Araştırma Makalesi

Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği

Cilt: 29 Sayı: 2 28 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği

Öz

Günümüzde birçok sivil ve askeri amaca yönelmiş uydular uzay teknolojisinin önemli bir ayağını oluşturmaktadır. Alçak yörüngedeki uyduları hedef alan ASAT testlerinin yol açabileceği uzay enkazının hem uzay çevresinin kirlenmesi hem de yörüngedeki diğer uyduların güvenliği bakımından riskli sonuçları olabilmektedir. Bunun yanında ASAT teknolojisinin bir uzay silahı olarak kullanılabilme potansiyeli, uzayın bütün insanlığa tahsis olunmuş, münhasıran barışçıl amaçlar için kullanılması öngörülmüş, güvenli ve sürdürülebilir bir alan olmasını tehdit etmektedir. 14 Şubat 2024’te Rusya'nın uzayda nükleer başlıklı ASAT silahları geliştirme ve konuşlandırma girişiminde bulunduğuna dair ABD istihbaratına dayanan raporların gündeme gelmesiyle, ASAT teknolojisinin hukukiliği tekrar tartışılmaya başlamıştır. Bu çalışma, ASAT testlerinin, uzay hukukuna ilişkin temel uluslararası antlaşmalar ve BM nezdinde uzay güvenliği bağlamında yürütülen çalışmalar çerçevesinde hukuka uygun olup olmadığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

ASAT testleri, nükleer silah, uzay hukuku, uzay güvenliği, uzay enkazı

Kaynakça

  1. 2001 ILC Draft Articles on Prevention of Transboundary Harm from Ha-zardous Activities, Report of the International Law Commission on the work of its fifty-third session, 23 April–1 June and 2 July–10 August 2001, UN Doc. A/56/10, p. 370-435.
  2. 2001 ILC Draft Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts, Report of the International Law Commission on the work of its fifty-third session, 23 April–1 June and 2 July–10 August 2001, UN Doc. A/56/10, p. 59-366.
  3. Agreement on Governing the Activities of States on the Moon and Other Celestial Bodies, 18 December 1979, 1363 UNTS 3, No. 23002.
  4. Ajanslar Arası Uzay Enkazı Azaltma Koordinasyon Komitesi (IADC) in-ternet sitesi, (https://iadc-home.org/what_iadc , Erişim Tarihi: 20.09.2024. Akyol, Anıl, Uzay Hukukunda Takım Uydulara İlişkin Hukuki Meseleler, Yetkin Yayınları, Ankara 2024.
  5. Alves, Pericles Gasparini, Prevention of an Arms Race in Outer Space: A Guide to the Discussions in the Conference on Disarmament, Uni-ted Nations Institute for Disarmament Research Geneva, UNIDIR 91/79, New York 1991.
  6. Anand, Sanchit, / Nagamarpalli, Rajeshwari Suryakanth, / Miele, Veroni-ca, / Danthinne, Audrey, “Bringing Order to Orbital Chaos?: ASAT Weapons Tests and the Outer Space Regime”, Völker-rechtsblog, 7 December 2021, doi: 10.17176/20211207-141255-0, (https://voelkerrechtsblog.org/bringing-order-to-orbital-chaos/, Eri-şim Tarihi: 20.09.2024).
  7. Anlar Güneş, Şule, “Gabcikovo-Nagymaros Davası”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2006, C. 55, S. 2, s. 91-116.
  8. Artemis Mutabakatı’nı İmzalayan Devletler için bkz: (https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/07/artemis-accords-slovakia-053024.jpg, Erişim Tarihi: 20.09.2024).
  9. Balcı, Zeynep Selin, “Uzay Hukuku ve Uluslararası İnsancıl Hukuk İlişki-si”, İstanbul Hukuk Mecmuası, 2020, C. 78, S. 4, s. 2079-2109.
  10. Baslar, Kemal, The Concept of the Common Heritage of Mankind in Inter-national Law, Martinus Nijhoff Publishers, The Hague 1998.

Kaynak Göster

APA
Seyitoğlu, Z. (2025). Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 29(2), 753-804. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1596612
AMA
1.Seyitoğlu Z. Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği. HBV-HFD. 2025;29(2):753-804. doi:10.34246/ahbvuhfd.1596612
Chicago
Seyitoğlu, Zeynep. 2025. “Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29 (2): 753-804. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1596612.
EndNote
Seyitoğlu Z (01 Nisan 2025) Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29 2 753–804.
IEEE
[1]Z. Seyitoğlu, “Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği”, HBV-HFD, c. 29, sy 2, ss. 753–804, Nis. 2025, doi: 10.34246/ahbvuhfd.1596612.
ISNAD
Seyitoğlu, Zeynep. “Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29/2 (01 Nisan 2025): 753-804. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1596612.
JAMA
1.Seyitoğlu Z. Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği. HBV-HFD. 2025;29:753–804.
MLA
Seyitoğlu, Zeynep. “Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 29, sy 2, Nisan 2025, ss. 753-04, doi:10.34246/ahbvuhfd.1596612.
Vancouver
1.Zeynep Seyitoğlu. Uzay Hukukunun Temel Kaynakları Çerçevesinde ASAT Testlerinin Hukukiliği. HBV-HFD. 01 Nisan 2025;29(2):753-804. doi:10.34246/ahbvuhfd.1596612