Derleme

Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım

Cilt: 3 Sayı: 1 6 Mayıs 2020
PDF İndir
TR EN

Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım

Öz

Afetler ani, çoğunlukla nerede ve ne zaman olacağı tahmin edilemeyen, çok sayıda insanın etkilendiği, ekonomik, çevresel kayıpları, yıkıcı etkileriyle toplumun bununla başa çıkamaması ile karakterize bir durumdur. Bireyleri (örneğin çocuklar, ebeveynler, ilk müdahale edenler), acil yardım, sivil toplum kuruluşları (örneğin tıbbi acil durum ekipleri, halk sağlığı kuruluşları, itfaiye ekipleri) ve toplumu etkilemektedir. Afetler verdikleri zararlar nedeniyle bireyler ve toplumların yaşamlarında derin izler bırakan olaylardır. Yaşanan afet ve acil durumun bireyler ve toplumlar üzerindeki yıkıcı etkilerini en aza indirmek için en fazla ihtiyaç duyulan hizmet alanı psikososyal destektir. Psikososyal destek; hayatın normale dönüştürülmesi için gösterilen çabaların psikolojik ve sosyal açıdan değerlendirilmesine olanak sağlayan, bütüncül bir bakış açısını ve çok disiplinli bir müdahaleyi gerektiren hizmetlerdir. Kimyasal, biyolojik, radyolojik veya nükleer (KBRN) olaylar söz konusu olduğunda felaketler veya krizler bağlamında aynı şekilde psikososyal bakım müdahalelerine ihtiyaç vardır. Bununla birlikte, KBRN olayları acil durum planlaması ve afet hazırlığında ayrı bir tema oluşturduğundan psikososyal bakım üzerindeki etkilerini sistematik olarak araştırmak önemlidir. Bu çalışmada KBRN olaylarında psikososyal bakımda genel kurallar üzerine durulmuş ve KBRN olaylarında afet ve acil durum olaylarından farklı psikososyal durumlar açıklanmaya çalışılmıştır. İncelenen literatür çalışmalarında; KBRN ile ilgili psikososyal bakım ile ilgili hususlar konusunda çoğu çalışmada genel olarak varılan sonuç; genel afet sonrası psikososyal bakım kılavuzlarına benzer veya tamamlayıcı niteliktedir. Dikkate değer farklar ise iletişim, KBRN ajanlarına maruz kalma, kirlenme (kontaminasyon) ve KBRN olaylarına yönelik özel hazırlık gereksinimlerine vurgu yapılmaktadır. Ülkemizde ise KBRN olayların psikososyal etkileri ve psikososyal bakım ile ilgili çalışmalara çok az rastlanmaktadır. Bu alanla ilgili özellikle saha çalışmaları yapılarak literatüre büyük katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alexander, D. A., & Klein, S. (2006). The challenge of preparation for a chemical, biological, radiological, or nuclear terrorist attack. The Journal of Postgraduate Medicine, 52(2), 126-131.
  2. Becker, S. M. (2005). Addressing the psychosocial and communication challenges posed by radiological/nuclear terrorism: key developments since NCRP Report No. 138. Health Physics, 89(5), 521-530.
  3. Benedek, D. M., Holloway, H. C., & Becker, S. M. (2002). Emergency mental health management in bioterrorism events. Emergency Medicine Clinics, 20(2), 393-407.
  4. Bisson, J. I., Tavakoly, B., Witteveen, A. B., Ajdukovic, D., Jehel, L., Johansen, V. J., ... & Sezgin, A. U. (2010). TENTS guidelines: development of post-disaster psychosocial care guidelines through a Delphi process. The British Journal of Psychiatry, 196(1), 69-74.
  5. Bonanno, G. A., Brewin, C. R., Kaniasty, K., & Greca, A. M. L. (2010). Weighing the costs of disaster: Consequences, risks, and resilience in individuals, families, and communities. Psychological science in the public interest, 11(1), 1-49.
  6. Bromet, E. J. (2012). Mental health consequences of the Chernobyl disaster. Journal of radiological protection, 32(1), 71.
  7. Considine, J., & Mitchell, B. (2009). Chemical, biological and radiological incidents: preparedness and perceptions of emergency nurses. Disasters, 33(3), 482-497.
  8. Cornish, P. (2007). The CBRN system: assessing the threat of terrorist use of chemical, biological, radiological and nuclear weapons in the United Kingdom. Royal Institute of International Affairs,s-3.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Ömer Faruk Ütük Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

6 Mayıs 2020

Gönderilme Tarihi

31 Mart 2020

Kabul Tarihi

27 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Demiralp, N., Demiralp, K., Ütük, A., & Ütük, Ö. F. (2020). Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım. Afet ve Risk Dergisi, 3(1), 80-88. https://doi.org/10.35341/afet.710905
AMA
1.Demiralp N, Demiralp K, Ütük A, Ütük ÖF. Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım. Afet ve Risk Dergisi. 2020;3(1):80-88. doi:10.35341/afet.710905
Chicago
Demiralp, Nuray, Kemal Demiralp, Ayşe Ütük, ve Ömer Faruk Ütük. 2020. “Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım”. Afet ve Risk Dergisi 3 (1): 80-88. https://doi.org/10.35341/afet.710905.
EndNote
Demiralp N, Demiralp K, Ütük A, Ütük ÖF (01 Mayıs 2020) Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım. Afet ve Risk Dergisi 3 1 80–88.
IEEE
[1]N. Demiralp, K. Demiralp, A. Ütük, ve Ö. F. Ütük, “Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım”, Afet ve Risk Dergisi, c. 3, sy 1, ss. 80–88, May. 2020, doi: 10.35341/afet.710905.
ISNAD
Demiralp, Nuray - Demiralp, Kemal - Ütük, Ayşe - Ütük, Ömer Faruk. “Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım”. Afet ve Risk Dergisi 3/1 (01 Mayıs 2020): 80-88. https://doi.org/10.35341/afet.710905.
JAMA
1.Demiralp N, Demiralp K, Ütük A, Ütük ÖF. Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım. Afet ve Risk Dergisi. 2020;3:80–88.
MLA
Demiralp, Nuray, vd. “Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım”. Afet ve Risk Dergisi, c. 3, sy 1, Mayıs 2020, ss. 80-88, doi:10.35341/afet.710905.
Vancouver
1.Nuray Demiralp, Kemal Demiralp, Ayşe Ütük, Ömer Faruk Ütük. Kimyasal, Biyolojik, Radyasyon ve Nükleer (KBRN) Olaylarda Psikososyal Bakım. Afet ve Risk Dergisi. 01 Mayıs 2020;3(1):80-8. doi:10.35341/afet.710905

Cited By