Examination of Social Studies Teacher Candidates' Opinions Towards Forest Fires

Öz

The purpose of the study is to determine the views of social studies teacher candidates on forest fires. In this respect, it is of great importance in determining the perspectives of prospective teachers, who will educate future generations, on the issue of forest fires. In this context, the study was conducted in the 2024-2025 academic year with 84 teacher candidates studying in the departments of social studies education in the faculties of education of Kırşehir Ahi Evran and Gazi universities in accordance with the qualitative research method. In the study, a semi-structured interview form created by the researchers was used in the data collection process. Data obtained from teacher candidates were analyzed using content analysis and descriptive analysis methods. According to the findings, it was concluded that half of the social studies teacher candidates see forest fires as only human disasters, the majority of them evaluate the cause of forest fires as artificial, they think there is a close relationship between forest fires and the summer season, the majority think there is a relationship between forest fires and climate, and almost all of the teacher candidates think that preparations against forest fires in Turkey are not sufficient. Based on these findings, it can be suggested that prospective teachers receive adequate training to have a complete and clear understanding of the effects of forest explosions.

Anahtar Kelimeler

• Qualitative Research
• Forest Fires
• Pre-Service Teachers
• Social Studies

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Orman Yangınlarına Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi

Öz

Çalışmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının orman yangınlarına yönelik görüşlerini belirlemektir. Bu yönü ile gelecek nesilleri yetiştirecek olan öğretmen adaylarının orman yangınları konusuna bakış açılarını belirlemekte büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışma 2024-2025 öğretim yılında nitel araştırma yöntemine uygun olarak Kırşehir Ahi Evran ve Gazi üniversitelerinin eğitim fakültelerinde bulunan sosyal bilgiler eğitimi anabilim dallarında öğrenim gören 84 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Çalışmada verilerin toplanması amacıyla araştırmacılar tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğretmen adaylarından elde edilen veriler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yarısının orman yangınlarını sadece beşerî afet olarak gördükleri, büyük çoğunluğunun orman yangınlarının çıkış nedenini yapay olarak değerlendirdikleri, orman yangınları ile yaz mevsimi arasında sıkı bir ilişki olduğunu düşündükleri, çoğunluğa göre orman yangınları ile iklim arasında ilişki olduğu ve öğretmen adaylarının tamamına yakınının orman yangınlarına karşı Türkiye’deki hazırlıkların yeterli olmadığını düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan hareketle öğretmen adaylarının orman yangınları ile ilgili tam ve net bilgiye sahip olmaları konusunda yeterli eğitim almaları önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Nitel Araştırma
• Orman Yangınları
• Öğretmen Adayları
• Sosyal Bilgiler

Kaynakça

1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı [AFAD], (2014). Açıklamalı afet yönetimi terimleri sözlüğü. T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara.
2. Atay, İ. (1975). Silvikültürde yangın kültürü, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, BXXI(1), 62-70.
3. Avcı, M., Korkmaz, M. ve Alkan, H. (2009). Türkiye’de orman yangınlarının nedenleri üzerine bir değerlendirme. I. Orman Yangınları ile Mücadele Sempozyumu, 7-10 Ocak, Antalya, 33-45.
4. Bahadır, M. (2010). Türkiye’de (1998-2007) Görülen orman yangınlarının yüzey ve rakamsal sorgulama analizi. E-Journal of New World Sciences Academy, 5(3), 146-162.
5. Baş, R. (1977). Türkiye’de orman yangınlarının nedenleri, zararları ve yangınlara karşı alınacak bazı önlemler. İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi, 27(2), 52-73.
6. Bilgili, E. (2014a). Orman yangınları, https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/15_01_02_1a809.pdf (Son Erişim: 03.06.2025)
7. Bilgili, E. (2014b). Orman yangınlarının orman ekosistemleri üzerindeki etkileri, https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/15_01_02_ab8fa.pdf (Son Erişim: 03.06.2025)
8. Butler B. W. & Cohen J. D. (1998). Firefighter safety zones: a theoretical model based on radiative heating. Int. J. Wildland Fire, 8(2), 73-77.

9. Christopoulou, A., Fyllas, N. M., Andriopoulos, P., Koutsias, N., Dimitrakopoulos, P.G., & Arianoutsou, M. (2014). Post-fire regeneration patterns of pinus nigra in a recently burned area in Mount Taygetos, Southern Greece: The role of unburned forest patches. Forest Ecology and Management, 327, 148-156.
10. Doğanay, H., ve Doğanay, S. (2004). Türkiye’de orman yangınları ve alınması gereken önlemler. Doğu Coğrafya Dergisi, 9(11), 31-48.
11. Devlet Planlama Teşkilatı [DPT], (2001). Sekizinci beş yıllık kalkınma planı ormancılık özel ihtisas komisyon raporu. DPT Yayın No: 2531- ÖİK:547, Ankara.
12. Đorđević, G., Ratknić, M., Rakonjac, L., & Dimitrijević, T. (2022). Sheme of organisation and procedures in the actions of entities on forest fire protection: Prevention and suppression of forest fires. Sustainable Forestry: Collection, (85-86), 197-214.
13. Doyle, J. A. (1951). A survey of forest fire causes and suggested corrective measures. The Forestry Chronicle, 27(4), 335-348.
14. Erdem, R. (1958). Türkiye'de orman yangınlarının önemi ve buna karşı alınması gereken tedbirler hakkında görüşler. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 8(2), 1-8.
15. Ertuğrul, M. (2005). Orman yangınlarının dünyadaki ve Türkiye’deki durumu. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 7(7), 43-50.
16. Ertuğrul, M. (2010). Orman yangınlarının yerleşim alanları üzerine etkisi ve koruma yöntemleri. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 12(17), 101-109.
17. Flannigan, M. D., Stocks, B.J. & Wotton, B.M. (2000). Climate change and forest fires, Science of The Total Environment, 262 (3), 221-229.
18. Flannigan, M. D., Amiro, B. D., Logan, K. A., Stocks, B. J. & Wotton, B. M. (2006). Forest fires and climate change in the 21 st century. Mitigation and adaptation strategies for global change, 11, 847-859.
19. Haznedar, C., Erkan, N., ve Ayhan, E. (2023). Orman yangınları konusunda ilkokul öğretmenlerinin bilgi düzeyi ve eğitimdeki farkındalıklarının belirlenmesi (Bursa ili örneği). Ormancılık Araştırma Dergisi, 10(2), 224-234.
20. Jolly, W., Cochrane, M., Freeborn, P. et al. (2015). Climate-induced variations in global wildfire danger from 1979 to 2013. Nat Commun 6, 7537.
21. Kemer, N. (2022). Orman yangınları ve sonrası: Orman ekosistem restorasyonu. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (33), 373-381.
22. Küçük, Ö ve Sağlam, B. (2004). Orman yangınları ve hava halleri. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 4(2), 220-231.
23. Küçükosmanoğlu, A. (1985). Orman yangınları. İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi, 35(1),116-124
24. Küçükosmanoğlu, A. (1994). Ülkemizde orman yangınları ve yangın sezonları. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 44(1-2), 121-128.
25. Küçükosmanoğlu, A., Ayberk, H. & Küçükosmanoğlu, M. A. (2013). Yangına hassas yerlerde, özellikle yerleşim alanları çevresinde alınabilecek yangın koruma önlemleri. Yangın ve Güvenlik Dergisi, 162, 68-76.
26. Küçükosmanoğlu, M., Ayberk, H., & Küçükosmanoğlu, A. (2015). İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü'nde orman yangınlarına karşı alınan koruma ve savaş uygulamalarının irdelenmesi. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 65(1), 41-52.
27. Mol, T. (1993). Orman yangınları. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 43(3-4), 69-78.
28. Omi, P.N., (2005). Forest fires: A reference handbook. ABC-CLIO, Santa Barbara, CA.
29. Orman Genel Müdürlüğü [OGM], (2021). Orman yangınlarıyla mücadele değerlendirme raporları. Orman Genel Müdürlüğü, Ankara.
30. Orman Genel Müdürlüğü [OGM], (2020). Orman genel müdürlüğü 2020 yili idare faaliyet raporu. Orman Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı, Ankara.
31. Öngören, G. (2004). Orman yangınlarının sosyo-ekonomik ve kültürel nedenleri ile Muğla örneği. Yüksek Lisans tezi, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.
32. Öztürk, N. ve Özkan, L. (2019). Orman yangınları ve yaban hayatı. Karadaki Yaşam, 2(4), 67-74.
33. Şahin, M. (2025). 5-6 yaş grubu çocukların orman yangını ile ilgili algıları. TEBD, 23(1), 592-612.
34. Touchan, R., Baisan, C., Mitsopoulos, I. D. & Dimitrakopoulos, A.P. (2012). Fire history in European black pine (Pinus nigra Arn.) Forests of the Valia Kalda, Pindus Mountains, Greece. Tree-Ring Research, 68 (1), 45-50.
35. Vélez, R. (2002). Causes of forest fires in the Mediterranean Basin. In Risk management and sustainable forestry. EFI Proceedings, 42, 35-42.
36. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
37. Zile, M. (2018). Gerçekleşmiş orman yangınlarının olay yerinde analizi, kusurluların ve kusur oranlarının belirlenmesi ve yapılması gereken önlemler. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 4(2), 89-97.