Yıl 2019, Cilt , Sayı 5, Sayfalar 70 - 87 2019-12-15

Kolektif içtihat ya da heyet içtihadı genel olarak “bir grup müçtehidin şer’i zanni bir hükme ulaşabilmek için beraberce gayret serf etmeleri” şeklinde tanımlanmaktadır. Kolektif içtihat kurumsal bir yapı ve içtihat yöntemi olarak temel fıkıh eserlerinde yer almamaktadır. Esas itibariyle istişare yöntemiyle bir sonuca varmak ve karşılaşılan bir problemi hükme bağlamak olan kolektif içtihadın başlangıcını ( bugünkü kurumsal yapıda olmasa bile ) Hz. Peygamber dönemine kadar götürmek mümkündür.

Çağımızda karşılaşılan problemlerin çözümünde yaşanılan zorluklar müçtehitlerin problemi tek başlarına hükme bağlamasını ve tatmin edici bir sonuca ulaştırmasını zorlaştırmıştır. Bu durum münferit olarak içtihat etmek yerine farklı görüşlerin bir arada değerlendirilerek bir sonuca varıldığı kolektif içtihadı zorunlu kılmıştır. Hızlı bir şekilde değişen hayatın karmaşık ve bir o kadar da çeşitli problemlerini çözmede, İslami ilimlerin diğer ilim dallarıyla işbirliği yapması da gündeme gelmiştir. Bu bağlamda günümüzde farklı ülkelerde kurulmuş olan ulusal ve uluslararası fıkıh meclisleri karşımıza çıkmaktadır. Bahsi geçen bu meclisler karşılaşılan yeni problemleri içtihat yönteminin kolektif akılla birleştirilmesi sonucunda çözüme kavuşturmaktadır.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir konu ise, kolektif içtihat ve icma’ ın birbirleriyle karıştırılmasıdır. İcma’ da tüm müçtehitlerin ittifakı söz konusu ve icma’ ın esası durumunda iken, kolektif içtihatta alınan kararlarda müçtehitlerin tamamının değil salt çoğunluğunun oluru önemlidir. Biz de bu makalemizde kolektif içtihat ve mahiyetini ve içtihat meclislerini aktarmaya çalışacağız.


Kolektif içtihat, Heyet İçtihadı, İçtihat Meclisleri
  • Abd el-Halil, el-İctihadu’l-cemaa ve ehemmiyetuhu fi’l- asri’l-hadis Ürdün Üniversitesi Araştırma Dergisi.Amidi, Ali b. Muhammed, el-İhkam fi usuli’l-Ahkâm, Daru’s-sumeyi’, 1. Baskı Riyad 2003.Apaydın, Yunus, “İçtihat” md. , DİA, XXI. İstanbul 2000.Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türkçe Sözlük, 11. Baskı, Ankara 2011.Buhari, Abdulaziz b. Muhammed Keşfu’l-esrar an usuli Fahri’l-İslam el-Pezdevi, thk. Muhammed Mu’tasım el-Bağdadi, Daru’l-kitabi’l-Arabi, Beyrut 1997.Cessas, Ebu Bekir Ahmed b. Ali er-Razi, el-Fusul fi’l-Usul (nşr.Uceyl Casim en-Neşemi), Kuveyt 1994.Dadaş, Mustafa Bülent, Bir Fetva Yöntemi Olarak Heyet İçtihadı ve İslam Dünyasında Bu Amaçla Kurulan Fıkıh Meclisleri, Bilimname XXVIII, 2015/1.Gazzali, Muhammed b. Muhammed, el-Müstesfa min ilmi’l-usul, thk. Muhammed Süleyman Eşkar, Müessesetü’r-risale, Beyrut 1997.http: //e-cfr.org/ar/index.php E. Tarihi 12.01.2019.http://ifa-india.org/ E. Tarihi 18. 01. 2019.https://kurul.diyanet.gov.tr/Hakkimizda E. Tarihi 12. 01.2019.İbn Kayyim el-Cevziyye, Şemsüddin Muhammed b. Ebi Bekr, İ’lamu’l-muvakki’ in an Rabbi’l-âlemin, thk. Muhammed Mu’ tasım el-Bağdadi, Daru’l-kitabi’l-Arabi, Beyrut 1996.iumsonline.org/ar/ E. Tarihi 13.01.2019.Karadâvi, Yusuf, el-Fıkhu’l-İslâmi beyne’l-asaleti ve’t-tecdid, Müessesetü’r-risale, Beyrut 2001.Karadâvi, Yusuf, el-Medhal li diraseti’ş-şeriati’l-İslamiyye, Müessesetü’rrisale, Beyrut 1997.Karaman, Hayreddin, İslam Hukukunda İçtihat, Ensar Neşriyat, İstanbul 2010.Kasani, Alauddin Ebu Bekr Mesud, Beda’i’s-sanai‛ fi tertibi’ş-şerai’, Müessesetü’ttarihi’l-arabi, thk. Muhammed Adnan Derviş, Beyrut 2000.Mecmau’l-fıkhi’l-İslâmi’d-düveli, Kararatu ve tavsiyatu Mecmai’l-fıkhi’l-İslami, Şarika 2011.Mecmau’l-fıkhiyyi’l-İslâmi, Kararatu ve tavsiyatu Mecmai’l-fıkhiyyi’l-İslâm, Mekke 2010.Osmani, Muhammed Taki, el-İctihadü’l-cemai, ( Mü’temeru’l-fetva ve Davabituha ) Basılmamış tebliğ; http://www.world-dialogue.org/MWL/fatwa/FCS1R2.pdf.Salih b. Abdullah b. Humeyd, el-İctihadu’lcemai ve ehemmiyetuhu fi nevazili’l-asri, Mecelletu’l-Fıkhi’l-İslami, 25. Sayı, 2010.Şaban Muhammed İsmail, el-İctihadu’l-cemai ve devrü’l-mecamii’l-fıkhiyye fi tatbikihi, Daru’l-beşari’l-İslamiyye, Beyrut 1998.Şerefi, Abdulmecid, el-İctihadü’l-cemai fi’tteşrii’l-İslami, Daru’l-kutubi’l-Katariyye, Doha 1996.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-7387-1067
Yazar: Seyyit Ali ALBAYRAK (Sorumlu Yazar)
Kurum: AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ, İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { agiid568906, journal = {Ağrı İslami İlimler Dergisi}, issn = {2619-9327}, eissn = {2619-9327}, address = {}, publisher = {Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {}, pages = {70 - 87}, doi = {}, title = {Kolektif İçtihat ve Mahiyeti}, key = {cite}, author = {ALBAYRAK, Seyyit Ali} }
APA ALBAYRAK, S . (2019). Kolektif İçtihat ve Mahiyeti. Ağrı İslami İlimler Dergisi , (5) , 70-87 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/agiid/issue/50640/568906
MLA ALBAYRAK, S . "Kolektif İçtihat ve Mahiyeti". Ağrı İslami İlimler Dergisi (2019 ): 70-87 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/agiid/issue/50640/568906>
Chicago ALBAYRAK, S . "Kolektif İçtihat ve Mahiyeti". Ağrı İslami İlimler Dergisi (2019 ): 70-87
RIS TY - JOUR T1 - Kolektif İçtihat ve Mahiyeti AU - Seyyit Ali ALBAYRAK Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Ağrı İslami İlimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 70 EP - 87 VL - IS - 5 SN - 2619-9327-2619-9327 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Ağrı İslami İlimler Dergisi Kolektif İçtihat ve Mahiyeti %A Seyyit Ali ALBAYRAK %T Kolektif İçtihat ve Mahiyeti %D 2019 %J Ağrı İslami İlimler Dergisi %P 2619-9327-2619-9327 %V %N 5 %R %U
ISNAD ALBAYRAK, Seyyit Ali . "Kolektif İçtihat ve Mahiyeti". Ağrı İslami İlimler Dergisi / 5 (Aralık 2019): 70-87 .
AMA ALBAYRAK S . Kolektif İçtihat ve Mahiyeti. Ağrı İslami İlimler Dergisi. 2019; (5): 70-87.
Vancouver ALBAYRAK S . Kolektif İçtihat ve Mahiyeti. Ağrı İslami İlimler Dergisi. 2019; (5): 87-70.