YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA HATIR SENETLERİNDE BEDELSİZLİK İDDİASI VE BU İDDİANIN İLERİ SÜRÜLMESİNDE ÖNE ÇIKAN SORUNLAR

Kanunen düzenlenme altına alınmamış olan hatır senedi ve bedelsizlik kavramları uygulama ve Yargıtay kararları ile ortaya çıkmışlardır. Taraflarca anlaşılarak bedelsiz kılınan ve alacaklı menfaatine düzenlenen senetler olarak tanımlanabilecek olan hatır senetlerinde bedelsizlik iddiası şahsi bir def’i olup, kural olarak yalnızca hatır ilişkisinin tarafları arasında ileri sürülebilmektedir. Uygulamada hatır senetlerinde bedelsizlik iddiası çoğunlukla hatır borçlusu tarafından açılan bedelsizliğe dayalı bir menfi tespit davası ile gündeme gelmektedir. Bununla birlikte uygulamada ve Yargıtay tarafından verilen bazı kararlarda hatır senetlerinde bedelsizlik iddiasına ilişkin bir takım hukuki sorunların öne çıktığı görülmektedir. Bu kapsamda özellikle hatır senetlerinde bedelsizlik iddiasına ilişkin olarak bile bile borçlu zararına hareket halinin tespiti ve malen kaydı bulunan hatır senetlerinde ispat yükünün kimde olduğu konularında öğretide farklı görüşler bulunmakla birlikte Yargıtay uygulamasında ise birbirinden farklı kararlara rastlanmaktadır.

The concepts of accommodation bills and the absence of consideration are not regulated by law. They are concepts that have emerged with practice and Supreme Court decisions. In accommodation bills which can be defined as bills that are provided with the status of the absence of consideration by agreement of the parties and issued for the benefit of the payee, the claim of the absence of consideration is a personal exception and as a rule, it can only be set forth between the parties of the accommodation bill relationship. In practice, it is seen that the claim of the absence of consideration in the accommodation bills is mostly asserted by the drawer with an adverse declaratory action based on the absence of consideration. However, there are some legal problems in setting forth the claim of the absence of consideration in the accommodation bills. In this context, there are different opinions in the doctrine and the Supreme Court decisions on the determination of deliberate detriment of the debtor and the burden of proof in an accommodation bill with a property record, especially about the claim of the absence of consideration in the accommodation bills.