YENİ EKONOMİK İDARE HUKUKU: TEKNOLOJİK GELİŞMELER KARŞISINDA İDARENİN İKTİSADÎ HAYATA MÜDAHALESİNDEKİ DEĞİŞİM

İdarenin öncelikle piyasa aksaklıklarını önlemek için başlayan müdahalesi daha sonra sosyal amaçları da içeren bir şekil almıştır. Böylece sadece ekonomik kamu düzeninin sağlanmasının ötesinde piyasanın işleyişinde kamu yararına aykırı her türlü aksaklığın giderilmesi şeklinde bir müdahale türü olan regülasyon kavramı ortaya çıkmıştır. Veri temelli dijital ekonomi ile verilerin ve mahremiyetin korunması, inovasyonun teşviki ve fikri mülkiyet hakları da regülasyonun konusu haline gelmiştir. Bu konuların regülasyonu hem verileri ve mahremiyeti koruyan tasarımların tercih edilmesi ve dürtme gibi yeni müdahale yöntemlerinin geliştirilmesini hem de münhasır haklar tanımak yerine açık erişimi önceleyen bir yaklaşımı zorunlu kılmıştır. Ayrıca etik ilkeler oluşturulması ve kılavuzlar hazırlanması gibi yöntemler de bu regülasyonda kullanılmıştır. İdarenin piyasaya müdahalesi bunu meşru kılan bir sebebe dayanarak kanunla yapılmalıdır. Düzenleme şeklindeki müdahale, düzenlemenin ekonomik etkileri değerlendirilerek yapılmalı ve paydaşların katılımını sağlayan, geçiş süreci öngören ve düzenlemeyi bir takvime bağlayan bir idari usul çerçevesinde gerçekleştirilmelidir.

Government intervention into the market, which started primarily to prevent market failures, then took a form that included social purposes. Thus, the concept of regulation emerged, which is a type of intervention in the form of eliminating all kinds of disruptions contrary to the public interest in the functioning of the market, not only establishing the economic public order. With the data-driven digital economy, the protection of data and privacy, the promotion of innovation and intellectual property rights have also become the subject of regulation. The regulation of these issues required both the preference of designs that protect data and privacy, and the development of methods such as nudging, as well as an approach that prioritizes open access rather than granting exclusive rights. In addition, methods such as establishing ethical principles and preparing guidelines (soft law) were used in this regulation. Government intervention into the market should be done by law based on a reason that justifies it. The intervention in the form of regulation should be carried out by evaluating the economic effects of the regulation and within the framework of an administrative procedure that ensures the participation of stakeholders, envisages a transition process, and connects the regulation to a timetable.