Ayıbın İkrarı Zamanaşımını Keser mi? Bir Yargıtay Kararı İncelemesi

While the rights of rescission and reduction of the purchase price are constitutive (rights that create legal consequences upon being exercised by unilateral declaration), the replacement of the sold item with a similar one that is non-defective and free of repair is performance-oriented and thus not a constitutive right. Therefore, while the buyer is required to choose one of the optional rights of rescinding the sale or requesting a reduction in the purchase price, he or she may, alternatively or as a subsidiary claim, exercise or bring a claim to have the defective item replaced with a non-defective equivalent or repaired free of charge with these rights. If the seller provides a mandatory or optional warranty for defects, he or she is liable not only under the warranty but also for the underlying defect itself. The debtor’s interest payment, partial performance, providing collateral, or a suretyship are listed as examples of acknowledgment of debt under Art. 154/I-1of the TCO. Among these examples, the seller’s acknowledgment of the existence of a defect in the sold item is not included. According to the General Assembly of Civil Chambers of the Court of Cassation, the seller’s acknowledgment of a defect does not interrupt the statute of limitations, since such acknowledgment is not explicitly listed among the grounds that reset the limitation period under the law. This article provides an assessment of whether the seller’s acknowledgment of a defect interrupts the statute of limitations within the framework of the General Assembly’s ruling.

Zamanaşımını borçludan kaynaklı olarak kesen neden, borçlunun borcunu ikrar etmesidir (TBK m. 154/I-1). Borçlunun faiz ödemesi, kısmen ifada bulunması, rehin vermesi veya kefil göstermesi, Yasa hükmünde borcun ikrarı örneği olarak sayılmıştır. Sayılan bu örnekler arasında satıcının satılandaki ayıbın varlığını ikrar etmesi bulunmamaktadır. Bununla birlikte yasa koyucu, Yasa hükmünde “özellikle” ibaresi ile zamanaşımını kesen örneklerin sınırlı sayıda olmadığını kabul etmiştir. Ayrıca zamanaşımını kesen nedenler, geniş yorumlanır. Borcun ikrarı, şekle tabi olmadığı gibi açık veya örtülü olabilir. Satıcının ayıptan sorumlu tutulabilmesi için maddi ve şekli şartların sağlanması gerekir. Alıcı, satıcının ayıptan sorumluluğunun şartlarının bulunması halinde satıştan dönme, satış bedelinde indirim, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini ve satılanın ücretsiz onarımını isteme haklarını kullanabilir. Seçimlik haklar, sözleşme aynında oluşan edim dengesinin ayıpla bozulması nedeniyle yeniden aynı dengeyi kurmak amacıyla alıcıya tanınmıştır. Satıştan dönme ve satış bedelinde indirim seçimlik hakları, yenilik doğuran haklar olmasına karşın satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirme ve ücretsiz onarımı seçimlik hakları, aynen ifaya yönelik haklar olması nedeniyle yenilik doğuran haklar değildir. Dolayısıyla alıcı, satıştan dönme ve satış bedelinde indirim seçimlik haklarından birini tercih etmek zorundayken, bu haklarla birlikte satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini veya ücretsiz onarımını isteme seçimlik hakkını terditli olarak kullanabilir. Satıcının satılandaki bozukluklara karşı zorunlu veya ihtiyari garanti vermesi halinde ayıptan sorumluluk yanında garanti sorumluluğu da bulunmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre Yasa hükmünde satıcının ayıbı ikrar etmesine yer verilmediğinden, satıcının ayıbı ikrar etmesi zamanaşımını kesen bir neden değildir. İşbu makale ile borçlunun ayıp ikrarının zamanaşımını kesip kesmeyeceği Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kararı çerçevesinde değerlendirilmektedir.