Araştırma Makalesi

Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı

Sayı: 22 13 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı

Öz

Afet lojistiği, afet sonrası dönemde insani yardım malzemelerinin doğru türde, doğru miktarda ve doğru zamanda ulaştırılmasını hedefleyen stratejik bir süreçtir. Ancak afet koşullarında kısıtlı kaynak, zaman baskısı ve talep belirsizliği nedeniyle tüm malzemelerin aynı anda temini ve dağıtımı mümkün olmamaktadır. Bu durum, yardım malzemelerinin hangi türlerinin öncelikli olarak stoklanması gerektiği sorusunu kritik bir karar problemine dönüştürmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, afet lojistiğinde sınırlı kaynak koşullarında yardım malzemelerinin stok önceliklendirmesini sistematik biçimde belirlemektir. Bu amaçla, Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve TOPSIS yöntemleri bütünleşik biçimde kullanılmıştır. Çalışmada belirlenen kriterler (kritiklik, talep sıklığı, bozulabilirlik, maliyet, hacim/taşınabilirlik ve yeniden temin süresi) afet lojistiği literatüründe öne çıkan karar boyutlarına dayanmaktadır. Analiz sonuçlarına göre içme suyu ve kuru gıda en yüksek öncelikli malzemeler olurken, hijyen kiti ve battaniye orta düzeyde önem taşımaktadır. Bulgular, afet sonrası ilk 72 saatte temel yaşam ihtiyaçlarının önceliklendirilmesinin hayati olduğunu göstermektedir. Ayrıca çalışma, çok kriterli karar verme yöntemlerinin afet lojistiği planlamasında etkin biçimde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Önerilen bütünleşik model, afet yönetiminde kaynak tahsisini optimize eden ve karar vericilere sayısal temelli bir destek mekanizması sunan uygulanabilir bir yaklaşım geliştirmektedir. Bu yönüyle çalışma hem akademik literatüre hem de afet yönetimi uygulamalarına önemli katkılar sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksoy, L., & Coşkun, İ. Y. (2025). Afetlerde aydınlatma, haberleşme ve enerji ihtiyacının tek noktadan karşılanması için şebeke ve direk tasarımı. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 11(1), 206-219.
  2. Akwafuo, S. E., Mikler, A. R., & Ihinegbu, C. (2022, April). Data-driven depot pre-positioning model and location-routing algorithm for management of disasters and disease outbreaks. In Proceedings of the 37th ACM/SIGAPP Symposium on Applied Computing (pp. 681-687).
  3. Balcik, B., & Beamon, B. M. (2008). Facility location in humanitarian relief. International Journal of logistics, 11(2), 101-121.
  4. Balcik, B., Beamon, B. M., & Smilowitz, K. (2008). Last mile distribution in humanitarian relief. Journal of intelligent transportation systems, 12(2), 51-63.
  5. Barahona, F., Ettl, M., Petrik, M., & Rimshnick, P. M. (2013, December). Agile logistics simulation and optimization for managing disaster responses. In 2013 Winter Simulations Conference (WSC) (pp. 3340-3351). IEEE.
  6. Blecken, A., Danne, C., Dangelmaier, W., Rottkemper, B., & Hellingrath, B. (2010, January). Optimal stock relocation under uncertainty in post-disaster humanitarian operations. In 2010 43rd Hawaii International Conference on System Sciences (pp. 1-10). IEEE.
  7. Caunhye, A. M., Nie, X., & Pokharel, S. (2012). Optimization models in emergency logistics: A literature review. Socio-economic planning sciences, 46(1), 4-13.
  8. Charles, A., Lauras, M., & Van Wassenhove, L. (2010). A model to define and assess the agility of supply chains: building on humanitarian experience. International journal of physical distribution & logistics management, 40(8/9), 722-741.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Afet ve Acil Durum Yönetimi, Doğal Afetler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

10 Kasım 2025

Kabul Tarihi

27 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 22

Kaynak Göster

APA
Yardımcı Coşkun, İ. (2026). Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. Afet ve Risk Dergisi, 22. https://doi.org/10.35341/afet.1821033
AMA
1.Yardımcı Coşkun İ. Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. Afet ve Risk Dergisi. 2026;(22). doi:10.35341/afet.1821033
Chicago
Yardımcı Coşkun, İlknur. 2026. “Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22. https://doi.org/10.35341/afet.1821033.
EndNote
Yardımcı Coşkun İ (01 Temmuz 2026) Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. Afet ve Risk Dergisi 22
IEEE
[1]İ. Yardımcı Coşkun, “Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı”, Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Tem. 2026, doi: 10.35341/afet.1821033.
ISNAD
Yardımcı Coşkun, İlknur. “Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı”. Afet ve Risk Dergisi. 22 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.35341/afet.1821033.
JAMA
1.Yardımcı Coşkun İ. Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. Afet ve Risk Dergisi. 2026. doi:10.35341/afet.1821033.
MLA
Yardımcı Coşkun, İlknur. “Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Temmuz 2026, doi:10.35341/afet.1821033.
Vancouver
1.İlknur Yardımcı Coşkun. Afet Lojistiği Depolarında Stok Önceliklendirmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. Afet ve Risk Dergisi. 01 Temmuz 2026;(22). doi:10.35341/afet.1821033