HELAL GIDA SERTİFİKASYONUNUN İDARİ BOYUTU VE REKABET HUKUKU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Helal sertifikasyonu, gıda da dahil pek çok alanı içine alan bir faaliyettir. Fakat hem dünyada hem ülkemizde helal sertifikasyon kuruluşlarının dağınık bir yapısı bulunmakta ve bunlar farklı standartlar benimseyebilmektedir. Bu durumun sebep olduğu uygulama farklılıkları karşısında akreditasyon kurumlarının rolü ve etkinliğinin incelenmesi önem arz etmektedir. Sertifikasyon kurumları ve akreditasyon yetkisi bakımından idare hukukunu, rekabet ihlalleri bakımından ise rekabet hukukunu ilgilendiriyor oluşu konunun idare hukuku ve rekabet hukuku boyutlarıyla detaylı şekilde incelenmesini gerekli kılmıştır. Helal sertifikası veren kuruluşlar özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olabildiği gibi kamu hukuku tüzel kişiliği şeklinde de olabilmektedir. Akreditasyon yetkisi ise bir kamu tüzel kişiliği olan Helal Akreditasyon Kurumuna (HAK) aittir. Sertifika kuruluşları 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da düzenlenen yasaklanan faaliyetlerin bulunması durumunda düzenleyici ve denetleyici bir üst kurul olarak Rekabet Kurumu tarafından cezai müeyyidelere tabi tutulmaktadır. Rekabetin ihlal edildiği noktada Rekabet Kurumu, piyasadaki güvenli rekabet ortamını sağlayarak piyasa düzenini sağlamalıdır.

Halal certification is an activity that encompasses many areas, including food. However, both globally and in our country, halal certification organizations have a dispersed structure and can adopt different standards. It is crucial to examine the role and effectiveness of accreditation bodies in the face of the differences in implementation caused by this situation. The fact that administrative law is relevant in terms of certification bodies and accreditation, and competition law is relevant in terms of competition infringements, necessitates a detailed examination of the issue with its administrative law and competition law dimensions. Organizations issuing halal certificates can be legal bodies under private law as well as public law. The authority for accreditation belongs to the Halal Accreditation Institution, a public legal entity. If the conditions of the organizations issuing certificates are formed within the framework of Law No. 4054 on the Protection of Competition, their impact on the market that restricts or inhibits competition can be subject to the acts prohibited by the Law. At the point where competition is violated, as a regulatory and supervisory superior board, the Competition Authority must ensure market order by ensuring a safe competition environment in the market.