Araştırma Makalesi

Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri

Sayı: 22 26 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri

Öz

Bu makale, Sahel Bölgesi’nde iklim krizinin ani çevresel şoklardan ziyade zamana yayılan, kümülatif etkiler üreten yavaş gelişen bir afet biçiminde ortaya çıkışını uluslararası ilişkiler disiplini çerçevesinde incelemektedir. Nitel vaka çalışması desenine dayanan araştırma, Sahel’i ana vaka; Çad Gölü Havzası ve Nijer’deki Agadez göç koridorunu alt analiz birimleri olarak ele almaktadır. Bulgular, iklim değişikliğinin bölgedeki ekolojik, ekonomik ve yönetsel kırılganlıkları yoğunlaştıran bir “tehdit çarpanı” olarak işlediğini göstermektedir. Analizler, Çad Gölü Havzası’ndaki hidrolojik belirsizliklerin ve yüzey alanı kaybının, geleneksel geçim kaynaklarını erozyona uğratarak etno-politik gerilimleri ve zorunlu göçü tetiklediğini ampirik olarak ortaya koymaktadır. Agadez vakasından elde edilen veriler ise, Avrupa Birliği’nin sınır dışsallaştırma stratejilerinin yerel hareketlilik pratiklerini bozduğunu, göç yollarını kriminalize ettiğini ve insan kaçakçılığı ağlarını güçlendirerek insani kırılganlıkları derinleştirdiğini kanıtlamaktadır. Ayrıca, çevresel bozulma nedeniyle yerinden edilen nüfusların 1951 Cenevre Sözleşmesi’nin tanımsal sınırları sebebiyle uluslararası mülteci rejimi içinde kurumsal bir boşlukta kaldığı ve “hayatta kalma göçü” arafına itildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, Sahel’deki iklim kaynaklı hareketliliğin küresel eşitsizlikler ve yönetişim zafiyetleriyle iç içe geçmiş çok boyutlu bir olgu olduğunu vurgulamakta; güvenlik merkezli yaklaşımlar yerine kırılganlıkların azaltılmasını hedefleyen iklim adaleti odaklı politikaların geliştirilmesi gerektiğini savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adaawen, S., Rademacher-Schulz, C., Schraven, B., Segadlo, N. (2019). Drought, migration, and conflict in sub-Saharan Africa: What are the links and policy options? (Research Report). German Development Institute / Deutsches Institut für Entwicklungspolitik (DIE).
  2. Adger, W. N. (2006). Vulnerability. Global Environmental Change, 16(3), 268-281. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2006.02.006
  3. Aina, F., Ojo, J. S. (2025). (De)weaponizing climate-induced recruitment: Prospects of climate change adaptation as a non-kinetic counter-terrorism strategy in the Lake Chad Basin region. Global Society, 39(4), 446-469. https://doi.org/10.1080/13600826.2025.2459627
  4. Aleinikoff, T. A. (2024). Climate-induced displacement and the international protection of forced migrants. Social Research: An International Quarterly, 91(2), 421-444. https://doi.org/10.1353/sor.2024.a930749
  5. Andersson, R. (2016). Europe’s failed ‘fight’ against irregular migration: Ethnographic notes on a counterproductive industry. Journal of Ethnic and Migration Studies, 42(7), 1055-1075. https://doi.org/10.1080/1369183X.2016.1139446
  6. Ani, K. J., Uwizeyimana, D. E. (2020). Climate change and changing environmental insecurity in the Lake Chad region. Journal of African Union Studies, 9(2), 65-88. https://doi.org/10.31920/2050-4306/2020/9n2a4
  7. Apap, J. (2019). The concept of ‘climate refugee’: Towards a possible definition. European Parliamentary Research Service (EPRS).
  8. Atapattu, S. (2009). Climate change, human rights, and forced migration: Implications for international law. Wisconsin International Law Journal, 27(3), 607-636.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

15 Şubat 2026

Kabul Tarihi

15 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 22

Kaynak Göster

APA
Babahanoğlu, V., & Altınsoy, Z. D. (2026). Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri. Afet ve Risk Dergisi, 22. https://doi.org/10.35341/afet.1889893
AMA
1.Babahanoğlu V, Altınsoy ZD. Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri. Afet ve Risk Dergisi. 2026;(22). doi:10.35341/afet.1889893
Chicago
Babahanoğlu, Veysel, ve Zeynep Deniz Altınsoy. 2026. “Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22. https://doi.org/10.35341/afet.1889893.
EndNote
Babahanoğlu V, Altınsoy ZD (01 Eylül 2026) Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri. Afet ve Risk Dergisi 22
IEEE
[1]V. Babahanoğlu ve Z. D. Altınsoy, “Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri”, Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Eyl. 2026, doi: 10.35341/afet.1889893.
ISNAD
Babahanoğlu, Veysel - Altınsoy, Zeynep Deniz. “Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri”. Afet ve Risk Dergisi. 22 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.35341/afet.1889893.
JAMA
1.Babahanoğlu V, Altınsoy ZD. Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri. Afet ve Risk Dergisi. 2026. doi:10.35341/afet.1889893.
MLA
Babahanoğlu, Veysel, ve Zeynep Deniz Altınsoy. “Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Eylül 2026, doi:10.35341/afet.1889893.
Vancouver
1.Veysel Babahanoğlu, Zeynep Deniz Altınsoy. Yavaş Gelişen Bir Afet Olarak İklim Krizi: Sahel Bölgesi’nde Çevresel Çöküş ve İklim Mültecileri. Afet ve Risk Dergisi. 01 Eylül 2026;(22). doi:10.35341/afet.1889893