Determining the Relationship Between Emergency Nurses' Competencies in Disaster Management and Disaster Response Self-Efficacy
Öz
During natural disasters and social catastrophes, the rapid and effective response of healthcare personnel is vital for the survival and preservation of the health of injured individuals. The aim of the study is to determine the relationship between emergency nurses' competencies in disaster management and their disaster response self-efficacy. This cross-sectional descriptive-correlational study included 255 emergency nurses in Türkiye. Data were collected online via snowball sampling using a nurse information form, the Disaster Nursing Management Competency Scale, and the Disaster Intervention Self-Efficacy Scale. Data were analyzed using SPSS 27.0 with descriptive statistics, t test, Pearson correlation, one-way ANOVA, and Bonferroni test, with the significance level set at p<0.05. In the study, it was seen that the average age of the nurses was 31.20±8.16 and 71.4% were female. It was found that nurses' disaster response self-efficacy was high (71.30±15.69) and their competence in disaster nursing management was at a moderate level (7.89±1.57). A positive, moderately significant relationship was found between emergency nurses' disaster response self-efficacy and disaster management competencies (r=0.346, p<0.001). To enhance nurses’ competence in disaster management, it is recommended to organize drills, implement simulation-based training, increase community participation activities, and conduct further research.
Anahtar Kelimeler
Competence Disaster Disaster Management Emergency Nursing Self-Sufficiency
Kaynakça
- Ahmad, J., Ahmad, M. M., Su, Z., Rana, I. A., Rehman, A., and Sadia, H. (2022). A systematic analysis of worldwide disasters, epidemics and pandemics associated mortality of 210 countries for 15 years (2001–2015). International Journal of Disaster Risk Reduction, 76, 103001.
- Akkaya, G., Akkuş, Y., Parlak, A. G., and Karacan, Y. (2025). Determination of the relationship between competencies in disaster nursing management and perceived stress: The intermediary role of resilience. International Emergency Nursing, 78, 101530.
- Al-Ali, N. M., and Ibaid, A. A. (2015). Health-care providers perception of knowledge, skills and preparedness for disaster management in primary health-care centres in Jordan. Eastern Mediterranean Health Journal, 21 (10), 713-721.
- Al Harthi, M., Al Thobaity, A., Al Ahmari, W., and Almalki, M. (2020). Challenges For Nurses İn Disaster Management: A Scoping Review. Risk Management and Healthcare Policy, 2627-2634.
- Al Thobaity, A., Williams, B., and Plummer, V. (2016). A new scale for disaster nursing core competencies: development and psychometric testing. Australasian Emergency Nursing Journal, 19(1), 11-19.
- Amberson, T., Wells, C., and Gossman, S. (2020). Increasing Disaster Preparedness in Emergency Nurses: A Quality İmprovement İnitiative. Journal of Emergency Nursing, 46(5), 654-665. https://doi.org/10.1016/j.jen.2020.05.001
- Bandura, A. (1995) Self-Efficacy in Changing Societies, 1-46. Cambridge University Press. www.researchgate.net Bayraktar, N., Totur Dikmen, B. 2018. Afetlerde Hemşirelik. Öztekin SD, editör Turkiye Klinikleri Surgical Nursing-Special Topics, 1-7.
- Brewer, C. A., Hutton, A., Hammad, K. S., and Geale, S. K. (2020). A Feasibility Study on Disaster Preparedness in Regional And Rural Emergency Departments in New South Wales: Nurses Self-Assessment of Knowledge, Skills and Preparation for Disaster Management. Australasian Emergency Care, 23(1), 29-36.
- Bülbül, E. (2021). Hemşirelik Öğrencilerinin Afete Müdahale Özyeterlilik Durumlarının Değerlendirilmesi. Acil Yardım ve Afet Bilimi Dergisi, 1(2), 45-49.
- Chegini, Z., Arab‐Zozani, M., Kakemam, E., Lotfi, M., Nobakht, A., and Aziz Karkan, H. (2022). Disaster preparedness and core competencies among emergency nurses: A cross‐sectional study. Nursing open, 9(2), 1294-1302.
- Demirtaş, H., and Altuntaş, S. (2024). Nurses' competence levels in disaster nursing management in Turkey: a comparative cross‐sectional study. International nursing review, 71(3), 556-562.
- Durgut, U., and Yildiz, T. (2022). Adaptation of the Competencies for Disaster Nursing Management Questionnaire: Turkish Version. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 16(4), 1496-1502.
- Goniewicz, K., Goniewicz, M., Burkle, F. M., and Khorram-Manesh, A. (2021). Cohort Research Analysis of Disaster Experience, Preparedness, And Competency-Based Training Among Nurses. Plos One, 16(1), E0244488.
- Hasan, M. K., Srijan, M. H., Mahatasim, M., Anjum, A., Abir, A. I., Masud, M. B., ... and Islam, M. S. (2024). Factors influencing disaster response self-efficacy among registered nurses in Bangladesh. Progress in Disaster Science, 23, 100341.
- Hasan, M. K., Beeva, S., Hasan, F., Sagor, M. M. R., Purba, Z. A., Maruf, M. S. H., ... and Hossain, F. (2024). Disaster response self-efficacy of nursing students: perceived level and associated factors. Nurse education today, 139, 106254.
- Huh, S. S., and Kang, H. Y. (2019). Effects of an Educational Program on Disaster Nursing Competency. Public Health Nursing, 36(1), 28-35.
- IFRC. (2025). Disasters, climate and crises What is a disaster? https://www.ifrc.org/en/what-we-do/disaster-management/about-disasters/what-is-a-disaster/
- Jiang, M., Meng, S. U. N., Zhang, X., Xiao-Rong, L. U. A. N., and Rui-Jian, L. I. (2022). Disaster nursing competency of intensive care nurses in Jinan, China: a multicenter cross-sectional study. Journal of Nursing Research, 30(3), e207.
- Karnjuš, I., Prosen, M., and Ličen, S. (2021). Nurses’ core disaster-response competencies for combating COVID-19—a cross-sectional study. Plos one, 16(6), e0252934.
- Kefeli Çol, B., Gümüşler Başaran, A., Genç Köse, B., Turan, D., Biber Kuyumcu, Ö., and Kurt Bakir, N. (2025). Assessment of Disaster Management Competency and Response Self-Competency of Nurses. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(3), 1211-1226.
- Khairina, I., and Maisa, E. A. (2023). Self Efficacy and Nurses' Disaster Competency in Disaster Preparedness Management. Malaysian Journal of Medicine ve Health Sciences, 19(3).
- Keskin, A. Y., ve Alan, H. (2023). Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Afete Müdahale Özyeterliliknin Değerlendirilmesi. Etkili Hemşirelik Dergisi, 16(3), 332-342. Doi: 10.46483/jnef.1327474
- Koca, B., Çağan, Ö., and Türe, A. (2020). Validity and Reliability Study of the Turkish Version of the Disaster Response Self-Efficacy Scale in Undergraduate Nursing Students. ACU Sağlık Bil Derg. 11(3):515-521.
- Korkmaz, E., Erbaş, D. H., Azizoğlu, H., ve Koç, B. İ. (2023, Haziran 24-25). Hemşirelik Son Sınıf Öğrencilerinin Afete Müdahale Özyeterlilik Durumlarının İncelenmesi. 2023. 6. Internatıonal Palandoken Scıentıfıc Studıes Congress, Erzurum / Türkiye.
- Kuday, A. D. (2022). Hemşirelerde duygusal zekâ ve afete müdahale öz-yeterlilik ilişkisi (Publication No. 750856) [Yüksek lisans tezi, Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi
- Labrague, L. J., Kamanyire, J. K., Achora, S., Wesonga, R., Malik, A., ve Al Shaqsi, S. (2021). Predictors of Disaster Response Self-Efficacy Among Nurses in Oman. International Journal of Disaster Risk Reduction, 61, 102300.
- Lee, J. E., ve Lee, E. J. (2020). The Effects of Disaster Training Education on the Attitudes, Preparedness, and Competencies in Disaster Nursing of Hospital Nurses. Research in Community and Public Health Nursing, 31(4), 491-502.
- Li, H. Y., Bi, R. X. Ve Zhong, Q. L. (2017). The Development and Psychometric Testing of a Disaster Response Self-Efficacy Scale Among Undergraduate Nursing Students. Nurse Education Today, 59, 16-20.
- Loke, A. Y., Guo, C., ve Molassiotis, A. (2021). Development of Disaster Nursing Education and Training Programs in the Past 20 Years (2000–2019): A Systematic Review. Nurse Education Today; 99, 104809.
- Najafi, M., Khankeh, H. R., Elmi, H., and Pourvakhshoori, N. (2018). Behavioral, normative and control beliefs about earthquake preparedness: A deductive content analysis study. PLoS Currents, 28, 10.
- Nalbant, S., Şen, G., ve Şimşek Arslan, B. (2024). Afete Hazırlık Perspektifinden Hemşirelik Öğrencilerinin Psikolojik Sağlamlık, Fiziksel Aktivite ve Afete Müdahale Öz Yeterlik Düzeylerinin İlişkisi. SDU Journal Of Health Science Institute/SDÜ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 15(3).
- Nejadshafiee, M., Mirzaee, M., Aliakbari, F., Rafiee, N., Sabermahani, A., ve Nekoei-Moghadam, M. (2020). Hospital nurses’ disaster competencies. Trauma Monthly, 25(2), 89-95.
- Noh, G. B., ve Bae, S. H. (2026). Factors associated with disaster nursing competence among emergency department nurses: The roles of disaster preparedness, self-efficacy, and communication ability. BMC Nursing, 25, Article 20.
- Park, H. Y. (2015). Factors influencing the disaster nursing core competencies of emergency room nurses [master's thesis]. Incheon: Gachon University, 1-30.
- Ravari, A. K., Farokhzadian, J., Nematollahi, M., Miri, S., ve Foroughameri, G. (2020). The Effectiveness of a Time Management Workshop on Job Stress of Nurses Working İn Emergency Departments: An Experimental Study. Journal Of Emergency Nursing, 46(4), 548-E1.
- Saatçi, G., ve Ünsal, A. (2024). Hemşirelik Öğrencilerinin Lisansüstü Eğitime Yönelik Farkındalıklarının Lisansüstü Eğitime Yönelik Niyetlerine Etkisi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 15-23.
- Said, N. B., and Chiang, V. C. (2020). The knowledge, skill competencies, and psychological preparedness of nurses for disasters: a systematic review. International emergency nursing, 48, 100806.
- Sarıkahya, S. D., ve Yorulmaz, D. S. (2024). Hemşire Öğrencilerin Afete Müdahale Özyeterliliknin Değerlendirilmesi: Tanımlayıcı ve Kesitsel Çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 7(1), 206-215.
- Songwathana, P., ve Timalsina, R. (2021). Disaster Preparedness Among Nurses of Developing Countries: An İntegrative Review. International Emergency Nursing, 55, 100955.
- Şimşek, P., ve Gündüz, A. (2021). Türkiye’de Afet Hemşireliği. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 47(3), 469-476.
- Tin, D., Cheng, L., Le, D., Hata, R., and Ciottone, G. (2024). Natural disasters: A comprehensive study using EMDAT database 1995–2022. Public health, 226, 255-260.
- Tzeng, W. C., Feng, H. P., Cheng, W. T., Lin, C. H., Chiang, L. C., Pai, L., ve Lee, C. L. (2016). Readiness of hospital nurses for disaster responses in Taiwan: a cross-sectional study. Nurse education today, 47, 37-42. http://dx.doi.org/10.1016/j.nedt.2016.02.025
- Yunanto, R. A., Setioputro, B., ve Haristiani, R. (2023). The self-efficacy and disaster preparedness of coastal nurse in Jember: self-efficacy and disaster preparedness of coastal nurse in Jember. Jurnal Kesehatan dr. Soebandi, 11(2), 113-119.
- Yüksel, S. (2018). Afetlerde Hastane ve Acil Birim Hazırlığı. Türkiye Klinikleri Surgical Nursing-Special Topics, 4(3),16-22.
Acil Hemşirelerinin Afet Yönetiminde Yetkinlikleri ile Afete Müdahale Özyeterlilikleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
Öz
Doğal afet ve toplumsal felaket anlarında sağlık personelinin hızlı ve etkili müdahalesi, yaralı bireylerin hayatta kalması ve sağlık durumlarının korunması açısından hayati önem taşımaktadır. Araştırmanın amacı acil hemşirelerinin afet yönetiminde yetkinlikleri ile afete müdahale özyeterlilikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırma, kesitsel tasarıma sahip tanımlayıcı ve ilişki arayıcı niteliktedir. Araştırma Türkiye genelinde acil serviste çalışan 255 hemşire ile yapılmıştır. Veriler hemşire bilgi formu, Afet Hemşireliği Yönetiminde Yetkinlikler Ölçeği ve Afete Müdahale Özyeterlilik Ölçeği kullanılarak çevrim içi anket yoluyla kartopu yöntemi ile toplanmıştır. Veriler SPSS 27.0 programında, betimleyici istatistiksel yöntemler, t testi, Pearson korelasyon analizi, Tek yönlü ANOVA ve Bonferroni çoklu karşılaştırma testi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Önem düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmada hemşirelerin yaş ortalamalarının 31,20±8,16 ve %71,4’nün kadın olduğu görülmüştür. Hemşirelerin afete müdahale özyeterliliklerinin yüksek (71,30±15,69), afet hemşireliği yönetiminde yetkinliklerinin orta düzeyde (7,89±1,57) olduğu bulunmuştur. Acil hemşirelerinin afete müdahale özyeterliliği ile afet yönetimi yetkinlikleri arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı derecede bir ilişki saptanmıştır (r= 0,346, p<0,001). Hemşirelerin afet yönetimi konusunda yetkinliğinin artırılması için tatbikatların düzenlenmesi, simülasyon temelli eğitimlerin planlanması, toplum katılımı ile yapılan etkinliklerin artırılması ve bu konuda araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Araştırmanın yapılabilmesi için Bartın Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’ndan etik kurul onayı alınmıştır (16.11.2023 tarihli 2023-SBB-0758 sayılı izin). Ölçeklerin Türkçe geçerlik güvenirlik çalışmasını yapan araştırmacılardan ölçek kullanım izinleri ve çalışmaya katılmayı kabul eden hemşirelerden çevrim içi anket aracılığı ile onamları alınmıştır.
Destekleyen Kurum
Bulunmamaktadır.
Teşekkür
Bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Ahmad, J., Ahmad, M. M., Su, Z., Rana, I. A., Rehman, A., and Sadia, H. (2022). A systematic analysis of worldwide disasters, epidemics and pandemics associated mortality of 210 countries for 15 years (2001–2015). International Journal of Disaster Risk Reduction, 76, 103001.
- Akkaya, G., Akkuş, Y., Parlak, A. G., and Karacan, Y. (2025). Determination of the relationship between competencies in disaster nursing management and perceived stress: The intermediary role of resilience. International Emergency Nursing, 78, 101530.
- Al-Ali, N. M., and Ibaid, A. A. (2015). Health-care providers perception of knowledge, skills and preparedness for disaster management in primary health-care centres in Jordan. Eastern Mediterranean Health Journal, 21 (10), 713-721.
- Al Harthi, M., Al Thobaity, A., Al Ahmari, W., and Almalki, M. (2020). Challenges For Nurses İn Disaster Management: A Scoping Review. Risk Management and Healthcare Policy, 2627-2634.
- Al Thobaity, A., Williams, B., and Plummer, V. (2016). A new scale for disaster nursing core competencies: development and psychometric testing. Australasian Emergency Nursing Journal, 19(1), 11-19.
- Amberson, T., Wells, C., and Gossman, S. (2020). Increasing Disaster Preparedness in Emergency Nurses: A Quality İmprovement İnitiative. Journal of Emergency Nursing, 46(5), 654-665. https://doi.org/10.1016/j.jen.2020.05.001
- Bandura, A. (1995) Self-Efficacy in Changing Societies, 1-46. Cambridge University Press. www.researchgate.net Bayraktar, N., Totur Dikmen, B. 2018. Afetlerde Hemşirelik. Öztekin SD, editör Turkiye Klinikleri Surgical Nursing-Special Topics, 1-7.
- Brewer, C. A., Hutton, A., Hammad, K. S., and Geale, S. K. (2020). A Feasibility Study on Disaster Preparedness in Regional And Rural Emergency Departments in New South Wales: Nurses Self-Assessment of Knowledge, Skills and Preparation for Disaster Management. Australasian Emergency Care, 23(1), 29-36.
- Bülbül, E. (2021). Hemşirelik Öğrencilerinin Afete Müdahale Özyeterlilik Durumlarının Değerlendirilmesi. Acil Yardım ve Afet Bilimi Dergisi, 1(2), 45-49.
- Chegini, Z., Arab‐Zozani, M., Kakemam, E., Lotfi, M., Nobakht, A., and Aziz Karkan, H. (2022). Disaster preparedness and core competencies among emergency nurses: A cross‐sectional study. Nursing open, 9(2), 1294-1302.
- Demirtaş, H., and Altuntaş, S. (2024). Nurses' competence levels in disaster nursing management in Turkey: a comparative cross‐sectional study. International nursing review, 71(3), 556-562.
- Durgut, U., and Yildiz, T. (2022). Adaptation of the Competencies for Disaster Nursing Management Questionnaire: Turkish Version. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 16(4), 1496-1502.
- Goniewicz, K., Goniewicz, M., Burkle, F. M., and Khorram-Manesh, A. (2021). Cohort Research Analysis of Disaster Experience, Preparedness, And Competency-Based Training Among Nurses. Plos One, 16(1), E0244488.
- Hasan, M. K., Srijan, M. H., Mahatasim, M., Anjum, A., Abir, A. I., Masud, M. B., ... and Islam, M. S. (2024). Factors influencing disaster response self-efficacy among registered nurses in Bangladesh. Progress in Disaster Science, 23, 100341.
- Hasan, M. K., Beeva, S., Hasan, F., Sagor, M. M. R., Purba, Z. A., Maruf, M. S. H., ... and Hossain, F. (2024). Disaster response self-efficacy of nursing students: perceived level and associated factors. Nurse education today, 139, 106254.
- Huh, S. S., and Kang, H. Y. (2019). Effects of an Educational Program on Disaster Nursing Competency. Public Health Nursing, 36(1), 28-35.
- IFRC. (2025). Disasters, climate and crises What is a disaster? https://www.ifrc.org/en/what-we-do/disaster-management/about-disasters/what-is-a-disaster/
- Jiang, M., Meng, S. U. N., Zhang, X., Xiao-Rong, L. U. A. N., and Rui-Jian, L. I. (2022). Disaster nursing competency of intensive care nurses in Jinan, China: a multicenter cross-sectional study. Journal of Nursing Research, 30(3), e207.
- Karnjuš, I., Prosen, M., and Ličen, S. (2021). Nurses’ core disaster-response competencies for combating COVID-19—a cross-sectional study. Plos one, 16(6), e0252934.
- Kefeli Çol, B., Gümüşler Başaran, A., Genç Köse, B., Turan, D., Biber Kuyumcu, Ö., and Kurt Bakir, N. (2025). Assessment of Disaster Management Competency and Response Self-Competency of Nurses. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(3), 1211-1226.
- Khairina, I., and Maisa, E. A. (2023). Self Efficacy and Nurses' Disaster Competency in Disaster Preparedness Management. Malaysian Journal of Medicine ve Health Sciences, 19(3).
- Keskin, A. Y., ve Alan, H. (2023). Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Afete Müdahale Özyeterliliknin Değerlendirilmesi. Etkili Hemşirelik Dergisi, 16(3), 332-342. Doi: 10.46483/jnef.1327474
- Koca, B., Çağan, Ö., and Türe, A. (2020). Validity and Reliability Study of the Turkish Version of the Disaster Response Self-Efficacy Scale in Undergraduate Nursing Students. ACU Sağlık Bil Derg. 11(3):515-521.
- Korkmaz, E., Erbaş, D. H., Azizoğlu, H., ve Koç, B. İ. (2023, Haziran 24-25). Hemşirelik Son Sınıf Öğrencilerinin Afete Müdahale Özyeterlilik Durumlarının İncelenmesi. 2023. 6. Internatıonal Palandoken Scıentıfıc Studıes Congress, Erzurum / Türkiye.
- Kuday, A. D. (2022). Hemşirelerde duygusal zekâ ve afete müdahale öz-yeterlilik ilişkisi (Publication No. 750856) [Yüksek lisans tezi, Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi
- Labrague, L. J., Kamanyire, J. K., Achora, S., Wesonga, R., Malik, A., ve Al Shaqsi, S. (2021). Predictors of Disaster Response Self-Efficacy Among Nurses in Oman. International Journal of Disaster Risk Reduction, 61, 102300.
- Lee, J. E., ve Lee, E. J. (2020). The Effects of Disaster Training Education on the Attitudes, Preparedness, and Competencies in Disaster Nursing of Hospital Nurses. Research in Community and Public Health Nursing, 31(4), 491-502.
- Li, H. Y., Bi, R. X. Ve Zhong, Q. L. (2017). The Development and Psychometric Testing of a Disaster Response Self-Efficacy Scale Among Undergraduate Nursing Students. Nurse Education Today, 59, 16-20.
- Loke, A. Y., Guo, C., ve Molassiotis, A. (2021). Development of Disaster Nursing Education and Training Programs in the Past 20 Years (2000–2019): A Systematic Review. Nurse Education Today; 99, 104809.
- Najafi, M., Khankeh, H. R., Elmi, H., and Pourvakhshoori, N. (2018). Behavioral, normative and control beliefs about earthquake preparedness: A deductive content analysis study. PLoS Currents, 28, 10.
- Nalbant, S., Şen, G., ve Şimşek Arslan, B. (2024). Afete Hazırlık Perspektifinden Hemşirelik Öğrencilerinin Psikolojik Sağlamlık, Fiziksel Aktivite ve Afete Müdahale Öz Yeterlik Düzeylerinin İlişkisi. SDU Journal Of Health Science Institute/SDÜ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 15(3).
- Nejadshafiee, M., Mirzaee, M., Aliakbari, F., Rafiee, N., Sabermahani, A., ve Nekoei-Moghadam, M. (2020). Hospital nurses’ disaster competencies. Trauma Monthly, 25(2), 89-95.
- Noh, G. B., ve Bae, S. H. (2026). Factors associated with disaster nursing competence among emergency department nurses: The roles of disaster preparedness, self-efficacy, and communication ability. BMC Nursing, 25, Article 20.
- Park, H. Y. (2015). Factors influencing the disaster nursing core competencies of emergency room nurses [master's thesis]. Incheon: Gachon University, 1-30.
- Ravari, A. K., Farokhzadian, J., Nematollahi, M., Miri, S., ve Foroughameri, G. (2020). The Effectiveness of a Time Management Workshop on Job Stress of Nurses Working İn Emergency Departments: An Experimental Study. Journal Of Emergency Nursing, 46(4), 548-E1.
- Saatçi, G., ve Ünsal, A. (2024). Hemşirelik Öğrencilerinin Lisansüstü Eğitime Yönelik Farkındalıklarının Lisansüstü Eğitime Yönelik Niyetlerine Etkisi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 15-23.
- Said, N. B., and Chiang, V. C. (2020). The knowledge, skill competencies, and psychological preparedness of nurses for disasters: a systematic review. International emergency nursing, 48, 100806.
- Sarıkahya, S. D., ve Yorulmaz, D. S. (2024). Hemşire Öğrencilerin Afete Müdahale Özyeterliliknin Değerlendirilmesi: Tanımlayıcı ve Kesitsel Çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 7(1), 206-215.
- Songwathana, P., ve Timalsina, R. (2021). Disaster Preparedness Among Nurses of Developing Countries: An İntegrative Review. International Emergency Nursing, 55, 100955.
- Şimşek, P., ve Gündüz, A. (2021). Türkiye’de Afet Hemşireliği. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 47(3), 469-476.
- Tin, D., Cheng, L., Le, D., Hata, R., and Ciottone, G. (2024). Natural disasters: A comprehensive study using EMDAT database 1995–2022. Public health, 226, 255-260.
- Tzeng, W. C., Feng, H. P., Cheng, W. T., Lin, C. H., Chiang, L. C., Pai, L., ve Lee, C. L. (2016). Readiness of hospital nurses for disaster responses in Taiwan: a cross-sectional study. Nurse education today, 47, 37-42. http://dx.doi.org/10.1016/j.nedt.2016.02.025
- Yunanto, R. A., Setioputro, B., ve Haristiani, R. (2023). The self-efficacy and disaster preparedness of coastal nurse in Jember: self-efficacy and disaster preparedness of coastal nurse in Jember. Jurnal Kesehatan dr. Soebandi, 11(2), 113-119.
- Yüksel, S. (2018). Afetlerde Hastane ve Acil Birim Hazırlığı. Türkiye Klinikleri Surgical Nursing-Special Topics, 4(3),16-22.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Afet Hemşireliği |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 13 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 3 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 11 Şubat 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.35341/afet.1764202 |
| IZ | https://izlik.org/JA93XX72EZ |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 21 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran afetler;
normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak
toplulukları etkileyen, doğal ve teknolojik veya insan kökenli olaylardır.
Dünya genelinde, afetlerin ve afetlerden kaynaklanan kayıpların artışı bu
alanda yapılacak akademik çalışmaların önemini arttırmaktadır. Afet ve Risk
Dergisi (Journal of Disaster and Risk), farklı disiplinlerde afet konusunda
yapılmış olan çalışmaların değerlendirilmesi ve dünya ile paylaşılması amacıyla
oluşturulmuş akademik bir platform olmayı hedeflemektedir.
Yılda 3 kez (Mart, Temmuz ve Kasım aylarında) Türkçe ve İngilizce dillerinde yayımlanan dergimiz, yıl içinde güncel konularda da özel sayılar çıkarmayı amaçlamaktadır.
Dergimiz, Ulakbim web portalı üzerinde bulunmaktadır.
Dergimiz, afet çalışmalarında aşağıdaki disiplinlere öncelik vermektedir:
- · Afet Tıbbı
- · Antropoloji
- · Coğrafya
- · Çevre ve Doğa Bilimleri
- · Eğitim Bilimleri
- · Ekonomi ve İşletme
· Harita ve Jeodezi
· Hukuk
· İktisadi ve İdari Bilimler
· Jeoloji - Jeofizik
· Kamu Yönetimi
· Mimarlık
· Mühendislik ve Temel Bilimler
· Psikoloji
· Sağlık Bilimleri
· Siyaset Bilimleri ve Uluslararası İlişkiler
· Sosyal ve Beşeri Bilimler
· Sosyoloji
· Şehir Bölge Planlama
· Yer Bilimleri
Hakemlik Süreci
Afet ve Risk Dergisi, karşılıklı bilinmezlik ilkesi “çift taraflı kör” (double-blind) hakemlik sürecini kullanmaktadır. Dergide yayımlanmak üzere gönderilen makaleler Editör ve Alan Editörlerinin ön incelemesinden sonra en az 3 hakemin inceleme ve değerlendirmesinden geçirilmektedir. Derginin konu ve kapsamını içermeyen veya derginin yazım kurallarına içerik ve şekil şartları açısından uygun olmayan makalelerin hakemlik süreci başlatılmamaktadır.
Makale İşlem Ücreti
Afet ve Risk Dergisi’ne gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
Abstracting/Indexing
Afet ve Risk Dergisi; TR DİZİN, SCOPUS ve DRJI tarafından taranmaktadır.
Yazım Kuralları
Makaleler yalnızca dergi tarafından sağlanan Word şablonu üzerinden hazırlanmalıdır. Lütfen makalenizi sisteme yüklemeden önce Word dosyasının Bilgi - İlgili Kişiler - Yazar kısmında isminizin yazılı olmadığından emin olunuz.
• Şablonda yer alan sayfa boyutu, kenar boşlukları, sütun düzeni, başlık stilleri, yazı tipi ve punto ayarları değiştirilmemelidir.
• Yazarlar makale dosyasında yazar bilgileri, kurum ve iletişim bilgileri kısımlarını DOLDURMAMALIDIR. Bu bilgiler Başlık Sayfası Formu üzerinde doldurulmalıdır.
• Farklı bir kaynaktan (başka Word/PDF/web) metin yapıştırılırken biçim bozulmalarını önlemek için mümkünse “Yalnızca metin” olarak yapıştırılmalı veya “Biçimlendirmeyi temizle” seçeneği kullanılmalıdır.
• Şablon dışı biçimlendirme ile hazırlanmış dosyalar, mizanpaj sorunları nedeniyle düzeltme için iade edilebilir.
1. Metin ve Sayfa Formatı
• Yazı Tipi: Tüm metin boyunca Calibri kullanılmalıdır.
• Sayfa Yapısı: A4 boyutunda, her kenardan (sağ, sol, üst, alt) 2 cm boşluk bırakılmalıdır.
• Hizalama: Paragraflar iki yana yaslı olmalıdır.
• Uzunluk: Kaynakça dahil toplam metin 20 sayfayı aşmamalıdır.
2. Başlık ve Yazar Düzeni
Şablonda yer alan başlık ve yazar alanları aşağıdaki biçimde doldurulmalıdır:
• Makale Başlığı: Calibri, 14 punto, kalın (bold), ortalı. Başlıkta yalnızca kelimelerin baş harfleri büyük olmalıdır. Satır aralığı 1,5 olmalıdır.
• Yazar İsimleri: Calibri, 12 punto, ortalı. Başlıktan sonra bir satır boşluk bırakılmalıdır.
3. Özet ve Abstract
• Özet ve İngilizce özet için sırasıyla “ÖZ” ve “ABSTRACT” başlıkları kullanılmalıdır.
• Türkçe ve İngilizce başlıklar Calibri, 14 punto, kalın (bold) ve sola yaslı olmalıdır.
4. Tablo ve Şekiller
• Tablo ve şekil başlıkları ilgili öğenin üzerinde yer almalıdır.
• Başlık formatı: Calibri, 10 punto, kalın (bold).
• Tablo içi metinler ihtiyaca göre 9-10 punto aralığında düzenlenebilir.
5. Dosya Formatı ve Yükleme
• Sisteme yüklenecek ana dosya formatı .docx olmalıdır.
• Dosya, şablon üzerinde hazırlanmış nihai sürüm olarak yüklenmelidir.
6. Kaynakça (APA 7) Formatı
Atıf yapılan tüm eserler “Kaynaklar” başlığı altında toplanmalı; yazarların soyadlarına göre alfabetik, aynı yazarın birden fazla çalışması varsa yayın yılına göre kronolojik sırayla düzenlenmelidir.
Kaynaklar ve Teşekkür başlıkları numaralandırılmamalıdır.
Kaynakça, ilk yazarın soyadı esas alınarak alfabetik sırada verilmelidir ve metin Calibri yazı tipinde, 10 punto olacak şekilde yazılmalıdır.
Kaynakçada yer alan makale başlıklarında yalnızca ilk kelimenin baş harfi büyük olmalıdır.
HER BİR KAYNAK ARASINA BİR SATIR BOŞLUK BIRAKILMALIDIR. Paragraf başı veya paragraf sonrası için ayrıca boşluk bırakılmaz; kaynak metinleri direkt birbirini takip eder
Kaynakça metinleri iki yana yaslı (justified) olmalıdır. . Kaynaklarda paragraf veya satır girintisi verilmez.
Farklı yayın türlerine ait kaynak gösterme biçimlerine ilişkin örnekler aşağıda sunulmuştur.
Atıflar ve Alıntılar
Metindeki referanslar parantez içinde isim ve yıla göre belirtilmelidir. Örn:
i. Çok kriterli karar verme yöntemleri birçok alanda kullanılmaktadır (Thompson, 1990).
ii. Bu yöntem Becker ve Seligman (1996) tarafından geliştirilmiştir.
iii. Afet yönetimi bütünleşik yaklaşımı farklı disiplinleri bir araya getirmektedir (Abbott, 1991; Kelso ve Smith 1998; Kaya vd., 2020; Barakat vd., 1995a, b; Medvec vd., 1999, 2000).
Parantez içi alıntı: (Grady vd., 2019) İngilizce makalelerde: (Grady et al., 2019)
Anlatısal alıntı: Grady vd. (2019) İngilizce makalelerde: Grady et al. (2019)
Referanslar makalenin sonunda “Kaynaklar” başlığı altında verilmelidir. Her kaynaktan sonra 1 satır boşluk bırakılmalı ve 10 punto olmalıdır. Kaynaklar iki yana yaslı olmalıdır.
Kaynak listesinde yalnızca metinde atıfta bulunulan ve yayınlanmış veya yayına kabul edilmiş eserler yer almalıdır. Kişisel yazışmalar ve yayınlanmamış eserler sadece metinde belirtilmelidir.
Kaynak listesi, her çalışmanın ilk yazarının soyadına göre alfabetik olarak sıralanmalıdır.
Kaynaklarınızı aşağıdaki kurallara göre alfabetik sıralayınız:
i. Tek yazar için, ilk olarak yazar adına göre, sonra kronolojik olarak,
ii. İki yazar için ilk olarak yazar adına, sonra ortak yazar adına, sonra kronolojik olarak;
iii. İkiden fazla yazar için ilk yazarın adıyla, sonra kronolojik olarak.
Tek yazarlı
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı, Cilt (Sayı), ilk sayfa–son sayfa. doi
Demir, S. (2016). The role of cognitive strategies in second language reading comprehension. Journal of Language and Linguistic Studies, 12(2), 45–60.
Kaya, E. (2019). Urban heat island effects in rapidly growing cities: A case study of Ankara. Sustainable Cities and Society, 44, 455–463. https://doi.org/10.1016/j.scs.2018.10.021
Smith, J. L. (2014). Visual attention and memory performance in complex tasks. Cognitive Psychology, 72, 1–25. https://doi.org/10.1016/j.cogpsych.2014.03.002
Öztürk, B. (2021). Türkiye’de yenilenebilir enerji yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. Enerji, Piyasa ve Düzenleme, 7(1), 23–39.
Harrison, R. (2008). The social dynamics of innovation networks. Research Policy, 37(2), 204–217. https://doi.org/10.1016/j.respol.2007.10.001
Çelik, N. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinde akademik motivasyonun başarıyla ilişkisi. Eğitim ve Bilim, 45(203), 89–105. https://doi.org/10.15390/EB.2020.8742
İki veya daha fazla yazarlı
Genel format: Soyisim, A., Soyisim, B. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı, Cilt(Sayı), ilk sayfa–son sayfa. doi
Yıldırım, S., Karaca, F. (2020). Evaluation of flood risk using GIS-based multi-criteria decision analysis. Natural Hazards, 104(2), 1789–1810. https://doi.org/10.1007/s11069-020-04262-3
Brown, T. A., Green, R. L. (2015). Climate change perception and adaptation strategies in coastal communities. Environmental Research Letters, 10(9), 094012. https://doi.org/10.1088/1748-9326/10/9/094012
Çetin, M., Demirci, A., Yılmaz, K. (2018). Kentsel alanlarda hava kirliliğinin mekânsal dağılımının coğrafi bilgi sistemleri ile analizi. Türkiye Coğrafya Dergisi, 70, 25–38.
Miller, P. H., Johnson, R. T., Smith, L. A. (2012). Collaborative learning and academic achievement: A meta-analysis. Review of Educational Research, 82(3), 367–409. https://doi.org/10.3102/0034654312446351
Aydın, İ., Özkan, B. (2021). Tarımsal kuraklık analizinde standartlaştırılmış yağış indeksi ve uzaktan algılama verilerinin kullanımı. Tarım Bilimleri Dergisi, 27(4), 512–523. https://doi.org/10.15832/ankutbd.673421
Wilson, M., Clark, S., Thompson, J., Lee, D. (2017). Advances in remote sensing techniques for forest monitoring. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 58, 123–135. https://doi.org/10.1016/j.jag.2017.02.004
DOI Numarası Almış Makale
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı. Advance online publication. doi
Kurt, M., Aslan, Z. (2020). Spatial assessment of landslide susceptibility using machine learning approaches. Natural Hazards. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11069-020-03985-5
Harris, P. L., Corriveau, K. H. (2014). Young children’s selective trust in informants. Developmental Psychology. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/a0036857
Basım Aşamasındaki Makale (In Press)
Genel format: Soyisim, A. (in press). Makalenin başlığı. Derginin Adı.
Demir, A., Yıldız, B. (in press). Climate change adaptation strategies in Mediterranean coastal cities. Climate Policy.
Nguyen, T. H., Lee, S. (in press). Machine learning approaches for flood risk assessment. Natural Hazards Review.
Kara, F. (in press). Üniversite öğrencilerinde dijital bağımlılığın akademik başarıya etkisi. Eğitim ve Bilim.
Ön Baskı (Preprint) Makale
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Web Sitesi. doi
Özkan, M., Arslan, E. (2021). Analysis of drought trends using standardized precipitation indices in semi-arid regions. EarthArXiv. https://doi.org/10.31223/X5JQ2R
Wilson, R., Carter, L., Hughes, M. (2019). Social media misinformation during natural disasters. PsyArXiv. https://doi.org/10.31234/osf.io/abcd1
Yılmaz, S. (2022). Öğretmen adaylarında uzaktan eğitime yönelik tutumların incelenmesi. SocArXiv. https://doi.org/10.31235/osf.io/xyz89
Kitap
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Kitabın başlığı (Baskı, Cilt). Yayıncı. doi
(Baskı, cilt numarası ve doi zorunlu değildir.)
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
Giddens, A. (2013). Sociology (7th ed.). Polity Press.
Özdemir, S. (2018). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi.
UNESCO. (2015). Rethinking education: Towards a global common good? UNESCO Publishing.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Kitap İçerisinde Bölüm
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Bölümün başlığı. In B. Soyisim, C. Soyisim D. Soyisim (Eds.), Kitabın başlığı (Cilt, pp. ilk sayfa–son sayfa). Yayıncı. doi
Kaya, N. (2016). Öğrenme kuramları. In A. Yıldız M. Demir (Eds.), Eğitim psikolojisi (pp. 85–112). Nobel Akademik Yayıncılık.
Hall, S. (2000). Cultural identity and diaspora. In J. E. Braziel A. Mannur (Eds.), Theorizing diaspora (pp. 233–246). Blackwell Publishing.
Smith, L. T. (2012). Research through indigenous lenses. In D. M. Mertens P. E. Ginsberg (Eds.), The handbook of social research ethics (pp. 201–218). SAGE Publications.
Demirci, A. (2019). Coğrafi bilgi sistemlerinin afet yönetiminde kullanımı. In H. Akıncı (Ed.), Afet yönetimi ve mekânsal analizler (pp. 45–68). Beta Yayınları.
Konferans / Sempozyum Bildirisi (Yayınlanmamış)
(Bildiri, açılış konuşması, poster sunumu vb.)
Yalçın, E. (2019, September 12–14). Spatial analysis of urban flood risk using GIS [Paper presentation]. International Symposium on Geographical Information Systems, Ankara, Türkiye.
Johnson, R. K., Miller, S. A. (2021, April 22–25). Social media use and academic stress among university students [Poster presentation]. American Educational Research Association Annual Meeting, Orlando, FL, United States.
Bildiri Kitabında Yayımlanan Konferans Bildirisi
Demirtaş, M. (2015). Renewable energy education in engineering curricula. In L. Novak P. Rossi (Eds.), Advances in engineering education (pp. 143–160). Springer.
Korkmaz, H., Şahin, B. (2018). Afet yönetiminde uzaktan algılama tekniklerinin kullanımı. In A. Demir F. Kaya (Eds.), Afet çalışmaları ve mekânsal analizler (pp. 89–104). Nobel Akademik Yayıncılık.
Konferans Bildirisi (Dergi Sayısında Yayımlanmış)
Lopez, M., Garcia, R. (2016). Trade openness and employment dynamics in emerging economies. Proceedings of the International Conference on Economics and Finance, 18(2), 55–63.
Aksoy, C., Yılmaz, T. (2020). Türkiye’de işgücü piyasasında bölgesel farklılıklar. Proceedings of the Social Sciences Congress, 5(1), 101–115. https://doi.org/10.17645/ssc.v5i1.3021
Yayınlanmış Tez veya Bitirme Tezi
Genel format: Soyadı, A. A. (Yıl). Tezin başlığı [Doktora tezi, Yüksek lisans tezi veya Lisans bitirme tezi, Tezin yapıldığı kurumun adı]. Deponun adı. www.website.com
Demir, S. (2019). Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak heyelan duyarlılık analizinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
Yıldız, E. A. (2021). İklim değişikliğinin tarımsal kuraklık üzerindeki etkilerinin mekânsal analizi [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
Smith, R. J. (2017). Teacher motivation and job satisfaction in secondary education [Master’s thesis, University of Manchester]. Manchester E-Theses Online. https://ethos.bl.uk
Chen, L. (2020). Urban resilience strategies in flood-prone cities [Doctoral dissertation, National University of Singapore]. NUS Institutional Repository. https://scholarbank.nus.edu.sg
Rapor
Genel format: Yazar. (Yıl). Raporun başlığı (Varsa rapor veya çalışma belgesi numarası). Yazardan farklıysa yayıncı. Varsa internet adresi
World Health Organization. (2018). Global status report on road safety 2018. World Health Organization. https://www.who.int
Türkiye İstatistik Kurumu. (2022). İklim değişikliği göstergeleri (İstatistiksel Rapor No. 458). TÜİK. https://data.tuik.gov.tr
OECD. (2020). Education at a glance 2020: OECD indicators. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education
European Environment Agency. (2019). Climate change adaptation in Europe (EEA Report No. 4/2019). Publications Office of the European Union. https://www.eea.europa.eu
Çevrimiçi Doküman / Web Sitesi
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Web sayfasının başlığı. Web sitesinin adı. İnternet adresi
Not: Yazar adı ile web sitesinin adı aynıysa, tekrar etmemek için web sitesinin adı yazılmaz.
Demir, N. (2020, October 15). Urban flooding risks under climate change scenarios. Climate-ADAPT. https://climate-adapt.eea.europa.eu (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
Parker, L. (2021). How plastic pollution affects marine life. National Geographic. https://www.nationalgeographic.com (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
BBC News. (2019). Amazon rainforest fires explained. https://www.bbc.com/news/world-latin-america-49415973 (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
United Nations. (2022). World population prospects 2022. https://www.un.org/development/desa/pd (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
Yayınlanmış ve Yayınlanmamış Veri Seti
Genel format: Yazar. (Yıl). Dokümanın ya da veri setinin adı [Data set]. Web sitesi. İnternet adresi
Kummu, M., Taka, M., Guillaume, J. H. A. (2018). Gridded global drought dataset (1901–2016) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.1210133
Eurostat. (2021). Regional unemployment statistics [Data set]. https://ec.europa.eu/eurostat
Smith, J. A. (2019). Student engagement survey results [Unpublished raw data]. University of Melbourne.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (2020). Enflasyon göstergeleri veri seti [Data set]. EVDS. https://evds2.tcmb.gov.tr
Kaynak Gösteriminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
1.Kaynakça listesi, yazarların soyadları esas alınarak alfabetik sırada oluşturulmalıdır.
Örnek:
Altman, R. (2010).
Baker, S. (2015).
Chen, L., Wong, P. (Eds.). (2018).
Thompson, J. (2012).
2.Aynı soyadı taşıyan farklı yazarlara ait eserler, yazarların isimlerinin baş harfleri dikkate alınarak alfabetik biçimde sıralanmalıdır.
Örnek:
Kim, H. (2009).
Kim, J. (2011).
3.Bir yazara ait birden fazla çalışma bulunuyorsa, bu çalışmalar yayın yılına göre, en eski tarihliden en yeniye doğru listelenmelidir.
Örnek:
Lopez, M. (2014).
Lopez, M. (2019).
4.Aynı yazar veya yazarlar tarafından aynı yıl içinde yayımlanan birden fazla çalışma varsa, kaynaklar makale başlıklarının alfabetik sırasına göre dizilmeli; yayın yılına a, b, c gibi harfler eklenerek ayırt edilmelidir.
Örnek:
Rivera, P. (2020a).
Rivera, P. (2020b).
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik İlkeler
Afet ve Risk Dergisi, dergide yayımlanacak makalelerdeki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal.net kullanmaktadır. Yayından önce tespit edilen intihallerin %10’un üstünde çıkması halinde, makale hakem değerlendirme süreci başlatılmadan iade edilmektedir. Bir makale, benzerlik oranı %10'un altında çıkmasına rağmen akademik yöntem ve etiğe aykırı ise, kaynak gösteriminde tutarsızlık, amaçlı yanlışlık ya da sahtecilik gösteriyorsa benzerlik oranına bakılmaksızın iade edilir veya revizyon istenir.
Dergiye gönderilecek bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medcial Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics) standartları dikkate alınmalıdır.
Afet ve Risk Dergisi'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Afet ve Risk Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
1. Makaleler gönderici yazarın kendi orijinal çalışması olmak zorundadır.
2. Gönderilen taslak makaleler kesinlikle yayımlanmamış ve daha önce yayımlanmış hiç bir bilgi içermemelidir.
3. Yazar(lar) açısından olası bir çıkar çatışması durumu algılanırsa/tespit edilirse, bu, gönderim işleminden önce taslak makalede mutlaka açıklanmalıdır.
4. Yazar(lar), taslak makalenin hazırlanmasında kullandıkları tüm veri kaynaklarına atıfta bulunmalıdır.
5. Yazar(lar) araştırma sonuçlarını doğru bir şekilde sunmalı ve buldukları sonuçların önemini içeren objektif bir tartışma yapmalıdır.
6. Araştırmada kullanılan veri ve metotların yeterli bir detayla makalede sunulması gerekmektedir ki diğer araştırmacılar bu çalışmayı tekrar edebilsinler.
7. Yazar(lar), istendiği takdirde, verilerin en azından işlenmemiş hallerini derginin hakem ve editörlerine sunmak üzere hazır halde bulundurmalıdır.
8. Özgün olmayan içeriklerin yeniden yayımlanmasına tolerans gösterilmez (örneğin, daha önce başka dilde basılmış bir makalenin İngilizce çevirisi kabul edilemez).
9. Yazar(lar)ın, eğer yayımlandıktan sonra makalelerinde hata(lar) ve eksiklik(ler) bulurlarsa, uygun önlemlerin alınması için en kısa zamanda derginin editörleri ile temasa geçmeleri gerekmektedir.
10. İntihal, veri uydurma ve görüntü manipülasyonu tolere edilmez.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
1. Makaleler; cinsiyet, ırk, etnik köken, din, milliyet ve siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın makalenin bilimsel içeriği temel alınarak adil olarak değerlendirilir.
2. Değerlendirme esnasında gözlenen herhangi bir çıkar çatışması editöre iletilmek zorundadır.
3. Makale ile ilişkili bilgiler gizli tutulmalıdır.
4. Yayının ret edilmesine neden olabilecek bilgi editöre gönderilmek zorundadır.
Editörlerin Etik Sorumlulukları
1. Makaleler; cinsiyet, ırk, etnik köken, din, milliyet ve siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın makalenin bilimsel içeriği temel alınarak adil olarak değerlendirilir.
2. Makale ile ilişkili bilgiler gizli tutulmalıdır.
3. Makalelerle ilişkili gözlenen herhangi bir çıkar çatışması mutlaka açıklanmalıdır.
Yayın Politikası
• Afet ve Risk Dergisi, dergide yayımlanacak makalelerdeki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal.net kullanmaktadır. Yayından önce tespit edilen intihallerin %10’nin üstünde çıkması halinde, makale hakem değerlendirme süreci başlatılmadan iade edilmektedir.
• Dergide afet ve risk konusunda çeşitli araştırma alanlarından gelen bilimsel makaleler yayımlanmaktadır.
• Dergiye gönderilen makaleler Türkçe veya İngilizce olarak kabul edilmektedir.
• Gönderilen makalelerin inceleme ve değerlendirme süreci, “Kör Hakemlik” yöntemi ile (hakem ve yazarların birbirlerinin bilgilerini görmeleri engellenerek) yürütülmektedir.
• Dergimiz Açık Kaynak Yayın Politikasını benimsemektedir.
• Dergimizde, makale yayınlama ve yayınlanan makalelere erişim süreçlerinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Yayına kabul edilen makaleler için yazarlara ve hakemlere ücret ödenmemektedir.
• Dergimizde makale değerlendirme sürecinin, hakem değerlendirmelerine bağlı olarak her bir makale için en fazla 6 ay sürmesi öngörülmektedir.
• Gönderilen makaleler için “Düzeltme” kararı alındığında yazarların 15 gün içinde gerekli düzeltmeleri yaparak makalenin son şeklini sisteme yüklemeleri gerekmektedir. Düzeltmeler belirtilen sürede yapılıp gönderilmediği takdirde, editörler makaleyi reddetme hakkına sahiptir.
• Dergiye gönderilen makaleler, başka yerde yayınlanmamış veya yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.
• Tez, sunum veya bildiri olarak kullanılmış ve makale olarak dergimize gönderilen çalışmalar için daha önceki kullanımına yönelik bilgiler aşağıdaki koşullara göre ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.
- Çalışma özet bildiri olarak yayınlanmış ise; bildiri başlığı, etkinliğin adı, tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
- Çalışma lisansüstü tezlerden üretilmiş ise; tezin adı, danışmanın adı, yapıldığı üniversite ve enstitü bilgileri ile birlikte tamamlanma tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
- Çalışma araştırma kurumu veya fonu tarafından desteklenmiş ise; destek sağlayan kuruluş adı, proje numarası ve tamamlandığı tarih bilgisi yazılmalıdır.
- Belirtilen koşullar dışında sunulmuş ve bir kısmı yayınlanmış çalışmalardan üretilmiş makaleler için etkinlik bilgileri ayırt edici şekilde yazılmalıdır.
• Gönderilen makaleler hakemlere sunulmadan önce aşağıdaki noktalar dikkate alınarak incelenmekte, değerlendirme sürecine uygun bulunan makaleler hakemlere gönderilmektedir:
- Yazım kurallarına uygunluğu
- Şekilsel olarak şablona uygunluğu
- Amaç ve kapsamına uygunluğu
- Yayın ilkelerine uygunluğu
- Yayın etiğine uygunluğu
- Bilimsel niteliği ve özgünlüğü
• Bir makale en az 2 hakem tarafından değerlendirilmektedir. Bir hakem tarafından yayınlanmaya uygun görülmemesi durumunda makale üçüncü bir hakem tarafından değerlendirilmektedir. Makalenin yayına kabul edilmesi için ön şart olarak en az 2 hakem tarafından yayınlanmaya uygun görülmesi gerekmektedir. Hakem onayları sonrasında Baş Editör ve Yayın Kurulu, makalenin yayınlanıp yayınlanmayacağı konusunda karar yetkisine sahiptir.
• Dergimize makale gönderen tüm yazarlar eşit haklara sahiptir. Makalelerin değerlendirme, kabul ve yayınlama süreçlerinde çalışma veya yazara herhangi bir ayrıcalık tanınmamaktadır. Kabul edilen makalelerin yayınlanma sırası, kabul zamanına bağlı olarak ayarlanmaktadır. Fakat Yayın Kurulu, gerekli gördüğü durumlarda değişiklik yapma hakkını saklı tutmaktadır.
• Bir makale yayına kabul edildikten sonra, “Telif Hakkı Devir Formu” tüm yazarlar tarafından doldurulup imzalanarak dergi sistemine yüklenmelidir.
• Yayınlanmak üzere kabul edilen makaleler, Afet ve Risk Dergisi tarafından yayın haklarının tümüne sahip olarak yayınlanmaktadır.
Ücret Politikası
Afet ve Risk Dergisi’ne gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
