Hükümet Dışı Örgütlerin İnsan Hakları Hukukuna Etkileri: Doğa Hakları İçin Küresel İttifak ve Uluslararası Doğa Hakları Mahkemesi Örneği

The importance of NGOs, acting as a bridge between governments and society, is increasingly recognized in today’s globalized public sphere, characterized by the proliferation of collective problems amidst the globalization of communication and politics. Indeed, one of the effects of globalization on public life is the proliferation of global-scale problems, often met with inadequate responses from governments or the private sector, sometimes even implicating them in these issues. At this juncture, it is evident that the role of NGOs in addressing global-scale problems is strengthening and is poised to further strengthen. In this context, the activities of civil initiatives aimed at environmental conservation and tackling the climate crisis are of significant importance, highlighting their effectiveness within these endeavors. While governments and corporations endeavor to formulate constructive policies concerning environmental protection and the climate crisis, there is a growing recognition of the need for oversight from civil society institutions. Therefore, NGOs operating with an action-oriented approach, particularly those focused on environmental conservation (ENGOs), are increasing their activities and effectiveness in today’s societies where environmental issues are escalating. The Global Alliance for the Rights of Nature (GARN) and the International Rights of Nature Tribunal serve as notable examples of this phenomenon.

Devletler ile toplum arasında köprü olma işlevi gören hükümet dışı örgütlerin önemi, iletişimin ve politikanın küreselleştiği, kolektif sorunların çoğaldığı günümüz kamusal yaşamında giderek artmaktadır. Nitekim küreselleşmenin kamusal yaşama etkilerinden biri de küresel ölçekli sorunların çoğalması ve devletlerin ya da özel sektörün bu sorunlara cevap vermede yetersiz kalması ve hatta sorunların varlığına dâhil olmalarıdır. Bu noktada hükümet dışı örgütlerin küresel ölçekli sorunları çözme faaliyetleri kapsamındaki işlevlerinin güçlendiği görmek ve güçleneceği söylemek mümkündür. Söz konusu bağlamda çevrenin korunması ve iklim krizi ile mücadele konularında gelişen sivil inisiyatiflerin yürüttükleri faaliyetler ve bu faaliyetler kapsamındaki etkililikleri ise dikkat çekici boyuttadır. Nitekim çevrenin korunması ve iklim krizi ile mücadele gibi konularda devletler ve şirketler yapıcı politikalar üretebilmekle beraber sivil toplumun takibine özellikle ihtiyaç duyan kurumlar pozisyonuna gelmişlerdir. Dolayısıyla eylem amaçlı hükümet dışı örgütler arasında gösterilebilecek olan ve çevrenin korunması amacıyla faaliyet gösteren hükümet dışı örgütler (ENGOs) çevreye ilişkin sorunların artmakta olduğu günümüz toplumlarında etkinliklerini ve etkililiklerini artırmaktadır. Doğa Hakları İçin Küresel İttifak (GARN) ve Uluslararası Doğa Hakları Mahkemesi ise söz konusu durumun önemli bir örneği olarak karşımıza çıkmaktadır.