Avrupa Birliği Yapay Zekâ Kanunu’nun Risk Grupları ve İlgililerin Yükümlülükleri Bağlamında İncelenmesi
Öz
Avrupa Birliği, gelişen teknolojiler bakımından yapmış olduğu regülasyon çalışmaları ile ön plana çıkmaktadır. Avrupa Birliği Yapay Zeka Kanunu da bu regülasyon çalışmalarından sadece birisidir. Bu doğrultuda Avrupa Birliği, temelde birlik içerisinde ve birlik üyesi devletlerin vatandaşlarını etkileyen bir durumun varlığında, uygulanmak üzere bir yapay zeka kanunu oluşturmuştur. Yapay zekanın ilk defa kapsamlı olarak ele alındığı bu kanunda, yapay zeka sistemleri Avrupa Birliği tarafından risk temelli yaklaşım çerçevesinde ele alınmıştır. Yasaklı, yüksek riskli, sınırlı riskli ve minimum riskli sistemler olarak dört grupta sınıflandırılan yapay zeka sistemleri, birliğin çıkarları doğrultusunda düzenlenmiş, bu sistemleri sağlayanlara, distribütörlere, ithalatçılara ve kullanıcılara çeşitli yükümlülükler öngörülmüştür. Kanunun kapsamı ise oldukça geniş tutulmuştur. Dünyada ilk olduğu kabul edilen Avrupa Birliği Yapay Zeka Kanunu, önemine binaen işbu çalışmada detaylı bir şekilde ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler
Yapay zeka, Hukuk, Avrupa Birliği, Avrupa Birliği Yapay Zeka Kanunu, Regülasyon
Teşekkür
Makalenin yazımında fikir ve görüşlerini esirgemeyen ve yol gösteren sayın Hocam Dr. Öğr. Üyesi Şerafettin Ekici'ye teşekkür ederim.
Kaynakça
- Almada M/ Radu A, “The Brussels Side-Effect: How the AI Act Can Reduce the Global Reach of EU Policy”, German Law Journal 25 (2024),
- Aksoy E, Yapay Zeka'nın Sorumluluk Hukukundaki Konumu ve Büyük Veri ile İlişkisi. 1. Bası, Seçkin, 2022.
- Amnesty
- Başyiğit A S, Temel İnsan Hakları Bağlamında Yapay Zekâ. 1. Bası, Yetkin Yayınları, 2024. Bozkurt Yüksel A E, “Avrupa Komisyonu’nun Yapay Zekâ Tüzük Teklifi’ne Genel Bir Bakış”, TAAD, 13 (51), 2022, s. 19-46. Chung N C vd., “False Sense of Security in Explainable Artificial Intelligence (XAI)” Workshop on AI Governance at the 2024 International Joint Conference on Artificial Intelligence (IJCAI), 2024, < https://arxiv.org/pdf/2405.03820> Erişim Tarihi 31 Ağustos 2024, s. 1-9.
- Cristofoloni C, “Navigating the impact of AI systems in the workplace: strengths and loopholes of the EU AI Act from a labour perspective”, Italian Labour Law e-Journal, 17 (1), 2024,
- Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi, “Chatbot Uygulamaları ve ChatGPT Örneği”, 2023, < https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/21.Chatbot-Uygulamas%C4%B1-ve-ChatGPT-%C3%96rne%C4%9Fi-De%C4%9Ferlendirme-Raporu.pdf > Erişim Tarihi 08 Kasım 2024, s. 1-67.
- Çekin M S/ Berktaş A E/ Akıncı M F, Veri Hukuku, 1. Bası, Oniki Levha, 2023.
- Devetzis D ve Samaras S, “Consumer Protection Safeguards after the AI Act”, Perspectives of Law and Public Administration, 13 (2), 2024, https://www.adjuris.ro/revista/articole/An13nr2/12.pdf Erişim Tarihi 31 Ağustos 2024, s. 298-309.
- Ebers M, “Truly Risk-based Regulation of Artificial Intelligence How to Implement the EU’s AI Act”, EU Law Working Papers No. 101, Stanford-Vienna Transatlantic Technology Law Forum, 2024,
- EU,