Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri

Cilt: 11 Sayı: 2 1 Ağustos 2012
  • Filiz Araz
  • Birol Özer
  • Barış Soydaş
  • Ender Serin
PDF İndir
EN TR

Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri

Öz

Giriş ve Amaç: Stabil sirotik hastalarda, total kortizol ve tükürük kortizolüne göre adrenal yetmezlik prevalansının belirlenmesi ve tanıda bu kriterlerin uyumunun araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 110 hasta ve 30 sağlıklı kontrol alındı. Hasta ve kontrollerin bazal tam kan sayımı, albümin, bilirubin, protrombin zamanı, total kortizol, tükürük kortizolü, kortizol bağlayacı globülin değerleri ölçüldü. Serbest kortizolleri Coolens formülü ile hesaplandı. Hastaların 250 mg synacten uygulanması sonrası, 1. saatte total ve tükürük kortizolü ölçülüp, serbest kortizol düzeyleri hesaplandı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 62.1±11.4 yıl olup, 54’ü (%49.1) erkek idi. Ortalama Child skoru 7.2±2.3 olup, 56’sı (%50.9) Child A, 32’si (%29.1) Child B ve 22’si (%20) Child C idi. Total kortizole göre 23 (%20.9), serbest kortizole göre ise 17 hastada (%15.5) adrenal yetmezlik saptandı. Yirmidört hasta (%21.8) tükürük kortizolü için tanı kriterlerinden en az birini sağladı. Bazal tükürük kortizolü < 1.81 ng/ml olup, ACTH sonrası yeterli tükürük kortizol artışı sağlayamayanlar ile tükürük kortizolü 1.saat < 4.96 ng/ml ve delta < 3 ng/ml olanlar gerçek adrenal yetmezlik için daha yüksek olasılıklı olup, hastaların %12.7’sini oluşturmuştur. Tükürük ve total kortizol kriterlerinin uyumu zayıf saptandı (kappa: 0.161). Bazal total kortizol, bazal tükürük kortizolü (r:0.502, p < 0.0001) ve serbest kortizol ile (r:0.579, p < 0.0001) orta derecede pozitif korelasyon gösterdi. Bazal tükrük kortizolü ve serbest kortizol arasında ise güçlü korelasyonu saptandı (r: 0.706, p < 0.0001). Sonuç: Siroz hastalarında, total kortizole göre adrenal yetmezlik, serbest ve tükürük kortizolüne kıyasla daha yüksek saptanmıştır. Tükürük kortizolü serbest kortizol ile güçlü korelasyon göstermesi nedeniyle, sirotik hastalarda adrenal yetmezlik tanısı için uygun bir seçenek olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Fede G, Spadaro L, Tomaselli T, et al. Assessment of adrenocortical reserve in stable patients with cirrhosis. J Hepatol 2011;54:24350.
  2. Tan T, Chang L, Woodward A, et al. Characterizing adrenal function using directly measured plasma free cortisol in stable liver disease. J Hepatol 2010;53:841-8.
  3. Marik PE, Gayowsky T, Starzl TE. The hepatoadrenal syndrome: A common yet unrecognized clinical condition. Crit Care Med 2005;33:1254-9.
  4. Tsai MH, Peng YS, Chen YC, et al. Adrenal insufficiency in patients with cirrhosis, severe sepsis and septic shock. Hepatology 2006;43:673-81.
  5. Harry R, Auzinger G, Wendon J. The clinical importance of adrenal insufficiency in acute hepatic dysfunction. Hepatology 2002;36:395-402.
  6. Thierry S, Giroux Leprieur E, Lecuyer L, et al. Echocardiographic features, mortaltiy and adrenal function in patients with cirrhosis and septic shock. Acta Anaesthesiol Scand 2008;52:45-51.
  7. Fernandez J, Escorsell A, Zabalza M, et al. Adrenal insufficiency in patients with cirrhosis and septic shock: Effect of treatment with hydrocortisone on survival. Hepatology 2006;44:1288-95.
  8. Thevenot T, Borot S, Remy-Martin A, et al. Assessing adrenal function in cirrhotic patients: Is there a reliable test? Gastroenterol Clin Biol 2009;33:584-8.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Filiz Araz Bu kişi benim

Birol Özer Bu kişi benim

Barış Soydaş Bu kişi benim

Ender Serin Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Ağustos 2012

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2012 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Araz, F., Özer, B., Soydaş, B., & Serin, E. (2012). Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri. Akademik Gastroenteroloji Dergisi, 11(2), 45-53. https://izlik.org/JA83GP74YS
AMA
1.Araz F, Özer B, Soydaş B, Serin E. Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri. Akademik Gastroenteroloji Dergisi. 2012;11(2):45-53. https://izlik.org/JA83GP74YS
Chicago
Araz, Filiz, Birol Özer, Barış Soydaş, ve Ender Serin. 2012. “Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri”. Akademik Gastroenteroloji Dergisi 11 (2): 45-53. https://izlik.org/JA83GP74YS.
EndNote
Araz F, Özer B, Soydaş B, Serin E (01 Ağustos 2012) Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri. Akademik Gastroenteroloji Dergisi 11 2 45–53.
IEEE
[1]F. Araz, B. Özer, B. Soydaş, ve E. Serin, “Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri”, Akademik Gastroenteroloji Dergisi, c. 11, sy 2, ss. 45–53, Ağu. 2012, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83GP74YS
ISNAD
Araz, Filiz - Özer, Birol - Soydaş, Barış - Serin, Ender. “Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri”. Akademik Gastroenteroloji Dergisi 11/2 (01 Ağustos 2012): 45-53. https://izlik.org/JA83GP74YS.
JAMA
1.Araz F, Özer B, Soydaş B, Serin E. Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri. Akademik Gastroenteroloji Dergisi. 2012;11:45–53.
MLA
Araz, Filiz, vd. “Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri”. Akademik Gastroenteroloji Dergisi, c. 11, sy 2, Ağustos 2012, ss. 45-53, https://izlik.org/JA83GP74YS.
Vancouver
1.Filiz Araz, Birol Özer, Barış Soydaş, Ender Serin. Sirotik hastalarda adrenal yetmezlik prevalansı ve tanıda tükürük kortizolünün yeri. Akademik Gastroenteroloji Dergisi [Internet]. 01 Ağustos 2012;11(2):45-53. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83GP74YS