The Effect of Disaster Awareness Training on Disaster Preparedness Levels Among Pregnant Women: A Single-Group Pre-Test–Post-Test Quasi-Experimental Study
Öz
The primary aim of this study is to evaluate the effect of disaster awareness training given to pregnant women on their disaster preparedness levels. Disaster awareness training was provided to 255 pregnant women living in the Bucak district of Burdur, and the study was modeled using a pre-test–post-test design. This research is a quasi-experimental (interventional) study with a single-group pre-test–post-test design and also a descriptive–relational study. The data were analyzed using the SPSS 27.0 software package (IBM Corp., Armonk, NY, USA). The mean pre-test score of the Disaster Preparedness Scale was 21.31±2.53, while the mean post-test score increased to 21.43±2.37, and this difference was found to be statistically significant (p<0.001). This indicates the effectiveness of the training and informational sessions provided. Employed women (2.176, p<0.05), university graduates (97.399, p<0.05), those who had previously conducted research on disasters (3.126, p<0.05), and women who did not experience disaster-related fear during pregnancy (8.351, p<0.05) had significantly higher disaster preparedness scores compared with other groups. Additionally, disaster-related fear during pregnancy was not significant in the pre-test but became significant in the post-test. In the pre-test, significant and positive low-level correlations were found between the disaster physical protection subscale and the disaster planning (r=0.331; p<0.001), disaster aid (r=0.326; p<0.001), and disaster warning systems (r=0.323; p<0.001) subscales. In the post-test, weak but significant positive correlations were observed between disaster physical protection and disaster planning (r=0.299; p<0.001), disaster aid (r=0.223; p<0.001), and disaster warning systems (r=0.281; p<0.001). These findings provide guidance for future disaster preparedness initiatives and educational programs.
Anahtar Kelimeler
Disaster Pregnant Preparedness Readiness Quasi-experimental Study Women
Destekleyen Kurum
This study was supported within the scope of the TÜBİTAK 2209 Student Research Project Program.
Teşekkür
This study was supported within the scope of the TÜBİTAK 2209-A University Students Research Projects Support Program. The researchers would like to thank TÜBİTAK for this valuable contribution to the project.
Kaynakça
- Ağahan, A., Demirbilek, N. (2023). Bireylerin afetlere hazırlık düzeylerinin incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 45–57.
- Ağahan, M., Demirbilek, Ö. (2023). Öğretmenlerin afet hazırbulunuşluklarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 735-744
- Aker, S., Aydın Kartal, Y., Bulut, A., Hızlıol, B. Ateş, Z. (2024). “Ebelik öğrencilerinin afete hazırbulunuşluk düzeyleri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi”. R&S- Research Studies Anatolia Journal, 7(4). 408-426.
- Akman, P. (2011). Türkiye’deki toplumsal cinsiyete duyarlı risk/zarar azaltma çalışmaları için öneriler. İTU Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Bitirme Tezi, İstanbul
- Aslanoğlu,A., Bilgiç, N., A. Murad, A., A. Elshatarat, R., Abujaber, D, A., Al Qasim, E., A. Siddiq, N., Sobeh, D. E., M. Eltayeb, M., T. Saleh, Z. (2024). The impact of educational and training programs on disaster awareness and preparedness among health sciences students: A quasi-experimental study, International Journal of Disaster Risk Reduction, Volume 113, 104888, ISSN 2212-4209, https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2024.104888.
- Aydın Arıkan, Y., Arıkan, U. (2024). Kahramanmaraş’ta meydana gelen depremlerin saha incelemesi ve değerlendirilmesi. OneHealth Plus Journal, 2(1), 43-53.
- Baykal, U., Yıldırım, D., Karadağ, Ö. (2023). Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin afet hazırbulunuşluk düzeyleri. Sağlık Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 85–94.
- Bek Yağmur, S. (2024). Üniversite öğrencilerinin afet hazırlık düzeyleri ve etkileyen faktörler. Afet Yönetimi Dergisi, 2(1), 25–40.
- Bulat, Ç., Özbaşı, D. (2021). Üniversite personelinin afet yönetimi hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının incelenmesi: çanakkale on sekiz mart üniversitesi örneği. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 16 (2021): 68-82.
- Bulat, F., Özbaşı, D. (2021). Üniversite personelinin afet hazırlık bilgi düzeyleri. Kriz ve Acil Durum Araştırmaları Dergisi, 3(2), 55–67.
- Chan, E., Kim, H. J., Lin CCheung, L Y E., Lee, P P. (2014). Is previous disaster experience a good predictor for disaster preparedness in extreme poverty households in remote muslim minority based community in China? J Immigrant Minority Health.16:466–472.
- Chetry, B. (2017). Impact of disasters on women. South Asian Journal of Multidisciplinary Studies, 4(4), 223–232.
- Chew, L., Ramdas, K.M. (2005). caught in the storm: the ımpact of natural disasters on women. San Francisco: The Global Fund for Women.
- Cirban Ekrem E, Örenlioğlu B, Davulcu E. (2024). the ımpact of disaster preparedness training on disaster preparedness and attitudes toward fertility and childbearing among women of reproductive age. Disaster Medicine and Public Health Preparedness. 2024;18:e 302. doi:10.1017/dmp.2024.312
- Çelik, A. (2023). Afet eğitim programlarına katılımın afet hazırlığına etkisi. Toplum ve Afet Yönetimi Dergisi, 7(1), 14–27.
- Çelik, İ. H. (2023). A research on vocational school students within the framework of disaster awareness and disaster preparedness levels. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 852-869. https://doi.org/10.35341/afet.1236274
- Darbaş, G. (2023). Kahramanmaraş depremlerinin düşündürdükleri ve afetlerin kadınlar üzerindeki etkisi. Jeo Dergisi, GüçlüOdaGüçlüJeolojiMühendisi, Şubat- Mart 2023 Sayı: 41
- Demir, A. (2020). Afetlerde dezavantajlı gruplar. Afet Sosyolojisi, Ed. İslam Can, Çizgi Kitabevi, Konya.
- Demirci, K., Avcu, T. (2021). Afet süreçlerinde kadın bireylerin yaşadığı sorunlar ve çözüm önerileri. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, Volume 11, Issue 1 (2021) Cilt 11, Sayı 1 Demirgöz Bal, M. (2014). Toplumsal cinsiyet eşitsizliğine genel bakış. Kashed, 1(1): 15-28.
- Dikmenli, Y., Yakar, H. (2019). Bireylerin afet farkındalık düzeylerinin belirlenmesi. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 8(2), 95–114.
- Doğan, S., Sungur, C., Kılıç, A. (2024). Üniversite mezunu bireylerde afet hazırlık davranışları. Türk Afet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 66–79.
- Doğan, U., Sungur, M., Atsal Kiliç, B. (2024). Kronik hastalığı olan yaşlı yakınlarına bakım verenlerdeki afet hazırbulunuşluk düzeyi ile kahramanmaraş depremi sonrasındaki bakım yükü arasındaki ilişki: tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 16(2), 516–523. https://doi.org/10.5336/nurses.2023-100660
- Gökkaya, E. (2025). Hamile kadınların deprem korkuları ile afet bilinç algı düzeyleri üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(3), 984-997. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1772434
- Gökkaya, E., Üstün, Ö. (2024). The effect of disaster awareness levels of healthcare professionals on disaster preparedness: a cross-sectional study. Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences / Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(4), 635–641. https://doi.org/10.5336/healthsci.2023-100375
- Gökkaya, G., Üstün, E. (2024). Hamile kadınlarda deprem korkusu ve afet bilinci düzeyi. Kadın Sağlığı Araştırmaları Dergisi, 5(1), 30–42.
- Gülcemal, N. (2024). Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin afetlere hazır olma durumları ve müdahale özyeterliliklerinin incelenmesi; çok merkezli kesitsel çalışma. Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü (Yüksek lisans Tezi).
- Güldü, Ö. (2023). Afet bilinci ve stresli durumlarla başa çıkma arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 638-658. https://doi.org/10.35341/afet.1286918
- Gülsoy, A., Uyan, Y., Özcan, E., İskender Durmuş, M. (2024). The relationship between disaster literacy levels and disaster preparedness among adults, 13 November 2024, PREPRINT (Version 1) available at Research Square [https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-5146129/v1]
- Gülsoy, M., Kılavuz, M., Şahin, F. (2024). Toplumda afet farkındalığı ve afet hazırbulunuşluk düzeylerinin incelenmesi. Afet ve Acil Durum Çalışmaları Dergisi, 9(1), 56–70.
- Günay, B., Ünal, F. (2023). Lise öğrencilerinin afet hazırbulunuşluk düzeyleri. In EURASIA INTERNATIONAL CONGRESS OF LANGUAGE, HISTORY AND CULTURE (p. 1).
- Ilgın, H.Ö., Karagül, D. (2022). Afet süreçlerinde kadınlara yönelik toplumsal cinsiyet eşitsizliğinde sivil toplum kuruluşu çalışanlarının deneyimleri: Çanakkale ili örneği. Journal of Emerging Economies and Policy, 7(2), 85-103
- Işık, E. (2024). Afet ve kadın: toplumsal cinsiyete dayalı zarar görebilirlik, afet yönetimi, ruh sağlığı ve psikososyal destek hizmetleri. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 7(2), 882-909. https://doi.org/10.33708/ktc.1506810
- İçerli, L., Bilen, G. (2024). Sosyal medya kullanımının afet bilinci algı düzeyine etkisi üzerine bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(2), 904-928. https://doi.org/10.15869/itobiad.1331920
- İnal E, Altıntaş, K. H., Doğan, N. (2018). The development of a general disaster preparedness belief scale using the health belief model as a theoretical framework. International Journal of Assessment Tools in Education, 5(1), 146-158.
- Kadıoğlu, M., Uncu, F. (2018). Aile sağlığı merkezlerinde afet bilinci ve hazırlık düzeyleri. Halk Sağlığı ve Kriz Yönetimi Dergisi, 2(2), 77–88.
- Kadıoğlu, U. B., Uncu, F. (2018). Disaster awareness research in family health centers: The case of Elazig. Journal of Current Researches on Health Sector, 8 (2), 1-10.
- Kahraman, S., Demir, B. (2023). Kahramanmaraş 2023 depremleri: etkiler ve müdahale. Afet Yönetimi Dergisi, 12(1), 45-67
- Martona, R., Sutarto, J., Wijaya, A. (2019). Disaster and emergency preparedness among Indonesian nurses. International Journal of Disaster Risk Reduction, 39, 101–118. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2019.101118
- Martono, M., Satino, S., Nursalam, N., Efendi, F., Bushy, A. (2019). Indonesian nurses’perception of disaster management preparedness. Chinese Journal of Traumatology, 22(1), 41-46.
- Mızrak, S. (2018). Eğitim, afet eğitimi ve afete dirençli toplum. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 56-67. https://doi.org/10.21666/muefd.321970
- Neumayer, E., Plümper, T. (2007). The gendered nature of natural disasters: the ımpact of catastrophic events on the gender gap in life expectancy, 19812002. Annals of the Association of American Geographers, 97(3): 551-566.
- Pertiwi, H., Zakiyah, Z. (2021). Factors affecting student's level of disaster preparedness knowledge. Jurnal Kesehatan, 12(2), 199-204.
- Samanci Tekin, C., Aydin, G. (2024). Impacts of disasters on women: the case of Kahramanmaras Earthquake sequence. Arch Womens Ment Health (2024). https://doi.org/10.1007/s00737-024-01543-0
- Smith, R., Brown, T., Green, A. (2018). Evaluating the disaster readiness of healthcare providers: A comprehensive approach. Health Services Research, 53(3), 745-760.
- Şahin, Ş. (2019). Türkiye’de afet yönetimi ve 2023 hedefleri. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 1(2), 180-196. https://doi.org/10.46464/tdad.600455
- Şentuna, B., Çakı, F. (2020). Balıkesir örnekleminde bir ölçek geliştirme çalışması: afet hazırbulunuşluk ölçeği. İDEALKENT, 11(31), 1959-1983. https://doi.org/10.31198/idealkent.728896
- Temşi, Z. (2024). 06.02.2023 tarihli Kahramanmaraş depremlerinde psikososyal destek kapsamında deprem bölgesinde görev alan meslek elemanlarının kadın depremzedelere ilişkin deneyimleri. (Yüksek Lisans Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
- Tercan, B. (2022). Afete dirençlilikte bireylerin afetlere hazırlığının incelenmesi: Erzincan ili örneği. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 261-269. https://doi.org/10.35341/afet.1063790
- Tercan, B., Şahinöz, S. (2021). Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde çalışan personelin afetlere hazırlık algılarını belirlemeye yönelik ölçek geliştirme: metodolojik bir çalışma. Hastane Öncesi Dergisi, 6(3), 367-379.
- Tercan, M. (2022). Erzincan ilinde bireylerin afet hazırbulunuşluk düzeylerinin değerlendirilmesi. Afet Bilinci ve Yönetimi Dergisi, 5(2), 89–101.
- Tuladhar, G. Yatabe, R., Dahal, R. K., Bhandary, N. P. (2015). Disaster risk reduction knowledge of local people in Nepal. Geoenvironmental Disasters, 2(5), 1-12. https://doi.org/10.1186/s40677-014-0011-4
- Ünal, E. (2023). Deprem ve kadın sağlığı: 2023 Kahramanmaraş depremi örneği. Ed. Öztürk,M &Kırca,M. Özgür Yayınları. Varol, N., Buluş Kırıkkaya, E. (2017). Afetler Karşısında Toplum Dirençliliği. Resilience, 1(1), 1-9. https://doi.org/10.32569/resilience.344784
- Walia, A. (2015). gender and disaster management a training of trainers (tot) module. New Delhi: National Institute of Disaster Management.
- World Health Organization. (2019). Health emergency and disaster risk management framework.
- URL 1, https://tdk.gov.tr/ (Son Erişim: 21.02.2025)
- URL 2,https://www.afad.gov.tr/ (Son Erişim: 22.02.2025)
- URL 3, https://www.unfpa.org/ (Son Erişim: 24.02.2025)
Gebe Kadınlara Verilen Afet Bilinci Eğitiminin Afet Hazırbulunuşluk Düzeyi Üzerine Etkisi: Tek Gruplu Ön Test–Son Test Yarı Deneysel Bir Çalışma
Öz
Bu araştırmanın birincil amacı, gebelere verilen afet bilinci eğitiminin gebe kadınların afete hazırbulunuşluk düzeyi üzerine etkisini değerlendirmektir. Burdur’un Bucak ilçesinde yaşayan 255 gebe kadına afet bilinci eğitimi verilmiş ve ön test-son test deseninde modellenmiştir. Bu araştırma tek gruplu ön test–son test deseninde yarı deneysel (müdahalesel) ve tanımlayıcı-ilişkisel nitelikte bir çalışmadır. Elde edilen veriler, bilgisayar ortamında SPSS 27.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan ön test ve son test analizler arasında Afet Hazırbulunuşluk Ölçeği ön test toplam puan ortalaması 21,31±2,53 iken, son test toplam puan ortalaması 21,43±2,37’ye yükselmiş ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Bu da verilen eğitim ve bilgilendirmelerin etkili olduğunu göstermektedir. Çalışan (2,176, p<0,05), üniversite mezunu (97,399, p<0,05), daha önce afetlerle ilgili araştırma yapmış (3,126, p<0,05) ve hamileliği boyunca afet korkusu olmayan kadınların afet hazırbulunuşluk puanları diğer gruplara göre anlamlı derecede daha yüksektir (8,351, p<0,05). Ayrıca hamilelik boyunca afet korkusu değişkeninin ön testte anlamlı değilken son testte anlamlı hâle geldiği görülmüştür. Ön testte afet fiziksel koruma alt boyutu ile afet planlama (r:0,331; p<0,001), afet yardım (r:0,326; p<0,001) ve afet uyarı sistemleri (r:0,323; p<0,001) alt boyutları arasında düşük düzeyde anlamlı ve pozitif yönlü ilişkinin olduğu bulunmuştur. Son testte afet fiziksel koruma alt boyutu ile afet planlama (r:0,299; p<0,001), afet yardım (r:0,223; p<0,001) ve afet uyarı sistemleri (r:0,281; p<0,001) alt boyutları arasında zayıf düzeyde anlamlı ve pozitif yönlü ilişkinin olduğu bulunmuştur. Bu bulgular, gelecekteki afet hazırlık çalışmaları ve eğitim programları için yol gösterici olabilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TUBİTAK 2209 Öğrenci Projesi Kapsamında Desteklenmiştir.
Teşekkür
Bu araştırma çalışması TÜBİTAK 2209 A- Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmiştir. Projeye sağlanan bu değerli katkı için TÜBİTAK’a teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Ağahan, A., Demirbilek, N. (2023). Bireylerin afetlere hazırlık düzeylerinin incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 45–57.
- Ağahan, M., Demirbilek, Ö. (2023). Öğretmenlerin afet hazırbulunuşluklarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 735-744
- Aker, S., Aydın Kartal, Y., Bulut, A., Hızlıol, B. Ateş, Z. (2024). “Ebelik öğrencilerinin afete hazırbulunuşluk düzeyleri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi”. R&S- Research Studies Anatolia Journal, 7(4). 408-426.
- Akman, P. (2011). Türkiye’deki toplumsal cinsiyete duyarlı risk/zarar azaltma çalışmaları için öneriler. İTU Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Bitirme Tezi, İstanbul
- Aslanoğlu,A., Bilgiç, N., A. Murad, A., A. Elshatarat, R., Abujaber, D, A., Al Qasim, E., A. Siddiq, N., Sobeh, D. E., M. Eltayeb, M., T. Saleh, Z. (2024). The impact of educational and training programs on disaster awareness and preparedness among health sciences students: A quasi-experimental study, International Journal of Disaster Risk Reduction, Volume 113, 104888, ISSN 2212-4209, https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2024.104888.
- Aydın Arıkan, Y., Arıkan, U. (2024). Kahramanmaraş’ta meydana gelen depremlerin saha incelemesi ve değerlendirilmesi. OneHealth Plus Journal, 2(1), 43-53.
- Baykal, U., Yıldırım, D., Karadağ, Ö. (2023). Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin afet hazırbulunuşluk düzeyleri. Sağlık Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 85–94.
- Bek Yağmur, S. (2024). Üniversite öğrencilerinin afet hazırlık düzeyleri ve etkileyen faktörler. Afet Yönetimi Dergisi, 2(1), 25–40.
- Bulat, Ç., Özbaşı, D. (2021). Üniversite personelinin afet yönetimi hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının incelenmesi: çanakkale on sekiz mart üniversitesi örneği. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 16 (2021): 68-82.
- Bulat, F., Özbaşı, D. (2021). Üniversite personelinin afet hazırlık bilgi düzeyleri. Kriz ve Acil Durum Araştırmaları Dergisi, 3(2), 55–67.
- Chan, E., Kim, H. J., Lin CCheung, L Y E., Lee, P P. (2014). Is previous disaster experience a good predictor for disaster preparedness in extreme poverty households in remote muslim minority based community in China? J Immigrant Minority Health.16:466–472.
- Chetry, B. (2017). Impact of disasters on women. South Asian Journal of Multidisciplinary Studies, 4(4), 223–232.
- Chew, L., Ramdas, K.M. (2005). caught in the storm: the ımpact of natural disasters on women. San Francisco: The Global Fund for Women.
- Cirban Ekrem E, Örenlioğlu B, Davulcu E. (2024). the ımpact of disaster preparedness training on disaster preparedness and attitudes toward fertility and childbearing among women of reproductive age. Disaster Medicine and Public Health Preparedness. 2024;18:e 302. doi:10.1017/dmp.2024.312
- Çelik, A. (2023). Afet eğitim programlarına katılımın afet hazırlığına etkisi. Toplum ve Afet Yönetimi Dergisi, 7(1), 14–27.
- Çelik, İ. H. (2023). A research on vocational school students within the framework of disaster awareness and disaster preparedness levels. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 852-869. https://doi.org/10.35341/afet.1236274
- Darbaş, G. (2023). Kahramanmaraş depremlerinin düşündürdükleri ve afetlerin kadınlar üzerindeki etkisi. Jeo Dergisi, GüçlüOdaGüçlüJeolojiMühendisi, Şubat- Mart 2023 Sayı: 41
- Demir, A. (2020). Afetlerde dezavantajlı gruplar. Afet Sosyolojisi, Ed. İslam Can, Çizgi Kitabevi, Konya.
- Demirci, K., Avcu, T. (2021). Afet süreçlerinde kadın bireylerin yaşadığı sorunlar ve çözüm önerileri. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, Volume 11, Issue 1 (2021) Cilt 11, Sayı 1 Demirgöz Bal, M. (2014). Toplumsal cinsiyet eşitsizliğine genel bakış. Kashed, 1(1): 15-28.
- Dikmenli, Y., Yakar, H. (2019). Bireylerin afet farkındalık düzeylerinin belirlenmesi. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 8(2), 95–114.
- Doğan, S., Sungur, C., Kılıç, A. (2024). Üniversite mezunu bireylerde afet hazırlık davranışları. Türk Afet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 66–79.
- Doğan, U., Sungur, M., Atsal Kiliç, B. (2024). Kronik hastalığı olan yaşlı yakınlarına bakım verenlerdeki afet hazırbulunuşluk düzeyi ile kahramanmaraş depremi sonrasındaki bakım yükü arasındaki ilişki: tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 16(2), 516–523. https://doi.org/10.5336/nurses.2023-100660
- Gökkaya, E. (2025). Hamile kadınların deprem korkuları ile afet bilinç algı düzeyleri üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(3), 984-997. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1772434
- Gökkaya, E., Üstün, Ö. (2024). The effect of disaster awareness levels of healthcare professionals on disaster preparedness: a cross-sectional study. Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences / Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(4), 635–641. https://doi.org/10.5336/healthsci.2023-100375
- Gökkaya, G., Üstün, E. (2024). Hamile kadınlarda deprem korkusu ve afet bilinci düzeyi. Kadın Sağlığı Araştırmaları Dergisi, 5(1), 30–42.
- Gülcemal, N. (2024). Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin afetlere hazır olma durumları ve müdahale özyeterliliklerinin incelenmesi; çok merkezli kesitsel çalışma. Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü (Yüksek lisans Tezi).
- Güldü, Ö. (2023). Afet bilinci ve stresli durumlarla başa çıkma arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 638-658. https://doi.org/10.35341/afet.1286918
- Gülsoy, A., Uyan, Y., Özcan, E., İskender Durmuş, M. (2024). The relationship between disaster literacy levels and disaster preparedness among adults, 13 November 2024, PREPRINT (Version 1) available at Research Square [https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-5146129/v1]
- Gülsoy, M., Kılavuz, M., Şahin, F. (2024). Toplumda afet farkındalığı ve afet hazırbulunuşluk düzeylerinin incelenmesi. Afet ve Acil Durum Çalışmaları Dergisi, 9(1), 56–70.
- Günay, B., Ünal, F. (2023). Lise öğrencilerinin afet hazırbulunuşluk düzeyleri. In EURASIA INTERNATIONAL CONGRESS OF LANGUAGE, HISTORY AND CULTURE (p. 1).
- Ilgın, H.Ö., Karagül, D. (2022). Afet süreçlerinde kadınlara yönelik toplumsal cinsiyet eşitsizliğinde sivil toplum kuruluşu çalışanlarının deneyimleri: Çanakkale ili örneği. Journal of Emerging Economies and Policy, 7(2), 85-103
- Işık, E. (2024). Afet ve kadın: toplumsal cinsiyete dayalı zarar görebilirlik, afet yönetimi, ruh sağlığı ve psikososyal destek hizmetleri. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 7(2), 882-909. https://doi.org/10.33708/ktc.1506810
- İçerli, L., Bilen, G. (2024). Sosyal medya kullanımının afet bilinci algı düzeyine etkisi üzerine bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(2), 904-928. https://doi.org/10.15869/itobiad.1331920
- İnal E, Altıntaş, K. H., Doğan, N. (2018). The development of a general disaster preparedness belief scale using the health belief model as a theoretical framework. International Journal of Assessment Tools in Education, 5(1), 146-158.
- Kadıoğlu, M., Uncu, F. (2018). Aile sağlığı merkezlerinde afet bilinci ve hazırlık düzeyleri. Halk Sağlığı ve Kriz Yönetimi Dergisi, 2(2), 77–88.
- Kadıoğlu, U. B., Uncu, F. (2018). Disaster awareness research in family health centers: The case of Elazig. Journal of Current Researches on Health Sector, 8 (2), 1-10.
- Kahraman, S., Demir, B. (2023). Kahramanmaraş 2023 depremleri: etkiler ve müdahale. Afet Yönetimi Dergisi, 12(1), 45-67
- Martona, R., Sutarto, J., Wijaya, A. (2019). Disaster and emergency preparedness among Indonesian nurses. International Journal of Disaster Risk Reduction, 39, 101–118. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2019.101118
- Martono, M., Satino, S., Nursalam, N., Efendi, F., Bushy, A. (2019). Indonesian nurses’perception of disaster management preparedness. Chinese Journal of Traumatology, 22(1), 41-46.
- Mızrak, S. (2018). Eğitim, afet eğitimi ve afete dirençli toplum. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 56-67. https://doi.org/10.21666/muefd.321970
- Neumayer, E., Plümper, T. (2007). The gendered nature of natural disasters: the ımpact of catastrophic events on the gender gap in life expectancy, 19812002. Annals of the Association of American Geographers, 97(3): 551-566.
- Pertiwi, H., Zakiyah, Z. (2021). Factors affecting student's level of disaster preparedness knowledge. Jurnal Kesehatan, 12(2), 199-204.
- Samanci Tekin, C., Aydin, G. (2024). Impacts of disasters on women: the case of Kahramanmaras Earthquake sequence. Arch Womens Ment Health (2024). https://doi.org/10.1007/s00737-024-01543-0
- Smith, R., Brown, T., Green, A. (2018). Evaluating the disaster readiness of healthcare providers: A comprehensive approach. Health Services Research, 53(3), 745-760.
- Şahin, Ş. (2019). Türkiye’de afet yönetimi ve 2023 hedefleri. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 1(2), 180-196. https://doi.org/10.46464/tdad.600455
- Şentuna, B., Çakı, F. (2020). Balıkesir örnekleminde bir ölçek geliştirme çalışması: afet hazırbulunuşluk ölçeği. İDEALKENT, 11(31), 1959-1983. https://doi.org/10.31198/idealkent.728896
- Temşi, Z. (2024). 06.02.2023 tarihli Kahramanmaraş depremlerinde psikososyal destek kapsamında deprem bölgesinde görev alan meslek elemanlarının kadın depremzedelere ilişkin deneyimleri. (Yüksek Lisans Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
- Tercan, B. (2022). Afete dirençlilikte bireylerin afetlere hazırlığının incelenmesi: Erzincan ili örneği. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 261-269. https://doi.org/10.35341/afet.1063790
- Tercan, B., Şahinöz, S. (2021). Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde çalışan personelin afetlere hazırlık algılarını belirlemeye yönelik ölçek geliştirme: metodolojik bir çalışma. Hastane Öncesi Dergisi, 6(3), 367-379.
- Tercan, M. (2022). Erzincan ilinde bireylerin afet hazırbulunuşluk düzeylerinin değerlendirilmesi. Afet Bilinci ve Yönetimi Dergisi, 5(2), 89–101.
- Tuladhar, G. Yatabe, R., Dahal, R. K., Bhandary, N. P. (2015). Disaster risk reduction knowledge of local people in Nepal. Geoenvironmental Disasters, 2(5), 1-12. https://doi.org/10.1186/s40677-014-0011-4
- Ünal, E. (2023). Deprem ve kadın sağlığı: 2023 Kahramanmaraş depremi örneği. Ed. Öztürk,M &Kırca,M. Özgür Yayınları. Varol, N., Buluş Kırıkkaya, E. (2017). Afetler Karşısında Toplum Dirençliliği. Resilience, 1(1), 1-9. https://doi.org/10.32569/resilience.344784
- Walia, A. (2015). gender and disaster management a training of trainers (tot) module. New Delhi: National Institute of Disaster Management.
- World Health Organization. (2019). Health emergency and disaster risk management framework.
- URL 1, https://tdk.gov.tr/ (Son Erişim: 21.02.2025)
- URL 2,https://www.afad.gov.tr/ (Son Erişim: 22.02.2025)
- URL 3, https://www.unfpa.org/ (Son Erişim: 24.02.2025)
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Afet ve Acil Durum Yönetimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 1 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 23 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 25 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.35341/afet.1755995 |
| IZ | https://izlik.org/JA63MK68CJ |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 21 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran afetler;
normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak
toplulukları etkileyen, doğal ve teknolojik veya insan kökenli olaylardır.
Dünya genelinde, afetlerin ve afetlerden kaynaklanan kayıpların artışı bu
alanda yapılacak akademik çalışmaların önemini arttırmaktadır. Afet ve Risk
Dergisi (Journal of Disaster and Risk), farklı disiplinlerde afet konusunda
yapılmış olan çalışmaların değerlendirilmesi ve dünya ile paylaşılması amacıyla
oluşturulmuş akademik bir platform olmayı hedeflemektedir.
Yılda 3 kez (Mart, Temmuz ve Kasım aylarında) Türkçe ve İngilizce dillerinde yayımlanan dergimiz, yıl içinde güncel konularda da özel sayılar çıkarmayı amaçlamaktadır.
Dergimiz, Ulakbim web portalı üzerinde bulunmaktadır.
Dergimiz, afet çalışmalarında aşağıdaki disiplinlere öncelik vermektedir:
- · Afet Tıbbı
- · Antropoloji
- · Coğrafya
- · Çevre ve Doğa Bilimleri
- · Eğitim Bilimleri
- · Ekonomi ve İşletme
· Harita ve Jeodezi
· Hukuk
· İktisadi ve İdari Bilimler
· Jeoloji - Jeofizik
· Kamu Yönetimi
· Mimarlık
· Mühendislik ve Temel Bilimler
· Psikoloji
· Sağlık Bilimleri
· Siyaset Bilimleri ve Uluslararası İlişkiler
· Sosyal ve Beşeri Bilimler
· Sosyoloji
· Şehir Bölge Planlama
· Yer Bilimleri
Hakemlik Süreci
Afet ve Risk Dergisi, karşılıklı bilinmezlik ilkesi “çift taraflı kör” (double-blind) hakemlik sürecini kullanmaktadır. Dergide yayımlanmak üzere gönderilen makaleler Editör ve Alan Editörlerinin ön incelemesinden sonra en az 3 hakemin inceleme ve değerlendirmesinden geçirilmektedir. Derginin konu ve kapsamını içermeyen veya derginin yazım kurallarına içerik ve şekil şartları açısından uygun olmayan makalelerin hakemlik süreci başlatılmamaktadır.
Makale İşlem Ücreti
Afet ve Risk Dergisi’ne gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
Abstracting/Indexing
Afet ve Risk Dergisi; TR DİZİN, SCOPUS ve DRJI tarafından taranmaktadır.
Yazım Kuralları
Makaleler yalnızca dergi tarafından sağlanan Word şablonu üzerinden hazırlanmalıdır. Ayrıca makale dosyanızla beraber yükleme aşamasında size sunulan zorunlu formaların ve çalışma için gerekli ise Etik Onay raporunun da ilk makale başvuru sürecinde sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Şablona göre hazırlanmayan ve zorunlu formları eksik olan makaleler değerlendirme sürecine alınmadan iade edilecektir. Lütfen makalenizi sisteme yüklemeden önce Word dosyasının Bilgi - İlgili Kişiler - Yazar kısmında isminizin yazılı olmadığından emin olunuz.
• Şablonda yer alan sayfa boyutu, kenar boşlukları, sütun düzeni, başlık stilleri, yazı tipi ve punto ayarları değiştirilmemelidir. YAZIM KURALLARININ TAMAMI örnek şablonda verilmiştir. Lütfen detaylı bilgi için örnek makale dosyasını kontrol ediniz.
• Yazarlar makale dosyasında yazar bilgileri, kurum ve iletişim bilgileri kısımlarını DOLDURMAMALIDIR. Bu bilgiler Başlık Sayfası Formu üzerinde doldurulmalıdır.
• Farklı bir kaynaktan (başka Word/PDF/web) metin yapıştırılırken biçim bozulmalarını önlemek için mümkünse “Yalnızca metin” olarak yapıştırılmalı veya “Biçimlendirmeyi temizle” seçeneği kullanılmalıdır.
• Şablon dışı biçimlendirme ile hazırlanmış dosyalar, mizanpaj sorunları nedeniyle düzeltme için iade edilebilir.
1. Metin ve Sayfa Formatı
• Yazı Tipi: Tüm metin boyunca Calibri kullanılmalıdır.
• Sayfa Yapısı: A4 boyutunda, her kenardan (sağ, sol, üst, alt) 2 cm boşluk bırakılmalıdır.
• Hizalama: Paragraflar iki yana yaslı olmalıdır.
• Uzunluk: Kaynakça dahil toplam metin 20 sayfayı aşmamalıdır.
2. Başlık ve Yazar Düzeni
Şablonda yer alan başlık ve yazar alanları aşağıdaki biçimde doldurulmalıdır:
• Makale Başlığı: Calibri, 14 punto, kalın (bold), ortalı. Başlıkta yalnızca kelimelerin baş harfleri büyük olmalıdır. Satır aralığı 1,5 olmalıdır.
• Yazar İsimleri: Calibri, 12 punto, ortalı. Başlıktan sonra bir satır boşluk bırakılmalıdır.
3. Özet ve Abstract
• Özet ve İngilizce özet için sırasıyla “ÖZ” ve “ABSTRACT” başlıkları kullanılmalıdır.
• Türkçe ve İngilizce başlıklar Calibri, 14 punto, kalın (bold) ve sola yaslı olmalıdır.
4. Tablo ve Şekiller
• Şekil başlıkları ilgili şeklin altında yer almalıdır.
• Tablo başlıkları ilgili tablonun üzerinde yer almalıdır.
• Tablo ve şekillerden önce metin içerisinde tablo ve şekillere atıf yapılmalıdır.
• Başlık formatı: Calibri, 10 punto, kalın (bold).
• Tablo içi metinler ihtiyaca göre 9-10 punto aralığında düzenlenebilir.
5. Dosya Formatı ve Yükleme
• Sisteme yüklenecek ana dosya formatı .docx olmalıdır.
• Dosya, şablon üzerinde hazırlanmış nihai sürüm olarak yüklenmelidir.
6. Kaynakça (APA 7) Formatı
Atıf yapılan tüm eserler “Kaynaklar” başlığı altında toplanmalı; yazarların soyadlarına göre alfabetik, aynı yazarın birden fazla çalışması varsa yayın yılına göre kronolojik sırayla düzenlenmelidir.
Kaynaklar ve Teşekkür başlıkları numaralandırılmamalıdır.
Kaynakça, ilk yazarın soyadı esas alınarak alfabetik sırada verilmelidir ve metin Calibri yazı tipinde, 10 punto olacak şekilde yazılmalıdır.
Kaynakçada yer alan makale başlıklarında yalnızca ilk kelimenin baş harfi büyük olmalıdır.
HER BİR KAYNAK ARASINA BİR SATIR BOŞLUK BIRAKILMALIDIR. Paragraf başı veya paragraf sonrası için ayrıca boşluk bırakılmaz; kaynak metinleri direkt birbirini takip eder
Kaynakça metinleri iki yana yaslı (justified) olmalıdır. . Kaynaklarda paragraf veya satır girintisi verilmez.
Farklı yayın türlerine ait kaynak gösterme biçimlerine ilişkin örnekler aşağıda sunulmuştur.
Atıflar ve Alıntılar
Metindeki referanslar parantez içinde isim ve yıla göre belirtilmelidir. Örn:
i. Çok kriterli karar verme yöntemleri birçok alanda kullanılmaktadır (Thompson, 1990).
ii. Bu yöntem Becker ve Seligman (1996) tarafından geliştirilmiştir.
iii. Afet yönetimi bütünleşik yaklaşımı farklı disiplinleri bir araya getirmektedir (Abbott, 1991; Kelso ve Smith 1998; Kaya vd., 2020; Barakat vd., 1995a, b; Medvec vd., 1999, 2000).
Parantez içi alıntı: (Grady vd., 2019) İngilizce makalelerde: (Grady et al., 2019)
Anlatısal alıntı: Grady vd. (2019) İngilizce makalelerde: Grady et al. (2019)
Referanslar makalenin sonunda “Kaynaklar” başlığı altında verilmelidir. Her kaynaktan sonra 1 satır boşluk bırakılmalı ve 10 punto olmalıdır. Kaynaklar iki yana yaslı olmalıdır.
Kaynak listesinde yalnızca metinde atıfta bulunulan ve yayınlanmış veya yayına kabul edilmiş eserler yer almalıdır. Kişisel yazışmalar ve yayınlanmamış eserler sadece metinde belirtilmelidir.
Kaynak listesi, her çalışmanın ilk yazarının soyadına göre alfabetik olarak sıralanmalıdır.
Kaynaklarınızı aşağıdaki kurallara göre alfabetik sıralayınız:
i. Tek yazar için, ilk olarak yazar adına göre, sonra kronolojik olarak,
ii. İki yazar için ilk olarak yazar adına, sonra ortak yazar adına, sonra kronolojik olarak;
iii. İkiden fazla yazar için ilk yazarın adıyla, sonra kronolojik olarak.
Tek yazarlı
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı, Cilt (Sayı), ilk sayfa–son sayfa. doi
Demir, S. (2016). The role of cognitive strategies in second language reading comprehension. Journal of Language and Linguistic Studies, 12(2), 45–60.
Kaya, E. (2019). Urban heat island effects in rapidly growing cities: A case study of Ankara. Sustainable Cities and Society, 44, 455–463. https://doi.org/10.1016/j.scs.2018.10.021
Smith, J. L. (2014). Visual attention and memory performance in complex tasks. Cognitive Psychology, 72, 1–25. https://doi.org/10.1016/j.cogpsych.2014.03.002
Öztürk, B. (2021). Türkiye’de yenilenebilir enerji yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. Enerji, Piyasa ve Düzenleme, 7(1), 23–39.
Harrison, R. (2008). The social dynamics of innovation networks. Research Policy, 37(2), 204–217. https://doi.org/10.1016/j.respol.2007.10.001
Çelik, N. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinde akademik motivasyonun başarıyla ilişkisi. Eğitim ve Bilim, 45(203), 89–105. https://doi.org/10.15390/EB.2020.8742
İki veya daha fazla yazarlı
Genel format: Soyisim, A., Soyisim, B. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı, Cilt(Sayı), ilk sayfa–son sayfa. doi
Yıldırım, S., Karaca, F. (2020). Evaluation of flood risk using GIS-based multi-criteria decision analysis. Natural Hazards, 104(2), 1789–1810. https://doi.org/10.1007/s11069-020-04262-3
Brown, T. A., Green, R. L. (2015). Climate change perception and adaptation strategies in coastal communities. Environmental Research Letters, 10(9), 094012. https://doi.org/10.1088/1748-9326/10/9/094012
Çetin, M., Demirci, A., Yılmaz, K. (2018). Kentsel alanlarda hava kirliliğinin mekânsal dağılımının coğrafi bilgi sistemleri ile analizi. Türkiye Coğrafya Dergisi, 70, 25–38.
Miller, P. H., Johnson, R. T., Smith, L. A. (2012). Collaborative learning and academic achievement: A meta-analysis. Review of Educational Research, 82(3), 367–409. https://doi.org/10.3102/0034654312446351
Aydın, İ., Özkan, B. (2021). Tarımsal kuraklık analizinde standartlaştırılmış yağış indeksi ve uzaktan algılama verilerinin kullanımı. Tarım Bilimleri Dergisi, 27(4), 512–523. https://doi.org/10.15832/ankutbd.673421
Wilson, M., Clark, S., Thompson, J., Lee, D. (2017). Advances in remote sensing techniques for forest monitoring. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 58, 123–135. https://doi.org/10.1016/j.jag.2017.02.004
DOI Numarası Almış Makale
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı. Advance online publication. doi
Kurt, M., Aslan, Z. (2020). Spatial assessment of landslide susceptibility using machine learning approaches. Natural Hazards. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11069-020-03985-5
Harris, P. L., Corriveau, K. H. (2014). Young children’s selective trust in informants. Developmental Psychology. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/a0036857
Basım Aşamasındaki Makale (In Press)
Genel format: Soyisim, A. (in press). Makalenin başlığı. Derginin Adı.
Demir, A., Yıldız, B. (in press). Climate change adaptation strategies in Mediterranean coastal cities. Climate Policy.
Nguyen, T. H., Lee, S. (in press). Machine learning approaches for flood risk assessment. Natural Hazards Review.
Kara, F. (in press). Üniversite öğrencilerinde dijital bağımlılığın akademik başarıya etkisi. Eğitim ve Bilim.
Ön Baskı (Preprint) Makale
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Web Sitesi. doi
Özkan, M., Arslan, E. (2021). Analysis of drought trends using standardized precipitation indices in semi-arid regions. EarthArXiv. https://doi.org/10.31223/X5JQ2R
Wilson, R., Carter, L., Hughes, M. (2019). Social media misinformation during natural disasters. PsyArXiv. https://doi.org/10.31234/osf.io/abcd1
Yılmaz, S. (2022). Öğretmen adaylarında uzaktan eğitime yönelik tutumların incelenmesi. SocArXiv. https://doi.org/10.31235/osf.io/xyz89
Kitap
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Kitabın başlığı (Baskı, Cilt). Yayıncı. doi
(Baskı, cilt numarası ve doi zorunlu değildir.)
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
Giddens, A. (2013). Sociology (7th ed.). Polity Press.
Özdemir, S. (2018). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi.
UNESCO. (2015). Rethinking education: Towards a global common good? UNESCO Publishing.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Kitap İçerisinde Bölüm
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Bölümün başlığı. In B. Soyisim, C. Soyisim D. Soyisim (Eds.), Kitabın başlığı (Cilt, pp. ilk sayfa–son sayfa). Yayıncı. doi
Kaya, N. (2016). Öğrenme kuramları. In A. Yıldız M. Demir (Eds.), Eğitim psikolojisi (pp. 85–112). Nobel Akademik Yayıncılık.
Hall, S. (2000). Cultural identity and diaspora. In J. E. Braziel A. Mannur (Eds.), Theorizing diaspora (pp. 233–246). Blackwell Publishing.
Smith, L. T. (2012). Research through indigenous lenses. In D. M. Mertens P. E. Ginsberg (Eds.), The handbook of social research ethics (pp. 201–218). SAGE Publications.
Demirci, A. (2019). Coğrafi bilgi sistemlerinin afet yönetiminde kullanımı. In H. Akıncı (Ed.), Afet yönetimi ve mekânsal analizler (pp. 45–68). Beta Yayınları.
Konferans / Sempozyum Bildirisi (Yayınlanmamış)
(Bildiri, açılış konuşması, poster sunumu vb.)
Yalçın, E. (2019, September 12–14). Spatial analysis of urban flood risk using GIS [Paper presentation]. International Symposium on Geographical Information Systems, Ankara, Türkiye.
Johnson, R. K., Miller, S. A. (2021, April 22–25). Social media use and academic stress among university students [Poster presentation]. American Educational Research Association Annual Meeting, Orlando, FL, United States.
Bildiri Kitabında Yayımlanan Konferans Bildirisi
Demirtaş, M. (2015). Renewable energy education in engineering curricula. In L. Novak P. Rossi (Eds.), Advances in engineering education (pp. 143–160). Springer.
Korkmaz, H., Şahin, B. (2018). Afet yönetiminde uzaktan algılama tekniklerinin kullanımı. In A. Demir F. Kaya (Eds.), Afet çalışmaları ve mekânsal analizler (pp. 89–104). Nobel Akademik Yayıncılık.
Konferans Bildirisi (Dergi Sayısında Yayımlanmış)
Lopez, M., Garcia, R. (2016). Trade openness and employment dynamics in emerging economies. Proceedings of the International Conference on Economics and Finance, 18(2), 55–63.
Aksoy, C., Yılmaz, T. (2020). Türkiye’de işgücü piyasasında bölgesel farklılıklar. Proceedings of the Social Sciences Congress, 5(1), 101–115. https://doi.org/10.17645/ssc.v5i1.3021
Yayınlanmış Tez veya Bitirme Tezi
Genel format: Soyadı, A. A. (Yıl). Tezin başlığı [Doktora tezi, Yüksek lisans tezi veya Lisans bitirme tezi, Tezin yapıldığı kurumun adı]. Deponun adı. www.website.com
Demir, S. (2019). Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak heyelan duyarlılık analizinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
Yıldız, E. A. (2021). İklim değişikliğinin tarımsal kuraklık üzerindeki etkilerinin mekânsal analizi [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
Smith, R. J. (2017). Teacher motivation and job satisfaction in secondary education [Master’s thesis, University of Manchester]. Manchester E-Theses Online. https://ethos.bl.uk
Chen, L. (2020). Urban resilience strategies in flood-prone cities [Doctoral dissertation, National University of Singapore]. NUS Institutional Repository. https://scholarbank.nus.edu.sg
Rapor
Genel format: Yazar. (Yıl). Raporun başlığı (Varsa rapor veya çalışma belgesi numarası). Yazardan farklıysa yayıncı. Varsa internet adresi
World Health Organization. (2018). Global status report on road safety 2018. World Health Organization. https://www.who.int
Türkiye İstatistik Kurumu. (2022). İklim değişikliği göstergeleri (İstatistiksel Rapor No. 458). TÜİK. https://data.tuik.gov.tr
OECD. (2020). Education at a glance 2020: OECD indicators. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education
European Environment Agency. (2019). Climate change adaptation in Europe (EEA Report No. 4/2019). Publications Office of the European Union. https://www.eea.europa.eu
Çevrimiçi Doküman / Web Sitesi
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Web sayfasının başlığı. Web sitesinin adı. İnternet adresi
Not: Yazar adı ile web sitesinin adı aynıysa, tekrar etmemek için web sitesinin adı yazılmaz.
Demir, N. (2020, October 15). Urban flooding risks under climate change scenarios. Climate-ADAPT. https://climate-adapt.eea.europa.eu (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
Parker, L. (2021). How plastic pollution affects marine life. National Geographic. https://www.nationalgeographic.com (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
BBC News. (2019). Amazon rainforest fires explained. https://www.bbc.com/news/world-latin-america-49415973 (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
United Nations. (2022). World population prospects 2022. https://www.un.org/development/desa/pd (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
Yayınlanmış ve Yayınlanmamış Veri Seti
Genel format: Yazar. (Yıl). Dokümanın ya da veri setinin adı [Data set]. Web sitesi. İnternet adresi
Kummu, M., Taka, M., Guillaume, J. H. A. (2018). Gridded global drought dataset (1901–2016) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.1210133
Eurostat. (2021). Regional unemployment statistics [Data set]. https://ec.europa.eu/eurostat
Smith, J. A. (2019). Student engagement survey results [Unpublished raw data]. University of Melbourne.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (2020). Enflasyon göstergeleri veri seti [Data set]. EVDS. https://evds2.tcmb.gov.tr
Kaynak Gösteriminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
1.Kaynakça listesi, yazarların soyadları esas alınarak alfabetik sırada oluşturulmalıdır.
Örnek:
Altman, R. (2010).
Baker, S. (2015).
Chen, L., Wong, P. (Eds.). (2018).
Thompson, J. (2012).
2.Aynı soyadı taşıyan farklı yazarlara ait eserler, yazarların isimlerinin baş harfleri dikkate alınarak alfabetik biçimde sıralanmalıdır.
Örnek:
Kim, H. (2009).
Kim, J. (2011).
3.Bir yazara ait birden fazla çalışma bulunuyorsa, bu çalışmalar yayın yılına göre, en eski tarihliden en yeniye doğru listelenmelidir.
Örnek:
Lopez, M. (2014).
Lopez, M. (2019).
4.Aynı yazar veya yazarlar tarafından aynı yıl içinde yayımlanan birden fazla çalışma varsa, kaynaklar makale başlıklarının alfabetik sırasına göre dizilmeli; yayın yılına a, b, c gibi harfler eklenerek ayırt edilmelidir.
Örnek:
Rivera, P. (2020a).
Rivera, P. (2020b).
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik İlkeler
Afet ve Risk Dergisi, dergide yayımlanacak makalelerdeki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal.net kullanmaktadır. Yayından önce tespit edilen intihallerin %10’un üstünde çıkması halinde, makale hakem değerlendirme süreci başlatılmadan iade edilmektedir. Bir makale, benzerlik oranı %10'un altında çıkmasına rağmen akademik yöntem ve etiğe aykırı ise, kaynak gösteriminde tutarsızlık, amaçlı yanlışlık ya da sahtecilik gösteriyorsa benzerlik oranına bakılmaksızın iade edilir veya revizyon istenir.
Dergiye gönderilecek bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medcial Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics) standartları dikkate alınmalıdır.
Afet ve Risk Dergisi'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Afet ve Risk Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
1. Makaleler gönderici yazarın kendi orijinal çalışması olmak zorundadır.
2. Gönderilen taslak makaleler kesinlikle yayımlanmamış ve daha önce yayımlanmış hiç bir bilgi içermemelidir.
3. Yazar(lar) açısından olası bir çıkar çatışması durumu algılanırsa/tespit edilirse, bu, gönderim işleminden önce taslak makalede mutlaka açıklanmalıdır.
4. Yazar(lar), taslak makalenin hazırlanmasında kullandıkları tüm veri kaynaklarına atıfta bulunmalıdır.
5. Yazar(lar) araştırma sonuçlarını doğru bir şekilde sunmalı ve buldukları sonuçların önemini içeren objektif bir tartışma yapmalıdır.
6. Araştırmada kullanılan veri ve metotların yeterli bir detayla makalede sunulması gerekmektedir ki diğer araştırmacılar bu çalışmayı tekrar edebilsinler.
7. Yazar(lar), istendiği takdirde, verilerin en azından işlenmemiş hallerini derginin hakem ve editörlerine sunmak üzere hazır halde bulundurmalıdır.
8. Özgün olmayan içeriklerin yeniden yayımlanmasına tolerans gösterilmez (örneğin, daha önce başka dilde basılmış bir makalenin İngilizce çevirisi kabul edilemez).
9. Yazar(lar)ın, eğer yayımlandıktan sonra makalelerinde hata(lar) ve eksiklik(ler) bulurlarsa, uygun önlemlerin alınması için en kısa zamanda derginin editörleri ile temasa geçmeleri gerekmektedir.
10. İntihal, veri uydurma ve görüntü manipülasyonu tolere edilmez.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
1. Makaleler; cinsiyet, ırk, etnik köken, din, milliyet ve siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın makalenin bilimsel içeriği temel alınarak adil olarak değerlendirilir.
2. Değerlendirme esnasında gözlenen herhangi bir çıkar çatışması editöre iletilmek zorundadır.
3. Makale ile ilişkili bilgiler gizli tutulmalıdır.
4. Yayının ret edilmesine neden olabilecek bilgi editöre gönderilmek zorundadır.
Editörlerin Etik Sorumlulukları
1. Makaleler; cinsiyet, ırk, etnik köken, din, milliyet ve siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın makalenin bilimsel içeriği temel alınarak adil olarak değerlendirilir.
2. Makale ile ilişkili bilgiler gizli tutulmalıdır.
3. Makalelerle ilişkili gözlenen herhangi bir çıkar çatışması mutlaka açıklanmalıdır.
Yayın Politikası
• Afet ve Risk Dergisi, dergide yayımlanacak makalelerdeki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal.net kullanmaktadır. Yayından önce tespit edilen intihallerin %10’nin üstünde çıkması halinde, makale hakem değerlendirme süreci başlatılmadan iade edilmektedir.
• Dergide afet ve risk konusunda çeşitli araştırma alanlarından gelen bilimsel makaleler yayımlanmaktadır.
• Dergiye gönderilen makaleler Türkçe veya İngilizce olarak kabul edilmektedir.
• Gönderilen makalelerin inceleme ve değerlendirme süreci, “Kör Hakemlik” yöntemi ile (hakem ve yazarların birbirlerinin bilgilerini görmeleri engellenerek) yürütülmektedir.
• Dergimiz Açık Kaynak Yayın Politikasını benimsemektedir.
• Dergimizde, makale yayınlama ve yayınlanan makalelere erişim süreçlerinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Yayına kabul edilen makaleler için yazarlara ve hakemlere ücret ödenmemektedir.
• Dergimizde makale değerlendirme sürecinin, hakem değerlendirmelerine bağlı olarak her bir makale için en fazla 6 ay sürmesi öngörülmektedir.
• Gönderilen makaleler için “Düzeltme” kararı alındığında yazarların 15 gün içinde gerekli düzeltmeleri yaparak makalenin son şeklini sisteme yüklemeleri gerekmektedir. Düzeltmeler belirtilen sürede yapılıp gönderilmediği takdirde, editörler makaleyi reddetme hakkına sahiptir.
• Dergiye gönderilen makaleler, başka yerde yayınlanmamış veya yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.
• Tez, sunum veya bildiri olarak kullanılmış ve makale olarak dergimize gönderilen çalışmalar için daha önceki kullanımına yönelik bilgiler aşağıdaki koşullara göre ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.
- Çalışma özet bildiri olarak yayınlanmış ise; bildiri başlığı, etkinliğin adı, tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
- Çalışma lisansüstü tezlerden üretilmiş ise; tezin adı, danışmanın adı, yapıldığı üniversite ve enstitü bilgileri ile birlikte tamamlanma tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
- Çalışma araştırma kurumu veya fonu tarafından desteklenmiş ise; destek sağlayan kuruluş adı, proje numarası ve tamamlandığı tarih bilgisi yazılmalıdır.
- Belirtilen koşullar dışında sunulmuş ve bir kısmı yayınlanmış çalışmalardan üretilmiş makaleler için etkinlik bilgileri ayırt edici şekilde yazılmalıdır.
• Gönderilen makaleler hakemlere sunulmadan önce aşağıdaki noktalar dikkate alınarak incelenmekte, değerlendirme sürecine uygun bulunan makaleler hakemlere gönderilmektedir:
- Yazım kurallarına uygunluğu
- Şekilsel olarak şablona uygunluğu
- Amaç ve kapsamına uygunluğu
- Yayın ilkelerine uygunluğu
- Yayın etiğine uygunluğu
- Bilimsel niteliği ve özgünlüğü
• Bir makale en az 2 hakem tarafından değerlendirilmektedir. Bir hakem tarafından yayınlanmaya uygun görülmemesi durumunda makale üçüncü bir hakem tarafından değerlendirilmektedir. Makalenin yayına kabul edilmesi için ön şart olarak en az 2 hakem tarafından yayınlanmaya uygun görülmesi gerekmektedir. Hakem onayları sonrasında Baş Editör ve Yayın Kurulu, makalenin yayınlanıp yayınlanmayacağı konusunda karar yetkisine sahiptir.
• Dergimize makale gönderen tüm yazarlar eşit haklara sahiptir. Makalelerin değerlendirme, kabul ve yayınlama süreçlerinde çalışma veya yazara herhangi bir ayrıcalık tanınmamaktadır. Kabul edilen makalelerin yayınlanma sırası, kabul zamanına bağlı olarak ayarlanmaktadır. Fakat Yayın Kurulu, gerekli gördüğü durumlarda değişiklik yapma hakkını saklı tutmaktadır.
• Bir makale yayına kabul edildikten sonra, “Telif Hakkı Devir Formu” tüm yazarlar tarafından doldurulup imzalanarak dergi sistemine yüklenmelidir.
• Yayınlanmak üzere kabul edilen makaleler, Afet ve Risk Dergisi tarafından yayın haklarının tümüne sahip olarak yayınlanmaktadır.
Ücret Politikası
Afet ve Risk Dergisi’ne gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
