Araştırma Makalesi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı

Sayı: 23 15 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı

Öz

Bu çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) öğretim programlarında afet ve risk algısının ders ve sınıf düzeylerine göre kazanım, içerik ve öğrenme-öğretme süreci bileşenlerinde nasıl yapılandırıldığını incelemektedir. Araştırma, nitel doküman analizi yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Veri kaynağını Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2024 yılında yayımlanan TYMM öğretim programları ile araştırma amacı doğrultusunda yararlanılan Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) stratejik planı ve ilgili kurumsal dokümanlar oluşturmaktadır. Dokümanlar, araştırma kapsamında belirlenen dâhil etme ölçütleri doğrultusunda seçilmiş; program metinleri afet, risk, tehlike, acil durum ve güvenlik kavramları ile deprem, sel, yangın, heyelan, çığ, salgın ve KBRN gibi afet türleri bakımından sistematik olarak incelenmiştir. Elde edilen veriler, önceden belirlenen analiz çerçevesi doğrultusunda kodlanmış ve tematik olarak çözümlenmiştir. Bulgular, afet ve risk temalarının eğitim kademeleri boyunca sarmal bir yapı içerisinde ilerlediğini göstermektedir. İlkokul düzeyinde korunma ve güvenlik davranışları ön plana çıkarken, ortaokulda doğa olayı ile afet ayrımı ve neden-sonuç ilişkileri, lise düzeyinde ise risk yönetimi, planlama ve kanıta dayalı karar verme becerileri öne çıkmaktadır. Araştırma sonuçları, afet okuryazarlığının güçlendirilmesi amacıyla yerel risk haritaları, uygulama temelli öğrenme etkinlikleri ve dijital doğrulama becerilerinin öğretim programlarında daha sistematik biçimde yapılandırılması gerektiğini göstermektedir. Bu doğrultuda disiplinler arası bütünlüğün ve uygulamaya dönük öğretim tasarımlarının güçlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı [AFAD]. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay depremleri raporu. T.C. İçişleri Bakanlığı. https://www.afad.gov.tr/raporlar
  2. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı [AFAD]. (2024). Stratejik plan ve kurumsal dokümanlar. https://www.afad.gov.tr/
  3. Ağca, M. E. (2024). A study of disinformation on social media during disasters: The case of the dam burst. Contemporary Issues of Communication, 3(1), 41–50. https://doi.org/10.5281/zenodo.10778108
  4. Aljalabneh, A. A. (2024). Visual media literacy: Educational strategies to combat image and video disinformation on social media. Frontiers in Communication, 9, 1490798. https://doi.org/10.3389/fcomm.2024.1490798
  5. Antofie, T.-E., Salvi, A., Sibilia, A., Salari, S., Rodomonti, D., Eklund, G., Zucca, N., ve Corbane, C. (2023). Evidence for disaster risk management from the risk data hub (JRC136527). Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/154930
  6. Asian Development Bank. (2024). Disaster risk management action plan 2024–2030. Asian Development Bank.
  7. Austin, L., Fisher Liu, B., ve Jin, Y. (2012). How audiences seek out crisis information: Exploring the social-mediated crisis communication model. Journal of Applied Communication Research, 40(2), 188–207. https://doi.org/10.1080/00909882.2012.654498
  8. Bilgili, B., ve Bolat, Y. (2023). Üniversite öğrencilerinin eğitime ilişkin algılarının deprem sonrası değişimi: Fenomenolojik bir araştırma. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (13), 1385–1406.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

16 Şubat 2026

Kabul Tarihi

7 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 23

Kaynak Göster

APA
Bolat, Y., & Can, N. (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı. Afet ve Risk Dergisi, 23. https://doi.org/10.35341/afet.1890870
AMA
1.Bolat Y, Can N. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı. Afet ve Risk Dergisi. 2026;(23). doi:10.35341/afet.1890870
Chicago
Bolat, Yavuz, ve Nisa Can. 2026. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı”. Afet ve Risk Dergisi, sy 23. https://doi.org/10.35341/afet.1890870.
EndNote
Bolat Y, Can N (01 Ekim 2026) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı. Afet ve Risk Dergisi 23
IEEE
[1]Y. Bolat ve N. Can, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı”, Afet ve Risk Dergisi, sy 23, Eki. 2026, doi: 10.35341/afet.1890870.
ISNAD
Bolat, Yavuz - Can, Nisa. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı”. Afet ve Risk Dergisi. 23 (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.35341/afet.1890870.
JAMA
1.Bolat Y, Can N. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı. Afet ve Risk Dergisi. 2026. doi:10.35341/afet.1890870.
MLA
Bolat, Yavuz, ve Nisa Can. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı”. Afet ve Risk Dergisi, sy 23, Ekim 2026, doi:10.35341/afet.1890870.
Vancouver
1.Yavuz Bolat, Nisa Can. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarında Afet ve Risk Algısı. Afet ve Risk Dergisi. 01 Ekim 2026;(23). doi:10.35341/afet.1890870