06 Şubat 2023 Tarihli Deprem Sonrası Antakya’nın Besin Tedarik Dinamikleri Üzerine Bir Değerlendirme

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 3, 1424 - 1439, 30.11.2025

Alim Koray Cengiz , İbrahim Ünal Kahraman

https://doi.org/10.35341/afet.1755405

Öz

06 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen deprem toplamda 11 ilde yıkıcı etkilere neden olmuştur. Depremin hemen sonrasında arama ve kurtarma çalışmaları, beslenme olanaklarının sağlanması gibi acil ihtiyaçlar ortaya çıkmıştır. Beslenme ve buna bağlı olarak üretim zinciri, lojistik ağı, işgücü tesis edilmesi ve kurumlar arası ilişkiler olumsuz etkilenmiştir. Diğer yandan ise depremle ilgili olumsuzluklar incelendiğinde kentin yeniden inşasında en hızlı hareket eden sektörün beslenme alanında olduğu görülmektedir. Çalışma kapsamında, Hatay ili içinde faaliyet gösteren AFAD, Kızılay, Tarım İl Müdürlüğü, Turizm İl Müdürlüğü, TÜİK, Ticaret İl Müdürlüğü, kentte faaliyet gösteren kadın kooperatifleri, yerel besin üreticileri, gastronomi alanındaki işletmeler ile görüşmeler yapılmış, istatistiki bilgilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Ayrıca, resmî kurumlar, ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşları tarafından hazırlanan deprem sonrası resmi olmayan raporlar incelenmiştir. Araştırma, kentin beslenme zinciri, gastronomi ve turizm faaliyetleri ve afet sonrası resmi kurumlar ve sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerine odaklanmasından dolayı çok katmanlı ve interdisipliner bir çalışmadır. Bu nedenle de afet antropolojisi ve sivil toplum antropolojisi alanlarını kapsamaktadır. Araştırma çalışması, deprem sonrası beslenme zinciri hareketliliği, kurumlar arası ilişkileri ortaya koymayı hedeflemektedir. Böylece ileriki zamanlarda kentte ya da farklı yerlerde gerçekleşecek afet ve benzeri durumlar için olası hareket örüntülerinin tesis edilmesine katkı sağlamayı ve kentin inşasında yer alan aktörler için çözüm önerilerinde bulunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Afet Antropolojisi , Beslenme , Kooperatif , Sivil Toplum , Tüketim

Etik Beyan

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu 06.05.2024 tarihinde KARAR-3: Doç. Dr. Alim Koray CENGİZ tarafından gerçekleştirilecek “6 Şubat 2023 Tarihli Deprem Sonrası Hatay’ın Yeniden İnşasında Beslenme ve Tüketim Kültürüne Dair Bir Değerlendirme” başlıklı araştırma için hazırlanan materyaller Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi kapsamında değerlendirilmiş olup uygulanmasının uygun olduğuna oy birliği ile karar verildi.

A General Evaluation on The Food Supply Dynamics on The Reconstruction of Antakya After the Earthquake of February 6, 2023

Öz

The earthquake that occurred on February 6, 2023 caused devastating effects in 11 provinces in total. Immediately after the earthquake, urgent needs such as search and rescue efforts and providing nutrition opportunities arose. Nutrition and, accordingly, the production chain, logistics network, workforce establishment, and inter-institutional relations have been negatively affected. On the other hand, when the negativities related to the earthquake are examined, it is seen that the fastest moving sector in the reconstruction of the city is in the field of nutrition. Within the scope of the study, interviews were held with AFAD, Red Crescent, Provincial Directorate of Agriculture, Provincial Directorate of Tourism, TÜİK, Provincial Directorate of Commerce, women's cooperatives operating in the city, local food producers, businesses in the field of gastronomy operating in Hatay province, and statistical information was tried to be obtained. In addition, post-earthquake reports prepared by official institutions, national and international non-governmental organizations were examined. The research is a multi-layered and interdisciplinary study as it focuses on the city’s nutritional culture, food chain and the activities of official institutions and non-governmental organizations after the disaster. Therefore, it also covers fields such as disaster anthropology and civil society anthropology. The research study aims to reveal post-earthquake food chain mobility and inter-institutional relationships. Thus, it aims to contribute to the establishment of possible movement patterns for disasters and similar occasions that will occur in the city or in different places in the future and to suggest solutions for the actors involved in the construction of the city.

Anahtar Kelimeler

Civil Society , Consumption , Cooperatives , Disaster Anthropology , Nutrition

Kaynakça

• Adar, A.Ş. (2023). Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. Çalışma ve Toplum, 77(2), 1174-1208.
• Bouhazzama, M. &. Guenaoui, A. (2020). “The Moroccan women’s cooperative in response to lasting impacts: social cohesion, solidarity and inclusion." International Journal of Management, 5 (11), 195-202.
• Dağdelen, Ş. & Pamukçu, H. (2021). UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı Gastro-Turist Profilinin Belirlenmesi: Gaziantep ve Hatay İli Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9 (1), 341-365.
• Downey, G. (1961). A History of Antioch in Syria from Seleucus to the Arab Conquest. New Jersey: Princeton University Press.
• Eikenberry, A. M. (2007). Administrative failure and the international NGO response to Hurricane Katrina. Public Administration Review, 67, 160-170.
• Faas, A.J., & Barrios, R.E. (2015). Applied anthropology of risk, hazards, and disasters. Human Organization, 74(4), 287-295.
• Fisher, W. F. (1997). Doing good? The politics and antipolitics of NGO practices. Annual review of anthropology, 26 (1), 439-464.
• Oliver-Smith, A. (1996). Anthropological research on hazards and disasters. Annual review of anthropology, 25(1), 303-328.
• Özsayar, M.M., & ÇİMRİN, K.M. (2022). Hatay İli Hassa İlçesi Zeytin Ağaçlarının Yaprak ve Toprak Örnekleri ile Beslenme Durumunun Belirlenmesi. ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 6(1), 42-57.
• Özşahin, E. &. (2013). Afet Kültürünün Değerlendirilmesine Bir Örnek: Antakya Şehri. Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı, 25-27. Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı, s. 25-27.
• Reddy, V. R. vd. (2016). Food supply chain disruption due to natural disasters: Entities, risks, and strategies for resilience. ERIA Discussion Paper, 18, 1-37.
• Quarantelli, E. L. (1989). How individuals and groups react during disasters. Planning and managing implications for EMS delivery, 1-37.
• URL 1, http://www.hatay.gov.tr/kurumlar/hatay.gov.tr/pop-up/faaliyet_raporu_11072024.pdf (Son erişim: 19.07.2024) URL 2, https://www.kizilay.org.tr/Upload/Dokuman/Dosya/mart-2023_web-01-03-2023-31048379.pdf (Son erişim: 19.07.2024)
• URL 3, https://www.kizilay.org.tr/Upload/Dokuman/Dosya/kizilay-dergisi-nisan-2023-03-04-2023-63197056.pdf (Son erişim: 19.07.2024)
• URL 4, https://hatay.tarimorman.gov.tr/Menu/55/Tarimsal-Veriler (Son erişim: 19.07.2024)
• URL 5, https://www.sbb.gov.tr/2023-kahramanmaras-ve-hatay-depremleri-raporu/ (Son erişim: 19.07.2024)
• URL 6, https://www.youtube.com/watch?v=9sdHO8Ri2WE&t=12367s (Son erişim: 19.07.2024)
• URL 7, https://sosyalzincir.org/ (Son erişim: 19.07.2024)
• URL 8, https://response.reliefweb.int/turkiye/early-recovery-sector (Son erişimi: 19.07.2024)
• URL 9, https://ibc.org.tr/TR/PROJECTS_1766/umudu-beslemek-projesi (Son erişim: 19.07.2024)
• URL 10, https://siviltoplumdestek.org/acil-deprem-fonu/kahramanmaras-depremleri-ihtiyac-belirleme-raporu-yayimlandi/ (Son erişim: 19.07.2024)
• URL 11, https://ibc.org.tr/TR/1581/deprem-durum-raporlari (Son erişimi: 19.07.2024)
• URL 12, www.mku.edu.tr: https://www.mku.edu.tr/files/297d28aa-7185-4ff2-9819-3da8a50eb73d.pdf (Son erişim: 19.07.2024)
• Varol, N. &. Gültekin, T. (2016). Afet antropolojisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15 (59), 1431-1436.
• Wallace, Anthony F. C. (1956). The Tornado in Worcester: An Exploratory Study of Individual and Community Behaviour in an Extreme Situation. Disaster Study Number 3, Committee on Disaster Studies, Division of Anthropology and Psychology. Washington DC: National Academy of Sciences, National Research Council.
• Yabe, T. vd. (2020). Understanding post-disaster population recovery patterns. Journal of the Royal Society Interface, 17, 1-9.