. Ardından, Hakkari Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’ndan (25.12.2024 tarihli ve 2024/238:1 numaralı karar) etik onay elde edildi. Katılımcı bilgilendirme ve onam süreci, Google Formlar uygulaması üzerinden yürütüldü. Formun giriş kısmında, araştırmanın amacı, kapsamı ve yöntemi hakkında açıklayıcı bilgilere yer verildi. Tüm katılımcılara araştırmaya katılımın tamamen gönüllülük esasına dayandığı, isimlerinin gizli tutulacağı ve toplanan verilerin yalnızca bilimsel amaçla kullanılacağı açıkça ifade edildi. Bu doğrultuda, katılımcıların bilgilendirilmiş onamları çevrimiçi ortamda alındı.
Teşekkür
Bu araştırmaya katılan tüm katılımcılara duygu ve düşüncelerini paylaştıkları için teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Acar, Z., Gonencgil, B., and Halis, O. (2022). Mediterranean heat waves and wildfires of July-August 2021 in the southern part of Turkey, 05 July 2022, PREPRINT (Version 1) available at Research Square [https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-1777015/v1]
- Adiwena, B. Y., and Bramanwidyantari, M. (2024). Climate change perception scale: Adaptation and psychometric properties in the Indonesian context. Asian Journal of Social Psychology, 27(3), 267-278.
- An, N., Turp, M. T., Bayindir, E., Akverdi, Y., Mirza, Z. N., and Kurnaz, M. L. (2025). Climate Change Hotspots for Türkiye. International Journal of Climatology, 45(7), e8825.
- Atalay, E. (2025). İklim değişikliği farkındalığı ve iklim değişikliği anksiyetesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 17(32), 475-495.
- Babacan, H. T. (2025). İklim değişikliği etkisi altında kıyı bölgelerinde aylık yağış rejimi değişimi ve gelecek yağış-akış tepkisinin araştırılması: Rize ve Antalya çalışması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(2), 1020-1035.
- Bae, B.-R. (2017). Structural equation modeling with Amos 24. Chenngram Books.
- Baiardi, D. (2023). What do you think about climate change? Journal of Economic Surveys, 37(4), 1255-1313.
- Benoot, C., Hannes, K., and Bilsen, J. (2016). The use of purposeful sampling in a qualitative evidence synthesis:A worked example on sexual adjustment to a cancer trajectory. BMC Medical Research Methodology, 16(1), 21.
- Bere-Semeredi, I., and Bere-Semeredi, A.-A. (2019). Perception, knowledge, attitude and behavior toward climate change: A survey among citizens in Timisoara, Romania (pp. 199–217). Springer.
- Biernacki, P., and Waldorf, D. (1981). Snowball sampling: Problems and techniques of chain referral sampling. Sociological Methods and Research, 10(2), 141-163.
- Brügger, A., Morton, T. A., and Dessai, S. (2015). Hand in hand: Public endorsement of climate change mitigation and adaptation. PLOS One, 10(4), e0124843.
- Cebeci, F., Karaman, M., Öztürk, A. F., Uzun, K., Altın, M. O., Arıcı, A., ve Artan, T. (2022). İklim değişikliği anksiyetesi ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 22(1), 20-42.
- Cipriani, E., Gemignani, A., and Menicucci, D. (2024). Awareness of everyday effects of climate change: The Climate Change Perceptual Awareness Scale (CCPAS). Heliyon, 10(19), e38461.
- Clayton, S., Devine-Wright, P., Stern, P. C., Whitmarsh, L., Carrico, A., Steg, L., and Bonnes, M. (2015). Psychological research and global climate change. Nature Climate Change, 5(7), 640-646.
- Deniz, M., İnel, Y., ve Sezer, A. (2021). Üniversite öğrencilerinin küresel iklim değişikliğine yönelik farkındalık ölçeği. International Journal of Geography and Geography Education, (43), 252-264.
- DeVellis, R. F., and Thorpe, C. T. (2021). Scale development: Theory and applications. Sage Publications.
- Erkorkmaz, Ü., Etikan, İ., Demir, O., Özdamar, K., ve Sanisoğlu, S. Y. (2013). Doğrulayıcı faktör analizi ve uyum indeksleri. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 33(1), 210-223.
- Gezer, M., ve İlhan, M. (2021). İklim değişikliği endişesi ölçeği: Türkçeye uyarlama çalışması. Ege Coğrafya Dergisi, 30(1), 195-204.
- Gönen, Ç., Deveci, E. Ü., and Aydede, M. N. (2023). Development and validation of climate change awareness scale for high school students. Environment, Development and Sustainability, 25, 4525-4537.
- Hornsey, M. J., Harris, E. A., Bain, P. G., and Fielding, K. S. (2016). Meta-analyses of the determinants and outcomes of belief in climate change. Nature Climate Change, 6(6), 622-626.
- Karaman, M. (2023). Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizi: Kavramsal bir çalışma. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 9(1), 47-63.
- Kır, A., ve Kitiş, M. (2025). Gelecekte kuraklık sonucu etkilenebilecek endüstriyel sektörlerin havza bazlı değerlendirilmesi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 13(2), 454-465.
- Kızıltoprak, F., ve Ündücü, C. A. (2022). Dünyada ve Türkiye’de havza yönetimleri. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences (EgeJFAS) / Su Ürünleri Dergisi, 39(4), 349-357.
- Kline, P. (2014). An easy guide to factor analysis. Routledge.
- KONDA Araştırma ve Danışmanlık. (2023). Türkiye’de iklim değişikliği algısı raporu. https://konda.com.tr/tr/raporlar/
- Kundariati, M., Ibrohim, I., Rohman, F., Nida, S., Hayuana, W., and Putra, Z. A. Z. (2024). Exploring students' climate change perception: The key factor of climate change mitigation and adaptation. Journal of Biological Education Indonesia (Jurnal Pendidikan Biologi Indonesia), 10(1), 185-194.
- Kurt, A., Dinç, F., Güneş Şan, E., and Uzun, İ. B. (2024). Development and validation of the Climate Change Health Protection Behaviors Scale for adolescents: A methodological study. International Journal of Environmental Health Research, 34(10), 3682-3695.
- Leoniak, K. J., and Korniluk, A. (2025). From consensus gap to common ground: Causes knowledge as a crucial predictor of climate change perceptions across divides. Journal of Environmental Psychology, 102796.
- Mondal, D. (2024). Socio-economic impacts of climate change. International Journal on Agricultural Sciences, 15(2), 95-96.
- Özbay, S., ve Alcı, B. (2021). İklim değişikliği kaygı ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. R&S – Research Studies Anatolia Journal, 4(3), 183-193.
- Özen Bayraktar, S., Sertyeşilışık, P., ve Kılıç, İ. (2025). Üniversite öğrencilerinin küresel ısınma ve iklim değişikliği algılarının su tüketim davranışlarına etkisi: Afyon Kocatepe Üniversitesi örneği. Kent Akademisi, 18(6), 3716-3730.
- Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS (3rd ed.). McGraw-Hill Education.
- Pandit, J., and Sharma, A. K. (2023). A comprehensive review of climate change’s imprint on ecosystems. Journal of Water and Climate Change, 14(11), 4273-4284.
- Polat, M., ve Söğüt, İ. S. (2025). Üniversite öğrencilerinin iklim değişikliği algılarının ve farkındalıklarının belirlenmesi: Karaman İİBF örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 8(3), 714-732.
- Reser, J., and Bradley, G. L. (2020). The nature, significance, and influence of perceived personal experience of climate change. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 11(5).
- Seçer, İ. (2020). Psychological test development and adaptation process: SPSS and LISREL applications. Anı Yayıncılık.
- Sun, L., Yang, J., Liu, M., Fang, W., Ma, Z., and Bi, J. (2024). Do attitudes toward air pollution influence climate change perception? Evidence from online customers in China. Environmental Research Letters, 19(12), 124017.
- Sundar, S. (2023). Climate change, pandemics, and the quest for environmental and social justice. The Harvard Undergraduate Research Journal, 14(1).
- Steg, L. (2018). Limiting climate change requires research on climate action. Nature Climate Change, 8(9), 759-761.
- Turan, E., ve Bayrakdar, E. (2020). Türkiye’nin su yönetim politikaları: Ulusal güvenlik açısından bir değerlendirme. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 6(2), 1-19.
- Van Valkengoed, A. M., Steg, L., and Perlaviciute, G. (2021). Development and validation of a climate change perceptions scale. Journal of Environmental Psychology, 76, 101652.
- Weber, E. U. (2016). What shapes perceptions of climate change? New research since 2010. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 7(1), 125-134.
- Whitmarsh, L., and Capstick, S. (2018). Perceptions of climate change. In S. Clayton and C. Manning (Eds.), Psychology and Climate Change: Human Perceptions, Impacts, and Responses (pp. 13-33). Academic Press.
- Woo, J. P. (2012). Yapısal eşitlik modelinin kavramı ve anlaşılması. Hannarae.
- Yang, Y., Zhang, Y., Zhou, J., Liu, Y., Lin, L., Kang, S., and Sauer, J. (2025). Climate change risk perception as a catalyst for adaptive effect of ICT: The case in rural Eastern China. Climate Risk Management, 48, 100697.
- Yekdeş, D. H., Yekdeş, A. C., Stewart, S. T., Çağlayan, M., Uysal, H., Çelikkalp, Ü., and Ekuklu, G. (2025). Current topic in developing world: Are early adolescents aware of climate change? Osmangazi Tıp Dergisi, 47(3), 373-385.
- Yıldırım, R., ve Utkugün, C. (2023). Lise öğrencilerinin küresel ısınma ve iklim değişikliğine yönelik bilgi ve algıları. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 12(4), 998-1013.
- Yıldırımer, S., ve Demirci, U. (2024). Havza yönetimi yaklaşımlarında uluslararası alanda yaşanan gelişmelerin Türkiye’deki politika ve strateji belgelerine yansımaları. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 10(1), 78-90.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Çevre Sağlığı, Afet Hemşireliği |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 31 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 26 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 23 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.35341/afet.1755180 |
| IZ | https://izlik.org/JA84AP34SW |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 21 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran afetler;
normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak
toplulukları etkileyen, doğal ve teknolojik veya insan kökenli olaylardır.
Dünya genelinde, afetlerin ve afetlerden kaynaklanan kayıpların artışı bu
alanda yapılacak akademik çalışmaların önemini arttırmaktadır. Afet ve Risk
Dergisi (Journal of Disaster and Risk), farklı disiplinlerde afet konusunda
yapılmış olan çalışmaların değerlendirilmesi ve dünya ile paylaşılması amacıyla
oluşturulmuş akademik bir platform olmayı hedeflemektedir.
Yılda 3 kez (Mart, Temmuz ve Kasım aylarında) Türkçe ve İngilizce dillerinde yayımlanan dergimiz, yıl içinde güncel konularda da özel sayılar çıkarmayı amaçlamaktadır.
Dergimiz, Ulakbim web portalı üzerinde bulunmaktadır.
Dergimiz, afet çalışmalarında aşağıdaki disiplinlere öncelik vermektedir:
- · Afet Tıbbı
- · Antropoloji
- · Coğrafya
- · Çevre ve Doğa Bilimleri
- · Eğitim Bilimleri
- · Ekonomi ve İşletme
· Harita ve Jeodezi
· Hukuk
· İktisadi ve İdari Bilimler
· Jeoloji - Jeofizik
· Kamu Yönetimi
· Mimarlık
· Mühendislik ve Temel Bilimler
· Psikoloji
· Sağlık Bilimleri
· Siyaset Bilimleri ve Uluslararası İlişkiler
· Sosyal ve Beşeri Bilimler
· Sosyoloji
· Şehir Bölge Planlama
· Yer Bilimleri
Hakemlik Süreci
Afet ve Risk Dergisi, karşılıklı bilinmezlik ilkesi “çift taraflı kör” (double-blind) hakemlik sürecini kullanmaktadır. Dergide yayımlanmak üzere gönderilen makaleler Editör ve Alan Editörlerinin ön incelemesinden sonra en az 3 hakemin inceleme ve değerlendirmesinden geçirilmektedir. Derginin konu ve kapsamını içermeyen veya derginin yazım kurallarına içerik ve şekil şartları açısından uygun olmayan makalelerin hakemlik süreci başlatılmamaktadır.
Makale İşlem Ücreti
Afet ve Risk Dergisi’ne gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
Abstracting/Indexing
Afet ve Risk Dergisi; TR DİZİN, SCOPUS ve DRJI tarafından taranmaktadır.
Yazım Kuralları
Makaleler yalnızca dergi tarafından sağlanan Word şablonu üzerinden hazırlanmalıdır. Ayrıca makale dosyanızla beraber yükleme aşamasında size sunulan zorunlu formaların ve çalışma için gerekli ise Etik Onay raporunun da ilk makale başvuru sürecinde sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Şablona göre hazırlanmayan ve zorunlu formları eksik olan makaleler değerlendirme sürecine alınmadan iade edilecektir. Lütfen makalenizi sisteme yüklemeden önce Word dosyasının Bilgi - İlgili Kişiler - Yazar kısmında isminizin yazılı olmadığından emin olunuz.
• Şablonda yer alan sayfa boyutu, kenar boşlukları, sütun düzeni, başlık stilleri, yazı tipi ve punto ayarları değiştirilmemelidir. YAZIM KURALLARININ TAMAMI örnek şablonda verilmiştir. Lütfen detaylı bilgi için örnek makale dosyasını kontrol ediniz.
• Yazarlar makale dosyasında yazar bilgileri, kurum ve iletişim bilgileri kısımlarını DOLDURMAMALIDIR. Bu bilgiler Başlık Sayfası Formu üzerinde doldurulmalıdır.
• Farklı bir kaynaktan (başka Word/PDF/web) metin yapıştırılırken biçim bozulmalarını önlemek için mümkünse “Yalnızca metin” olarak yapıştırılmalı veya “Biçimlendirmeyi temizle” seçeneği kullanılmalıdır.
• Şablon dışı biçimlendirme ile hazırlanmış dosyalar, mizanpaj sorunları nedeniyle düzeltme için iade edilebilir.
1. Metin ve Sayfa Formatı
• Yazı Tipi: Tüm metin boyunca Calibri kullanılmalıdır.
• Sayfa Yapısı: A4 boyutunda, her kenardan (sağ, sol, üst, alt) 2 cm boşluk bırakılmalıdır.
• Hizalama: Paragraflar iki yana yaslı olmalıdır.
• Uzunluk: Kaynakça dahil toplam metin 20 sayfayı aşmamalıdır.
2. Başlık ve Yazar Düzeni
Şablonda yer alan başlık ve yazar alanları aşağıdaki biçimde doldurulmalıdır:
• Makale Başlığı: Calibri, 14 punto, kalın (bold), ortalı. Başlıkta yalnızca kelimelerin baş harfleri büyük olmalıdır. Satır aralığı 1,5 olmalıdır.
• Yazar İsimleri: Calibri, 12 punto, ortalı. Başlıktan sonra bir satır boşluk bırakılmalıdır.
3. Özet ve Abstract
• Özet ve İngilizce özet için sırasıyla “ÖZ” ve “ABSTRACT” başlıkları kullanılmalıdır.
• Türkçe ve İngilizce başlıklar Calibri, 14 punto, kalın (bold) ve sola yaslı olmalıdır.
4. Tablo ve Şekiller
• Şekil başlıkları ilgili şeklin altında yer almalıdır.
• Tablo başlıkları ilgili tablonun üzerinde yer almalıdır.
• Tablo ve şekillerden önce metin içerisinde tablo ve şekillere atıf yapılmalıdır.
• Başlık formatı: Calibri, 10 punto, kalın (bold).
• Tablo içi metinler ihtiyaca göre 9-10 punto aralığında düzenlenebilir.
5. Dosya Formatı ve Yükleme
• Sisteme yüklenecek ana dosya formatı .docx olmalıdır.
• Dosya, şablon üzerinde hazırlanmış nihai sürüm olarak yüklenmelidir.
6. Kaynakça (APA 7) Formatı
Atıf yapılan tüm eserler “Kaynaklar” başlığı altında toplanmalı; yazarların soyadlarına göre alfabetik, aynı yazarın birden fazla çalışması varsa yayın yılına göre kronolojik sırayla düzenlenmelidir.
Kaynaklar ve Teşekkür başlıkları numaralandırılmamalıdır.
Kaynakça, ilk yazarın soyadı esas alınarak alfabetik sırada verilmelidir ve metin Calibri yazı tipinde, 10 punto olacak şekilde yazılmalıdır.
Kaynakçada yer alan makale başlıklarında yalnızca ilk kelimenin baş harfi büyük olmalıdır.
HER BİR KAYNAK ARASINA BİR SATIR BOŞLUK BIRAKILMALIDIR. Paragraf başı veya paragraf sonrası için ayrıca boşluk bırakılmaz; kaynak metinleri direkt birbirini takip eder
Kaynakça metinleri iki yana yaslı (justified) olmalıdır. . Kaynaklarda paragraf veya satır girintisi verilmez.
Farklı yayın türlerine ait kaynak gösterme biçimlerine ilişkin örnekler aşağıda sunulmuştur.
Atıflar ve Alıntılar
Metindeki referanslar parantez içinde isim ve yıla göre belirtilmelidir. Örn:
i. Çok kriterli karar verme yöntemleri birçok alanda kullanılmaktadır (Thompson, 1990).
ii. Bu yöntem Becker ve Seligman (1996) tarafından geliştirilmiştir.
iii. Afet yönetimi bütünleşik yaklaşımı farklı disiplinleri bir araya getirmektedir (Abbott, 1991; Kelso ve Smith 1998; Kaya vd., 2020; Barakat vd., 1995a, b; Medvec vd., 1999, 2000).
Parantez içi alıntı: (Grady vd., 2019) İngilizce makalelerde: (Grady et al., 2019)
Anlatısal alıntı: Grady vd. (2019) İngilizce makalelerde: Grady et al. (2019)
Referanslar makalenin sonunda “Kaynaklar” başlığı altında verilmelidir. Her kaynaktan sonra 1 satır boşluk bırakılmalı ve 10 punto olmalıdır. Kaynaklar iki yana yaslı olmalıdır.
Kaynak listesinde yalnızca metinde atıfta bulunulan ve yayınlanmış veya yayına kabul edilmiş eserler yer almalıdır. Kişisel yazışmalar ve yayınlanmamış eserler sadece metinde belirtilmelidir.
Kaynak listesi, her çalışmanın ilk yazarının soyadına göre alfabetik olarak sıralanmalıdır.
Kaynaklarınızı aşağıdaki kurallara göre alfabetik sıralayınız:
i. Tek yazar için, ilk olarak yazar adına göre, sonra kronolojik olarak,
ii. İki yazar için ilk olarak yazar adına, sonra ortak yazar adına, sonra kronolojik olarak;
iii. İkiden fazla yazar için ilk yazarın adıyla, sonra kronolojik olarak.
Tek yazarlı
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı, Cilt (Sayı), ilk sayfa–son sayfa. doi
Demir, S. (2016). The role of cognitive strategies in second language reading comprehension. Journal of Language and Linguistic Studies, 12(2), 45–60.
Kaya, E. (2019). Urban heat island effects in rapidly growing cities: A case study of Ankara. Sustainable Cities and Society, 44, 455–463. https://doi.org/10.1016/j.scs.2018.10.021
Smith, J. L. (2014). Visual attention and memory performance in complex tasks. Cognitive Psychology, 72, 1–25. https://doi.org/10.1016/j.cogpsych.2014.03.002
Öztürk, B. (2021). Türkiye’de yenilenebilir enerji yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. Enerji, Piyasa ve Düzenleme, 7(1), 23–39.
Harrison, R. (2008). The social dynamics of innovation networks. Research Policy, 37(2), 204–217. https://doi.org/10.1016/j.respol.2007.10.001
Çelik, N. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinde akademik motivasyonun başarıyla ilişkisi. Eğitim ve Bilim, 45(203), 89–105. https://doi.org/10.15390/EB.2020.8742
İki veya daha fazla yazarlı
Genel format: Soyisim, A., Soyisim, B. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı, Cilt(Sayı), ilk sayfa–son sayfa. doi
Yıldırım, S., Karaca, F. (2020). Evaluation of flood risk using GIS-based multi-criteria decision analysis. Natural Hazards, 104(2), 1789–1810. https://doi.org/10.1007/s11069-020-04262-3
Brown, T. A., Green, R. L. (2015). Climate change perception and adaptation strategies in coastal communities. Environmental Research Letters, 10(9), 094012. https://doi.org/10.1088/1748-9326/10/9/094012
Çetin, M., Demirci, A., Yılmaz, K. (2018). Kentsel alanlarda hava kirliliğinin mekânsal dağılımının coğrafi bilgi sistemleri ile analizi. Türkiye Coğrafya Dergisi, 70, 25–38.
Miller, P. H., Johnson, R. T., Smith, L. A. (2012). Collaborative learning and academic achievement: A meta-analysis. Review of Educational Research, 82(3), 367–409. https://doi.org/10.3102/0034654312446351
Aydın, İ., Özkan, B. (2021). Tarımsal kuraklık analizinde standartlaştırılmış yağış indeksi ve uzaktan algılama verilerinin kullanımı. Tarım Bilimleri Dergisi, 27(4), 512–523. https://doi.org/10.15832/ankutbd.673421
Wilson, M., Clark, S., Thompson, J., Lee, D. (2017). Advances in remote sensing techniques for forest monitoring. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 58, 123–135. https://doi.org/10.1016/j.jag.2017.02.004
DOI Numarası Almış Makale
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı. Advance online publication. doi
Kurt, M., Aslan, Z. (2020). Spatial assessment of landslide susceptibility using machine learning approaches. Natural Hazards. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11069-020-03985-5
Harris, P. L., Corriveau, K. H. (2014). Young children’s selective trust in informants. Developmental Psychology. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/a0036857
Basım Aşamasındaki Makale (In Press)
Genel format: Soyisim, A. (in press). Makalenin başlığı. Derginin Adı.
Demir, A., Yıldız, B. (in press). Climate change adaptation strategies in Mediterranean coastal cities. Climate Policy.
Nguyen, T. H., Lee, S. (in press). Machine learning approaches for flood risk assessment. Natural Hazards Review.
Kara, F. (in press). Üniversite öğrencilerinde dijital bağımlılığın akademik başarıya etkisi. Eğitim ve Bilim.
Ön Baskı (Preprint) Makale
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Web Sitesi. doi
Özkan, M., Arslan, E. (2021). Analysis of drought trends using standardized precipitation indices in semi-arid regions. EarthArXiv. https://doi.org/10.31223/X5JQ2R
Wilson, R., Carter, L., Hughes, M. (2019). Social media misinformation during natural disasters. PsyArXiv. https://doi.org/10.31234/osf.io/abcd1
Yılmaz, S. (2022). Öğretmen adaylarında uzaktan eğitime yönelik tutumların incelenmesi. SocArXiv. https://doi.org/10.31235/osf.io/xyz89
Kitap
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Kitabın başlığı (Baskı, Cilt). Yayıncı. doi
(Baskı, cilt numarası ve doi zorunlu değildir.)
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
Giddens, A. (2013). Sociology (7th ed.). Polity Press.
Özdemir, S. (2018). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi.
UNESCO. (2015). Rethinking education: Towards a global common good? UNESCO Publishing.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Kitap İçerisinde Bölüm
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Bölümün başlığı. In B. Soyisim, C. Soyisim D. Soyisim (Eds.), Kitabın başlığı (Cilt, pp. ilk sayfa–son sayfa). Yayıncı. doi
Kaya, N. (2016). Öğrenme kuramları. In A. Yıldız M. Demir (Eds.), Eğitim psikolojisi (pp. 85–112). Nobel Akademik Yayıncılık.
Hall, S. (2000). Cultural identity and diaspora. In J. E. Braziel A. Mannur (Eds.), Theorizing diaspora (pp. 233–246). Blackwell Publishing.
Smith, L. T. (2012). Research through indigenous lenses. In D. M. Mertens P. E. Ginsberg (Eds.), The handbook of social research ethics (pp. 201–218). SAGE Publications.
Demirci, A. (2019). Coğrafi bilgi sistemlerinin afet yönetiminde kullanımı. In H. Akıncı (Ed.), Afet yönetimi ve mekânsal analizler (pp. 45–68). Beta Yayınları.
Konferans / Sempozyum Bildirisi (Yayınlanmamış)
(Bildiri, açılış konuşması, poster sunumu vb.)
Yalçın, E. (2019, September 12–14). Spatial analysis of urban flood risk using GIS [Paper presentation]. International Symposium on Geographical Information Systems, Ankara, Türkiye.
Johnson, R. K., Miller, S. A. (2021, April 22–25). Social media use and academic stress among university students [Poster presentation]. American Educational Research Association Annual Meeting, Orlando, FL, United States.
Bildiri Kitabında Yayımlanan Konferans Bildirisi
Demirtaş, M. (2015). Renewable energy education in engineering curricula. In L. Novak P. Rossi (Eds.), Advances in engineering education (pp. 143–160). Springer.
Korkmaz, H., Şahin, B. (2018). Afet yönetiminde uzaktan algılama tekniklerinin kullanımı. In A. Demir F. Kaya (Eds.), Afet çalışmaları ve mekânsal analizler (pp. 89–104). Nobel Akademik Yayıncılık.
Konferans Bildirisi (Dergi Sayısında Yayımlanmış)
Lopez, M., Garcia, R. (2016). Trade openness and employment dynamics in emerging economies. Proceedings of the International Conference on Economics and Finance, 18(2), 55–63.
Aksoy, C., Yılmaz, T. (2020). Türkiye’de işgücü piyasasında bölgesel farklılıklar. Proceedings of the Social Sciences Congress, 5(1), 101–115. https://doi.org/10.17645/ssc.v5i1.3021
Yayınlanmış Tez veya Bitirme Tezi
Genel format: Soyadı, A. A. (Yıl). Tezin başlığı [Doktora tezi, Yüksek lisans tezi veya Lisans bitirme tezi, Tezin yapıldığı kurumun adı]. Deponun adı. www.website.com
Demir, S. (2019). Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak heyelan duyarlılık analizinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
Yıldız, E. A. (2021). İklim değişikliğinin tarımsal kuraklık üzerindeki etkilerinin mekânsal analizi [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
Smith, R. J. (2017). Teacher motivation and job satisfaction in secondary education [Master’s thesis, University of Manchester]. Manchester E-Theses Online. https://ethos.bl.uk
Chen, L. (2020). Urban resilience strategies in flood-prone cities [Doctoral dissertation, National University of Singapore]. NUS Institutional Repository. https://scholarbank.nus.edu.sg
Rapor
Genel format: Yazar. (Yıl). Raporun başlığı (Varsa rapor veya çalışma belgesi numarası). Yazardan farklıysa yayıncı. Varsa internet adresi
World Health Organization. (2018). Global status report on road safety 2018. World Health Organization. https://www.who.int
Türkiye İstatistik Kurumu. (2022). İklim değişikliği göstergeleri (İstatistiksel Rapor No. 458). TÜİK. https://data.tuik.gov.tr
OECD. (2020). Education at a glance 2020: OECD indicators. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education
European Environment Agency. (2019). Climate change adaptation in Europe (EEA Report No. 4/2019). Publications Office of the European Union. https://www.eea.europa.eu
Çevrimiçi Doküman / Web Sitesi
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Web sayfasının başlığı. Web sitesinin adı. İnternet adresi
Not: Yazar adı ile web sitesinin adı aynıysa, tekrar etmemek için web sitesinin adı yazılmaz.
Demir, N. (2020, October 15). Urban flooding risks under climate change scenarios. Climate-ADAPT. https://climate-adapt.eea.europa.eu (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
Parker, L. (2021). How plastic pollution affects marine life. National Geographic. https://www.nationalgeographic.com (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
BBC News. (2019). Amazon rainforest fires explained. https://www.bbc.com/news/world-latin-america-49415973 (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
United Nations. (2022). World population prospects 2022. https://www.un.org/development/desa/pd (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
Yayınlanmış ve Yayınlanmamış Veri Seti
Genel format: Yazar. (Yıl). Dokümanın ya da veri setinin adı [Data set]. Web sitesi. İnternet adresi
Kummu, M., Taka, M., Guillaume, J. H. A. (2018). Gridded global drought dataset (1901–2016) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.1210133
Eurostat. (2021). Regional unemployment statistics [Data set]. https://ec.europa.eu/eurostat
Smith, J. A. (2019). Student engagement survey results [Unpublished raw data]. University of Melbourne.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (2020). Enflasyon göstergeleri veri seti [Data set]. EVDS. https://evds2.tcmb.gov.tr
Kaynak Gösteriminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
1.Kaynakça listesi, yazarların soyadları esas alınarak alfabetik sırada oluşturulmalıdır.
Örnek:
Altman, R. (2010).
Baker, S. (2015).
Chen, L., Wong, P. (Eds.). (2018).
Thompson, J. (2012).
2.Aynı soyadı taşıyan farklı yazarlara ait eserler, yazarların isimlerinin baş harfleri dikkate alınarak alfabetik biçimde sıralanmalıdır.
Örnek:
Kim, H. (2009).
Kim, J. (2011).
3.Bir yazara ait birden fazla çalışma bulunuyorsa, bu çalışmalar yayın yılına göre, en eski tarihliden en yeniye doğru listelenmelidir.
Örnek:
Lopez, M. (2014).
Lopez, M. (2019).
4.Aynı yazar veya yazarlar tarafından aynı yıl içinde yayımlanan birden fazla çalışma varsa, kaynaklar makale başlıklarının alfabetik sırasına göre dizilmeli; yayın yılına a, b, c gibi harfler eklenerek ayırt edilmelidir.
Örnek:
Rivera, P. (2020a).
Rivera, P. (2020b).
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik İlkeler
Afet ve Risk Dergisi, dergide yayımlanacak makalelerdeki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal.net kullanmaktadır. Yayından önce tespit edilen intihallerin %10’un üstünde çıkması halinde, makale hakem değerlendirme süreci başlatılmadan iade edilmektedir. Bir makale, benzerlik oranı %10'un altında çıkmasına rağmen akademik yöntem ve etiğe aykırı ise, kaynak gösteriminde tutarsızlık, amaçlı yanlışlık ya da sahtecilik gösteriyorsa benzerlik oranına bakılmaksızın iade edilir veya revizyon istenir.
Dergiye gönderilecek bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medcial Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics) standartları dikkate alınmalıdır.
Afet ve Risk Dergisi'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Afet ve Risk Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
1. Makaleler gönderici yazarın kendi orijinal çalışması olmak zorundadır.
2. Gönderilen taslak makaleler kesinlikle yayımlanmamış ve daha önce yayımlanmış hiç bir bilgi içermemelidir.
3. Yazar(lar) açısından olası bir çıkar çatışması durumu algılanırsa/tespit edilirse, bu, gönderim işleminden önce taslak makalede mutlaka açıklanmalıdır.
4. Yazar(lar), taslak makalenin hazırlanmasında kullandıkları tüm veri kaynaklarına atıfta bulunmalıdır.
5. Yazar(lar) araştırma sonuçlarını doğru bir şekilde sunmalı ve buldukları sonuçların önemini içeren objektif bir tartışma yapmalıdır.
6. Araştırmada kullanılan veri ve metotların yeterli bir detayla makalede sunulması gerekmektedir ki diğer araştırmacılar bu çalışmayı tekrar edebilsinler.
7. Yazar(lar), istendiği takdirde, verilerin en azından işlenmemiş hallerini derginin hakem ve editörlerine sunmak üzere hazır halde bulundurmalıdır.
8. Özgün olmayan içeriklerin yeniden yayımlanmasına tolerans gösterilmez (örneğin, daha önce başka dilde basılmış bir makalenin İngilizce çevirisi kabul edilemez).
9. Yazar(lar)ın, eğer yayımlandıktan sonra makalelerinde hata(lar) ve eksiklik(ler) bulurlarsa, uygun önlemlerin alınması için en kısa zamanda derginin editörleri ile temasa geçmeleri gerekmektedir.
10. İntihal, veri uydurma ve görüntü manipülasyonu tolere edilmez.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
1. Makaleler; cinsiyet, ırk, etnik köken, din, milliyet ve siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın makalenin bilimsel içeriği temel alınarak adil olarak değerlendirilir.
2. Değerlendirme esnasında gözlenen herhangi bir çıkar çatışması editöre iletilmek zorundadır.
3. Makale ile ilişkili bilgiler gizli tutulmalıdır.
4. Yayının ret edilmesine neden olabilecek bilgi editöre gönderilmek zorundadır.
Editörlerin Etik Sorumlulukları
1. Makaleler; cinsiyet, ırk, etnik köken, din, milliyet ve siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın makalenin bilimsel içeriği temel alınarak adil olarak değerlendirilir.
2. Makale ile ilişkili bilgiler gizli tutulmalıdır.
3. Makalelerle ilişkili gözlenen herhangi bir çıkar çatışması mutlaka açıklanmalıdır.
Yayın Politikası
• Afet ve Risk Dergisi, dergide yayımlanacak makalelerdeki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal.net kullanmaktadır. Yayından önce tespit edilen intihallerin %10’nin üstünde çıkması halinde, makale hakem değerlendirme süreci başlatılmadan iade edilmektedir.
• Dergide afet ve risk konusunda çeşitli araştırma alanlarından gelen bilimsel makaleler yayımlanmaktadır.
• Dergiye gönderilen makaleler Türkçe veya İngilizce olarak kabul edilmektedir.
• Gönderilen makalelerin inceleme ve değerlendirme süreci, “Kör Hakemlik” yöntemi ile (hakem ve yazarların birbirlerinin bilgilerini görmeleri engellenerek) yürütülmektedir.
• Dergimiz Açık Kaynak Yayın Politikasını benimsemektedir.
• Dergimizde, makale yayınlama ve yayınlanan makalelere erişim süreçlerinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Yayına kabul edilen makaleler için yazarlara ve hakemlere ücret ödenmemektedir.
• Dergimizde makale değerlendirme sürecinin, hakem değerlendirmelerine bağlı olarak her bir makale için en fazla 6 ay sürmesi öngörülmektedir.
• Gönderilen makaleler için “Düzeltme” kararı alındığında yazarların 15 gün içinde gerekli düzeltmeleri yaparak makalenin son şeklini sisteme yüklemeleri gerekmektedir. Düzeltmeler belirtilen sürede yapılıp gönderilmediği takdirde, editörler makaleyi reddetme hakkına sahiptir.
• Dergiye gönderilen makaleler, başka yerde yayınlanmamış veya yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.
• Tez, sunum veya bildiri olarak kullanılmış ve makale olarak dergimize gönderilen çalışmalar için daha önceki kullanımına yönelik bilgiler aşağıdaki koşullara göre ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.
- Çalışma özet bildiri olarak yayınlanmış ise; bildiri başlığı, etkinliğin adı, tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
- Çalışma lisansüstü tezlerden üretilmiş ise; tezin adı, danışmanın adı, yapıldığı üniversite ve enstitü bilgileri ile birlikte tamamlanma tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
- Çalışma araştırma kurumu veya fonu tarafından desteklenmiş ise; destek sağlayan kuruluş adı, proje numarası ve tamamlandığı tarih bilgisi yazılmalıdır.
- Belirtilen koşullar dışında sunulmuş ve bir kısmı yayınlanmış çalışmalardan üretilmiş makaleler için etkinlik bilgileri ayırt edici şekilde yazılmalıdır.
• Gönderilen makaleler hakemlere sunulmadan önce aşağıdaki noktalar dikkate alınarak incelenmekte, değerlendirme sürecine uygun bulunan makaleler hakemlere gönderilmektedir:
- Yazım kurallarına uygunluğu
- Şekilsel olarak şablona uygunluğu
- Amaç ve kapsamına uygunluğu
- Yayın ilkelerine uygunluğu
- Yayın etiğine uygunluğu
- Bilimsel niteliği ve özgünlüğü
• Bir makale en az 2 hakem tarafından değerlendirilmektedir. Bir hakem tarafından yayınlanmaya uygun görülmemesi durumunda makale üçüncü bir hakem tarafından değerlendirilmektedir. Makalenin yayına kabul edilmesi için ön şart olarak en az 2 hakem tarafından yayınlanmaya uygun görülmesi gerekmektedir. Hakem onayları sonrasında Baş Editör ve Yayın Kurulu, makalenin yayınlanıp yayınlanmayacağı konusunda karar yetkisine sahiptir.
• Dergimize makale gönderen tüm yazarlar eşit haklara sahiptir. Makalelerin değerlendirme, kabul ve yayınlama süreçlerinde çalışma veya yazara herhangi bir ayrıcalık tanınmamaktadır. Kabul edilen makalelerin yayınlanma sırası, kabul zamanına bağlı olarak ayarlanmaktadır. Fakat Yayın Kurulu, gerekli gördüğü durumlarda değişiklik yapma hakkını saklı tutmaktadır.
• Bir makale yayına kabul edildikten sonra, “Telif Hakkı Devir Formu” tüm yazarlar tarafından doldurulup imzalanarak dergi sistemine yüklenmelidir.
• Yayınlanmak üzere kabul edilen makaleler, Afet ve Risk Dergisi tarafından yayın haklarının tümüne sahip olarak yayınlanmaktadır.
Ücret Politikası
Afet ve Risk Dergisi’ne gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
