Araştırma Makalesi

Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü

Sayı: 22 27 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü

Öz

Bu çalışmanın amacı, toplumda yaşayan bireyler arasında deprem korkusu, dayanıklılık ve dini başa çıkma arasındaki ilişkileri araştırmak ve bu faktörlerin birbirlerini nasıl etkilediğini yapısal eşitlik modellemesi kullanarak değerlendirmektir. Çalışmanın tasarımı, yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılarak kesitsel, korelasyonel ve model-test tasarımlarından oluşmaktadır. Türkiye'de ikamet eden toplam 326 yetişkin, Instagram üzerinden uygulanan çevrimiçi bir anket aracılığıyla çalışmaya katılmıştır. Bu çalışmada kullanılan araçlar şunlardır: Sosyodemografik Özellikler Formu, Depreme Dayanıklılık Ölçeği, Deprem Korkusu Ölçeği ve Dini Başa Çıkma Ölçeği. Tanımlayıcı ve parametrik olmayan analizler için sırasıyla SPSS ve Python (semopy) yazılım programları kullanılırken, sağlam tahminciler kullanılarak model uyum değerlendirmesi için R (lavaan) kullanılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi, deprem korkusunun dayanıklılığı önemli ölçüde olumsuz etkilediğini göstermiştir (β = -0.501, p < 0.001). Dini başa çıkmanın pozitif (β = 0.158, p = 0.113) ve negatif (β = 0.172, p = 0.372) biçimlerinin dayanıklılık üzerinde anlamlı olmayan pozitif etkileri olmuştur. Bulgular, cinsiyet, medeni durum ve istihdamın deprem dayanıklılığı ve başa çıkma mekanizmalarının şekillenmesindeki kritik rolünü vurgulamaktadır. Bu faktörlerin anlaşılması, savunmasız nüfuslarda dayanıklılığı artırmaya ve deprem korkusunu azaltmaya yönelik müdahalelere rehberlik edebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abanoz, S. (2020). An Evaluation of Research on ‘Religious Coping’in Turkey. Eskiyeni, 40(March), 407–429. AFabanoAD. (2022). Disaster and Emergency Management Presidency eLibrary.
  2. Asoğlu, E., Özdemir, Ö. (2024). The role of religious education in coping with earthquake induced post-traumatic stress symptoms. Turkish Journal of Religious Education Studies, 17, 321–348. https://doi.org/10.53112/tudear.1458935
  3. Atalay, E. (2026). Exploring the moderating role of gender in the effect of earthquake resilience on earthquake anxiety. BMC Psychology, 14(1), 147.
  4. Bahadır, Z., Ay, F. (2025). Deprem kaygısı ve dini başa çıkma. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (38), 83-101.
  5. Baysal, S. (2024). The role of religious attitudes and rituals in the face of natural disasters. Journal of Sociological Context, 5(1), 142–164. https://doi.org/10.52108/2757-5942.5.1.7
  6. Bekircan, E., and Sehlikoğlu, Ş. (2026). Gender Roles and Coping Strategies Among Adult Male Victims and Survivors of the February 6, 2023 Earthquakes in Türkiye: A Structural Equality Model Proposal. The Journal of Men’s Studies.
  7. Can Gür, G. (2024). Shattered ground, resilient souls: examining coping strategies, social support, and earthquake exposure’s effects on post-traumatic stress disorder symptoms among adolescent and young adults survivors of the 2023 earthquake in Türkiye. Current Psychology, 43(25), 21745–21755. https://doi.org/10.1007/s12144-024-05995-6
  8. Canli, T., Sivers, H., Whitfield, S. L., Gotlib, I. H., Gabrieli, J. D. E. (2002). Amygdala Response to Happy Faces as a Function of Extraversion. Science, 296(5576), 2191–2191. https://doi.org/10.1126/science.1068749

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

5 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

11 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 22

Kaynak Göster

APA
Arabacı, Z., & Ağartıoğlu Kundakçı, G. (2026). Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü. Afet ve Risk Dergisi, 22. https://doi.org/10.35341/afet.1759037
AMA
1.Arabacı Z, Ağartıoğlu Kundakçı G. Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü. Afet ve Risk Dergisi. 2026;(22). doi:10.35341/afet.1759037
Chicago
Arabacı, Zeynep, ve Gamze Ağartıoğlu Kundakçı. 2026. “Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22. https://doi.org/10.35341/afet.1759037.
EndNote
Arabacı Z, Ağartıoğlu Kundakçı G (01 Eylül 2026) Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü. Afet ve Risk Dergisi 22
IEEE
[1]Z. Arabacı ve G. Ağartıoğlu Kundakçı, “Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü”, Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Eyl. 2026, doi: 10.35341/afet.1759037.
ISNAD
Arabacı, Zeynep - Ağartıoğlu Kundakçı, Gamze. “Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü”. Afet ve Risk Dergisi. 22 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.35341/afet.1759037.
JAMA
1.Arabacı Z, Ağartıoğlu Kundakçı G. Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü. Afet ve Risk Dergisi. 2026. doi:10.35341/afet.1759037.
MLA
Arabacı, Zeynep, ve Gamze Ağartıoğlu Kundakçı. “Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Eylül 2026, doi:10.35341/afet.1759037.
Vancouver
1.Zeynep Arabacı, Gamze Ağartıoğlu Kundakçı. Yetişkinlerde Deprem Dayanıklılığının Belirleyicileri: Deprem Korkusu ve Dini Başa Çıkma Stratejilerinin Rolü. Afet ve Risk Dergisi. 01 Eylül 2026;(22). doi:10.35341/afet.1759037