Yozgat Çamlığı Milli Parkı’nın Özellik ve Gizemleri
Öz
İnsan, yeryüzünde var olduğu zamandan itibaren doğa koşullarıyla ve doğada bulunan canlılarla, takdirle ve hayranlıkla karşılanacak bir mücadele içinde olmuştur. Başlangıçtan Neolitik Döneme kadar tamamen doğa koşullarında avcı toplayıcı kültüre sahip olarak yaşarken, Neolitik’ten Dönem’den itibaren ilk kez yerleşik düzene geçerek bitkilerden buğday, arpa, çavdar, mercimek, nohudu ekerek, hayvanlardan domuz, koyun, keçi ve tavuğu evcilleştirerek besin üreticisi olmuştur. Böylece 18. yüzyılın son çeyreğinde başlayan Sanayi Devrimine kadar, sahip olduğu bilgi düzeyi, yeteneği, deneyimi ve teknolojik gelişmişliği oranında doğadan yararlanarak yaşamını sürdürmüştür. Bu süreçte, dünyada insan nüfusunun azlığı ve teknolojik düzeyinin düşüklüğü gibi nedenlerle doğanın tahribi ve doğa kirlenmesi gibi önemli olaylar yaşanmamıştır. Sanayi Devrimi ile birlikte aşırı nüfus artışı ve plansız teknolojik gelişmeler nedeniyle enerji ihtiyacının hızla artması sonucu, fosil yakıtlar olarak bilinen kömür, petrol ve doğalgaz kullanımı ile birim alandan fazla ürün almak amacıyla tarım ilacı ve suni gübre kullanımı gibi etmenlerle 1950 yılından itibaren, özelliklede 1970 yılından sonra çevre kirlenmesi sorunları artarak devam etmiştir. Helenistik Dönemden itibaren, bazı üst düzey bürokrat ve kral gibi yöneticiler, konak ve saraylarında, bahçe, park gibi doğa düzenlemeleri yapmış iseler de bunların miktarı ve oranı düşük düzeylerde kalmıştır. Yirminci yüzyılın başından itibaren kentlerde yaşayan insanların boş zamanlarında ormanlarda bazı korunan alanlara talebi giderek arttı. Korunan alanlardan biri de milli parklardır. Ülkemizde milli parklar gibi korunan alanların oluşturulmasına 1950’li yılların sonlarından itibaren başlanmıştır. Korunan alanlardan olan milli parklar insanların doğa özlemi ve sevgisinin oluşmasında, doğanın öneminin anlaşılmasında, hatta uygun kent plan ve projelerinin yapımında örnek oluşturmaktadırlar. Bu çalışmada ülkemizde korunan alanlarla ilgili çalışmaların kısa bir tarihçesi verilerek, Türkiye’nin 1958 yılında ilk milli park ilan edilen, Yozgat Çamlığı Milli Parkı hakkında genel bilgiler verilecektir. Sonra da milli parkın özellik ve gizemleri maddeler halinde sunulacaktır. Çalışma, sonuç ve öneriler bölümü ile tamamlanacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akın, G. (2006). Geçmişten günümüze Anadolu ormanları ve insan, Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği, Kırsal Çevre Yıllığı (s. 19 – 31). Ankara
- Akın, G. (2018). Prehistorya’ya Giriş (Prehistorik Arkeoloji). Ankara. Alter Yay. Rek. Org. Tic.Ltd.Şti.
- Erdoğan, N. ve Erdoğan, N. (2017). Kerem’in duasında bir mekân; Türkiye’nin ilk milli parkı Yozgat Çamlığı Milli Parkı, II. Uluslararası Bozok sempozyumu, Yozgat’ın Turizm potansiyelleri ve sorunları Bildiri Kitabı (Cilt. II. s. 385 - 404). Yozgat
- Ersoy, İ. ve Daşdemir, İ. (2016). Korunan alanlarda yönetimin etkinlik düzeyinin belirlenmesi (Soğuk su ve Yozgat Ça Ertürk, E. (2011). Orman ve Biyolojik Çeşitlilik, Yeşil Mavi (10 – 12). Ankara: Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yayınları.
- Güloğlu, Y. (2010). Orman Mülkiyetinin doğuşu ve Osmanlı Devletinde Tanzimat Dönemine kadar ormanlarla ilgili yapılan düzenlemeler. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 180 – 194
- Gümüş, L. (2014). Osmanlı’dan günümüze ormancılık politikalarının ormancılık örgütlenmesi üzerine etkileri ve güncel sorunları. II. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu, (s. 477 – 489). Isparta
- Kervankıran, İ. ve Kılıç, M. (2017). Sosyomekansal boyutlarıyla kentleşme ve milli park etkileşimi: Yozgat Çamlığı Milli Park örneği. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Dergisi, 34: 23 – 38.
- Kocaeski, S.; Sevil, T.; Şimşek, K .Y.; Katırcı, H.; Çelik, O. ve Çeliksoy, M. A. (2012). Boş Zaman ve Rekreasyon, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyoloji (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Galip Akın
*
0000-0001-6093-8824
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
6 Kasım 2019
Gönderilme Tarihi
17 Haziran 2019
Kabul Tarihi
16 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 2
Cited By
Milli Parkların Planlanması: Uzun Devreli Gelişme Planlarının İşlevi ve Hukuki Niteliği Üzerine Bir İnceleme
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.58733/imhfd.1357942