İslam İşbirliği Teşkilatı İnsan Hakları Komisyonu’nun İnsan Haklarının Geliştirilmesindeki Rolü

Yirmi birinci yüzyılda karşılaşılan zorlukların üstesinden gelmek amacıyla 2005 yılında başlatılan reform çalışmaları kapsamında İslam İşbirliği Teşkilatı’nın siyasi ajandasına insan hakları konusu da dahil edilmiştir. İnsan haklarının kurumsallaştırılması, uluslararası insan hakları kurumları ile işbirliğinin artırılması ve insan haklarının geliştirilmesi amacıyla 2008 tarihli Yeni İİT Şartı ile kurulan Bağımsız Daimi İnsan Hakları Komisyonu 2011 yılında faaliyetlerine başlamıştır. Kuruluşundan itibaren geçen yaklaşık 14 yıllık sürede Komisyon, üye ülkelerde insan hakları standartların geliştirilmesine yönelik önemli faaliyetler yürütmekte ve bu bağlamda insan haklarının teşvik edilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Yine İİT üye ülkeleri dışında yaşayan Müslüman azınlıklar ve toplulukların temel insan haklarının korunması amacıyla durumlarını yakından takip etmektedir. Bununla birlikte İİT üye ülkeleri ve tüm dünyada insan haklarının korunması ve geliştirilmesine yönelik katkılarının artırılması ve daha etkin bir rol oynayabilmesi için Komisyon’un görev alanı, yapısı ve faaliyetleri bakımından güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma Komisyon’un yapısı ve işleyişi ile insan haklarının geliştirilmesine yönelik faaliyetleri hakkında bilgiler vererek bu kapsamdaki rolünü analiz edecektir. Ayrıca insan haklarının korunması ve geliştirilmesinde Komisyon’un daha aktif rol oynayabilmesi amacıyla geliştirilmesi gereken yönlerine ilişkin çeşitli önerilerde bulunacaktır.

As part of the reform efforts initiated in 2005 to overcome the challenges faced in the twenty-first century, the issue of human rights was included in the political agenda of the Organization of Islamic Cooperation. The Independent Permanent Human Rights Commission, which was established by the New OIC Charter of 2008 with the aim of institutionalizing human rights, increasing cooperation with international human rights institutions and promoting human rights, commenced its activities in 2011. In 14 years since its establishment, the Commission has been carrying out important activities to improve human rights standards in member countries and has played an important role in the promotion of human rights in this context. It also closely monitors the situation of Muslim minorities and communities living outside the OIC Member States in order to protect their fundamental human rights. However, the Commission needs to be strengthened in terms of its mandate, structure and activities in order to play a more effective role and increase its contribution to protecting and promoting human rights in OIC member states and the world. This study analyzes the Commission's role in this context by providing information on its structure and functioning and its activities for the promotion of human rights. It also offers recommendations regarding the areas in which the Commission should be further developed to enable it to play a more active role in the protection and promotion of human rights.