Yıl 2019, Cilt , Sayı 5, Sayfalar 57 - 69 2019-12-15

Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması

Mahmut GURBET [1]


Makalemizde, hadisçilerle tarihçi ve edebiyatçıların sağlam nüsha oluşturma ilkeleri, nüshaların tashihi, tamiri, çoğaltılması ve çoğaltılan bu metinlerin sonraki nesillere sağlam bir şekilde aktarılması bağlamında mukayeseli bir şekilde ele alınmıştır.

Bilindiği üzere zabt veya tesbit yönünden yeterli çaba gösterilmemiş olan metinler, hadisçilere göre güvenilmez olarak addedilir veya bu hususta gösterilen çabaların derecesine göre güvenilirlik kazanır. İşte bu temel ilke sebebiyle hadisçiler sağlam bir hadis nüshasının nasıl oluşturulacağını ve bunun ilkelerinin neler olduğunu derinlemesine tartışmışlardır. Onların ortaya koyduğu ilkeler sadece hadis literatürünü değil; tarih, edebiyat ve metne dayalı ilimlerin ilkelerinin oluşmasında da etkili olmuştur. Nitekim modern tarih araştırmalarında ele alınan metin tenkidi diğer bir adıyla iç ve dış tenkit yöntemleri ile hadisçilerin ortaya koyduğu yöntemler karşılaştırıldığında etkinin boyutu ortaya çıkmaktadır. Ayrıca hadisçilerin kullandıkları isnad sistemi, hadis sema‘ ve imlâ yöntemleri, nüshalara düşülen icâzet ve sema‘ kayıtları vd. birçok yöntemin diğer alanlarda kullanılmayan yöntemler olduğu görülmektedir.

Hadis Sağlam Nüsha
  • Aşıkkutlu, Emin. Hadiste Ricâl Tenkîdi. İstanbul: 1997.Aşıkkutlu, Emin. “Metin Tenkidine Dair Müzâkere Metni, İslâmi İlimlerde Metodoloji/ Usûl Mes’elesi 2, Tartışmalı İlmi İhtisas Toplantıları”, 1, 2, 3 (15-16 Mart; 19-20 Nisan; 17-18 Mayıs 2008, İstanbul 2009).Ateş, Ahmet. “Metin Tenkidi Hakkında, Nihad Sami Banarlı, Dasitân-ı Mülûk-i Al-i, Osman Cemşîd ve Hurşîd Mesnevisi”. Türkiyat mecmuası. Ayrı basım (İstanbul: 1939): 253-267.Boratav, Pertev Naili. Türk Halk Edebiyatı. İstanbul: Gerçek Yayınevi, 1969.Ergin, Muharrem. Dede Korkut Kitabı (Yayına hazırlayanlar: Murat Emre Şahin, Hasan Kadıköylü). Hisar Kültür Gönüllüleri, 2003.A.R. Gibb, Hamilton. İslam Medeniyeti Üzerine Araştırmalar. İstanbul: Endülüs Yayınları, 1991.E. Halkın, Leon. Tarih Tenkidinin Unsurları Çev. Bahaeddin Yediyıldız. Ankara: TDK Yayınları, 1989.Gurbet, Mahmut. Hadiste Sağlam Nüsha Oluşturma Çalışmaları. Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi, 2019.Hatîb el-Bağdâdî, Ebî Bekr Ahmed b. Ali (ö. 463/1071). el-Câmi’ li Ahlâki’r-Râvî ve Âdâbi’s-Sâmi. 3. Baskı. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.Hatîb el-Bağdâdî, Ebî Bekr Ahmed b. Ali (ö. 463/1071). Kitâbü’l-Kifâye fi İlmi’r-Rivâye. Matbaatü’s-Suud, ts.Hattâbî, Ebû Süleyman Hamd b. Muhammed b. İbrahîm el-Büstî (ö. 388/988). Garîbü’l-Hadis. Thk. Abdulkerîm İbrahîm el-Azbâvî. 2 Cilt. Şam: 1402/1982.İnan, Abdulkadir. Manas Destanı. Ankara: Meb. Yayınları, 1992.Kâdî İyâz b. Mûsa Yahsûbî (ö. 544/1149). el-İlma’ ilâ Ma’rifet’i Usûl’ür-Rivâye ve Takyîdi’s-Sema‘. 2. Baskı. Kâhire: Dâru’t-Turâs, h. 1185.Korkmaz, Zeynep. Kaşgarlı Mahmud ve Divan-u Lugati't- Türk, Türk Dili Üzerine Araştırmalar. Ankara: TDK Yayınları, 1995.Kütükoğlu, Mubahat S. Tarih Araştırmalarında Usul. İstanbul: 1998.Ch Langlois (d.1863-ö.1929) - Ch. V. Seignobos (d.1854-ö.1942). Tarih Tektkiklerine Giriş. Çev. Galip Ataç. İstanbul: 1937.Polat, Salahattin. Metin Tenkidi. İstanbul: İfav yay, 2010.Polat, Salahattin - Nazlıgül, Habil - Doğanay, Süleyman. Hadis Araştırma ve Tenkit Kılavuzu. İstanbul: İfav, 2008.Polat, Salahattin. Hadis Araştırmaları. İstanbul: İnsan Yayınları, 1997.Polat, Salahattin. “Metin Tenkidi” Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6 (1989): 113-130.Polat, Salahattin. “İslamî İlimlerde Metodoloji/Usül Mes'elesı 2”. Tartışmalı İlmi İhtisas Toplantıları 1,2,3, Çamlıca Sabahattin Zaim Kültür Merkezi (15-16 Mart, 19-20 Nisan, 17-18 Mayıs 2008, İstanbul 2009): 299-375.Râmhürmüzî, Hasan b. Abdurrahman (ö. 360/971). el-Muhaddisu’l-fâslıl beyner’r-râvî ve’l-vâî. (nşr. M. Accâc el-Hatîb). Kâhire: Dâru’l-fikr, 1984.İbnü’s-Salâh, Ebû Amr Osman b. Abdurrahman eş-Şehrezûrî (ö. 643/1245). Ulûmu’l-Hadîs. Beyrut-Lübnan: Dâru’l-Fikr, 1998.Suyûtî, Hâfız Celaleddin (ö. 911/1505). Tedribu’r- Râvî Şerh-u Takrîbu’n- Nevevî. Beyrut: Müessesetü’r- Reyyân, 2009.Togan, A. Zeki Velidi. Tarihte Usul. 3. Baskı. İstanbul: Enderun Kitabevi, 1981.Umeri, Ekrem Ziya. Hadis Tarihi. Trc. İsmail Kaya. Konya: 1990.Yıldırım, Enbiya. Hadiste Metin Tenkidi Tarihi Süreç, Yeni Yaklaşımlar İstanbul: Rağbet Yayınları, 2009.ez-Zehebî, Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed (ö. 748/1348). Siyeru A'lami'n-Nübelâ. Nşr. Şuayb el-Arnaud-Hüseyin el-Esed. Beyrut: Müessesetü’r-risale, 1982. ez-Zehebî, Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed (ö. 748/1348). Mîzânu’l-İ’tidâl fî Nakdi’r-Ricâl. Thk. Ali Muhammed el-Bucâvî. 4 Cilt. Dâru İhyâi’l-Kütübi’l-Arabiyye, 1963.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma makaleleri
Yazarlar

Yazar: Mahmut GURBET
Kurum: Milli Eğitim Bakanlığı Mersin Hacı Sabancı Anadolu Lisesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { agiid618270, journal = {Ağrı İslami İlimler Dergisi}, issn = {2619-9327}, eissn = {2619-9327}, address = {}, publisher = {Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {}, pages = {57 - 69}, doi = {}, title = {Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması}, key = {cite}, author = {GURBET, Mahmut} }
APA GURBET, M . (2019). Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması. Ağrı İslami İlimler Dergisi , (5) , 57-69 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/agiid/issue/50640/618270
MLA GURBET, M . "Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması". Ağrı İslami İlimler Dergisi (2019 ): 57-69 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/agiid/issue/50640/618270>
Chicago GURBET, M . "Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması". Ağrı İslami İlimler Dergisi (2019 ): 57-69
RIS TY - JOUR T1 - Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması AU - Mahmut GURBET Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Ağrı İslami İlimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 57 EP - 69 VL - IS - 5 SN - 2619-9327-2619-9327 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Ağrı İslami İlimler Dergisi Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması %A Mahmut GURBET %T Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması %D 2019 %J Ağrı İslami İlimler Dergisi %P 2619-9327-2619-9327 %V %N 5 %R %U
ISNAD GURBET, Mahmut . "Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması". Ağrı İslami İlimler Dergisi / 5 (Aralık 2019): 57-69 .
AMA GURBET M . Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması. Ağrı İslami İlimler Dergisi. 2019; (5): 57-69.
Vancouver GURBET M . Hadisçilerle Tarihçi ve Edebiyatçıların Sağlam Nüsha Oluşturma İlkelerinin Karşılaştırılması. Ağrı İslami İlimler Dergisi. 2019; (5): 69-57.