Türkiye’de Baharatlık Kırmızıbiber Hasadında Mekanizasyonun Mevcut Durumu ve Gelecek Perspektifleri

Öz

Biber (Capsicum spp.), Solanaceae familyasına ait, dünyanın sıcak ve ılıman iklim kuşaklarında yaygın olarak yetiştirilen, ekonomik ve kültürel değeri yüksek bir kültür bitkisidir. Taze tüketiminin yanı sıra gıda sanayinde baharatlık, konserve, salça, turşu ve sos gibi işlenmiş ürünler olarak ve içerdiği besin maddeleri, vitaminler, kapsaisin ve pigmentler sayesinde kozmetik, ilaç ve sağlık ürünleri gibi endüstriyel alanlarda da geniş bir kullanım alanına sahiptir. Küresel ölçekte biber üretimi, sıcak ve ılıman iklim kuşaklarında yoğunlaşmış olup, Çin, Meksika ve Türkiye en büyük üreticiler arasında yer almaktadır. Türkiye ise üretim hacmi açısından dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olarak stratejik bir konuma sahiptir. Biber üretimindeki en kritik ve maliyetli aşama, büyük ölçüde insan gücüne dayanan hasat sürecidir. Artan işçilik maliyetleri, kalifiye işgücü bulma zorluğu sektörün sürdürülebilirliğini tehdit etmekte ve mekanizasyonu zorunlu kılmaktadır. Bu ihtiyaca yönelik olarak dünya genelinde 1970'li yıllardan itibaren çeşitli mekanizmalar geliştirilmiştir. Dünyanın en büyük üreticilerinden biri olmasına rağmen biber hasadında mekanizasyonun neredeyse hiç kullanılmadığı Türkiye'de bu boşluğu doldurmak amacıyla, ülkemize özgü stratejik bir ürün olan Maraş biberinin hasat olanaklarını araştırmak üzere, sıyırıcı taraklarla (stripper combs) donatılmış ve daha önce hasat amaçlı kullanılmamış yörünge esaslı prototip ve özel sektör girişimleriyle üretilen hasat makineleri tarla denemeleriyle test edilmiştir. Bu tür yenilikçi teknolojilerin adaptasyonu, hem Türkiye'de hem de küresel ölçekte biber tarımının verimliliğini ve rekabet gücünü artırmak için hayati önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Biber
• Biber Hasadı
• Hasat Mekanizasyonu
• Maraş biberi
• Toplama Teknolojisi

The Current State and Future Perspectives of Mechanization in Spice Red Pepper Harvesting in Türkiye

Abstract

Pepper (Capsicum spp.), belonging to the Solanaceae family, is a crop of high economic and cultural value that is widely cultivated in tropical and temperate climate zones across the world. In addition to fresh consumption, it has a broad range of applications in the food industry as a spice, canned product, paste, pickle, and sauce, while its nutrients, vitamins, capsaicin, and pigments also enable its use in cosmetics, pharmaceuticals, and health-related industries. Globally, pepper production is concentrated in tropical and temperate regions, with China, Mexico, and Türkiye among the leading producers. Türkiye, in particular, occupies a strategic position as one of the world’s foremost countries in terms of production volume. The most critical and costly stage of pepper production is harvesting, which is still predominantly performed manually. Increasing labor costs and the difficulty of finding skilled seasonal workers threaten the sustainability of the sector and make mechanization indispensable. Since the 1970s, various harvesting mechanisms have been developed worldwide, yet Türkiye has made little progress in adopting mechanized harvesting despite its significant production volume. Field trials with trajectory-based prototypes equipped with stripper combs, as well as private sector initiatives, have shown promising results but remain limited to experimental use. Persistent challenges such as plant architecture, fruit detachment force, foreign matter contamination, and quality losses continue to hinder large-scale adoption. Therefore, the development of locally adapted machines, optimization of header designs, and breeding of varieties suitable for mechanization are crucial steps for the future. Such innovations will be vital to reduce labor dependency, lower production costs, and enhance the competitiveness and sustainability of high-value products such as Maraş pepper in both domestic and global markets.

Keywords

• Pepper
• Pepper Harvesting
• Harvest Mechanization
• Maras Pepper
• Harvesting Technology

Kaynakça

1. Akay, O. E. (2009). Kahramanmaraş kırmızı biberinin hasadında yörünge esaslı prototip bir makinenin geliştirilmesi [Doktora tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü].
2. Akay, O. E., & Özcan, M. T. (2009). Harvesting of Kahramanmaraş Red Pepper by a Trajectory Based Prototype Machine. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 5(2), 125-131.
3. Arpacı, B. B., Balıkçı, T., Gezginç, Y., & Karakan, F. Y. (2017). Determination of morphological characteristics and quality values of lines selected from Kahramanmaraş red pepper population. Spanish Journal of Agricultural Research, 15(3), e0711.
4. Aytop, Y., ve Akbay, C. (2018). Baharatlık kırmızıbiber (Maraş biberi) üretiminin ekonomik analizi. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 5(2), 156–164. https://doi.org/10.30910/turkjans.471259
5. Başaran, B., & Engindeniz, S. (2016). Labour requirement and production costs in open field pepper production in İzmir–Torbalı conditions. In 27th International Scientific-Expert Congress of Agriculture and Food Industry. İzmir, Turkey. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1353230
6. Bosland, P. W., & Votava, E. J. (2012). Peppers: Vegetable and spice capsicums. CABI. https://doi.org/10.1079/9781845938253.0000
7. Çınar, M., & Semerci, A. (2022). Input usage and cost analysis in capia pepper production: Çanakkale Province, Turkey sample. Custos e @gronegócio on line, 18(2), 409–423.
8. Dağıstan, E., Demirtaş, B., & Tapkı, N. (2015). Economic analyses of pesticide usage on red peppers (Capsicum) in Hatay Province in Turkey and determination of production cost. Custos e @gronegócio on line, 11(3), 156–172.

9. Funk, P. A., & Marshall, D. E. (2010). Pepper harvester development. ASABE Annual International Meeting, Pittsburgh, Pennsylvania. American Society of Agricultural and Biological Engineers. https://doi.org/10.13031/2013.32069
10. Funk, P. A., & Walker, S. J. (2009). Green chile pepper harvest mechanization. ASABE Annual International Meeting, Reno, Nevada. American Society of Agricultural and Biological Engineers. https://doi.org/10.13031/2013.28552
11. Funk, P. A., & Walker, S. J. (2011). A systems approach to chile harvest mechanization. International Journal of Vegetable Science, 17(3), 286–302. https://doi.org/10.1080/19315260.2010.549167
12. Han, D., Wang, C., Zhang, H., Pang, H., Wang, X., Chen, X., & Wen, X. (2025). Advances in mechanized harvesting technologies and equipment for chili peppers. Agriculture, 15(11), 1129. https://doi.org/10.3390/agriculture15111129
13. Hernández‐Pérez, T., Gómez‐García, M. R., Valverde, M. E., & Paredes‐López, O. (2020). Capsicum annuum (hot pepper): An ancient Latin‐American crop with outstanding bioactive compounds and nutraceutical potential. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 19(6), 2972–2993. https://doi.org/10.1111/1541-4337.12634
14. İstanbul Ticaret Borsası Meclisi (2022). Türkiye’nin baharat yolu: 05 BMSK Baharat 2022(1). İstanbul Ticaret Borsası Meclisi. https://www.istib.org.tr/resim/siteici/files/05_%20BMSK%20Baharat%202022%281%29%282%29.pdf
15. Kang, S., Kim, Y., Park, H., Woo, S., Uyeh, D. D., & Ha, Y. (2021). Effect of planting distance on the mechanical harvesting of hot pepper. Agriculture, 11(10), 945. https://doi.org/10.3390/agriculture11100945
16. Katz, E. (2019). Flavors and colors: The chili pepper in Europe. In Transatlantic Trade and Global Cultural Transfers (pp. 41–62). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429427305-3
17. Khokhar, E. S., Lozada, D. N., Khan, M. I., & Nourbakhsh, S. S. (2025). Phenotypic variability of plant architecture, easy destemming, and yield for accelerated selection for mechanical harvestability in chile pepper. Scientific Reports, 15(1), 94819. https://doi.org/10.1038/s41598-025-94819-z
18. Köroğlu, M. A. (2023). Sociocultural problems of seasonal migrant agricultural workers in Manisa region (Turkey): A qualitative study. Humanities and Social Sciences Communications, 10, 327. https://doi.org/10.1057/s41599-023-01832-6
19. Masood, M. U., & Haghshenas-Jaryani, M. (2021). A study on the feasibility of robotic harvesting for Chile pepper. Robotics, 10(3), 94. https://doi.org/10.3390/robotics10030094
20. OECD. (2023). Food, agriculture and fisheries papers: No. 189. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/115b2a34-en
21. Rafii, M. Y., Misran, A. B., Ismail, M. F. B., Karim, K. M. R., & Latif, M. A. (2021). Current and prospective strategies in the varietal improvement of chilli (Capsicum annuum L.) specially heterosis breeding. Agronomy, 11(11), 2217. https://doi.org/10.3390/agronomy11112217
22. Simelton, E., Duong, T. M., & Houzer, E. (2021). When the “strong arms” leave the farms—Migration, gender roles and risk reduction in Vietnam. Sustainability, 13(7), 4081. https://doi.org/10.3390/su13074081
23. Song, Z., Du, C., Chen, Y., Han, D., & Wang, X. (2024). Development and test of a spring-finger roller-type hot pepper picking header. Journal of Agricultural Engineering, LV(1562). https://doi.org/10.4081/jae.2024.1562
24. Srinivas, G., Champawat, P. S., Mudgal, V. D., & Jain, S. K. (2021). Post harvest processing and value addition of dry chilli (Capsicum annuum L.). CABI Digital Library. https://doi.org/10.5555/20210458148
25. Tripodi, P., Rabanus-Wallace, M. T., Barchi, L., Kale, S., Esposito, S., Acquadro, A., Ruggieri, V. (2021). Global range expansion history of pepper (Capsicum spp.) revealed by over 10,000 genebank accessions. Proceedings of the National Academy of Sciences, 118(22), e2104315118. https://doi.org/10.1073/pnas.2104315118
26. Türkiye Baharat Sanayicileri Derneği. (2024). 2024 baharat sektörü raporu. Türkiye Baharat Sanayicileri Derneği. Erişim adresi: https://www.gtb.org.tr/dosya/pdf/2024-baharat-sektor-raporu.pdf
27. Veysel, A. (2002). Kahramanmaraş biberi yetiştiriciliği, sorunları ve çözüm önerileri. ALATA Tarımsal Araştırma Dergisi, 2(12), 54–61. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1353230
28. Yavuz, E., ve Dağdemir, V. (2024). Gaziantep ilinde baharatlık kırmızıbiberin (Maraş biberi) üretim maliyeti ve pazarlama durumu. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 27(1), 45–58. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1353230
29. Yıldırım, M., ve Karakoyun, O. (2023). Mevsimlik tarım işçiliği üzerine bir araştırma: Çarşamba (Samsun) ilçesi örneği. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 61-81. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1320646
30. Zimmerer, K. S., Jiménez-Olivencia, Y., & Ruiz-Ruiz, A. (2020). Agri-food land transformations and immigrant farm workers in peri-urban areas of Spain and the Mediterranean. Land, 9(12), 472. https://doi.org/10.3390/land9120472