Anonim Şirketler Bakımından Bir Yatırım Modeli Olarak Girişim Sermayesi Yatırım Fonu

Yıl 2026, Cilt: 30 Sayı: 1, 191 - 225, 27.01.2026

Mehmet Çelebi Can

https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1824948

Öz

Anonim şirketlerin elde ettiği gelirleri kendi ticari faaliyetlerinde kullanması her zaman mantıklı olmayabilir. Böyle durumlarda anonim şirketler farklı yatırım türleri ile gelirini artırmayı tercih edebilirler. Bu yollardan birisi de girişim sermayesi yatırım fonlarına yatırım yapmasıdır. Ancak girişim sermayesi yatırımları diğerlerine göre oldukça risklidir. Öte yandan yatırımcısına yüksek kazançlar da sağlayabilmektedir. Türk hukuku bakımından girişim sermayesi yatırım fonlarına yatırım yapılmasına tanınan vergi istisnası da bu yatırım türünü tercih edilmesine neden olmaktadır. Özellikle vergi istisnasının tanınması ile birlikte girişim sermayesi yatırımlarına artan ilgi bu çalışmanın yapılmasını tetiklemiştir.
Çalışmamızın araştırma sorusu anonim şirket yönetim kurulunun girişim sermayesine yatırım kararı alması halinde yönetim kurulunun pay sahibi karşısında nasıl bir pozisyonda kalacağıdır. Bu doğrultuda öncelikle anonim şirketin yatırım modelleri, girişim sermayesinin yatırım modeli niteliği ve girişim sermayesi yatırım fonunun hukuki yapısı ve yatırımcısı ile arasındaki ilişki incelenecek olup ardından yatırım kararı alan anonim şirketin girişim sermayesi yatırım fonu içerisindeki durumu üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Anonim şirket , yatırım , girişim sermayesi yatırım fonu , vergi istisnası , yönetim kurulu sorumluluğu.

Venture Capital Investment Funds As An Investment Model For Joint-Stock Companies

Öz

The use of the income generated by joint-stock companies (JSCs) in their own commercial operations may not always be rational. In such cases, JSCs may prefer to increase their revenues through various types of investments. One of these methods is investing in venture capital investment funds. However, venture capital investments are significantly riskier than other investment types. On the other hand, they also have the potential to yield substantial returns for investors. Under Turkish law, the tax exemption granted for investments in venture capital investment funds further encourages the preference for this type of investment. In particular, the growing interest in venture capital investments following the introduction of the tax exemption has triggered this study.
The research question of this study is the position of the board of directors vis-à-vis the shareholders when the board decides to invest in venture capital. In this regard, the investment models available to joint-stock company, the nature of the venture capital investment model, and the legal structure of the venture capital investment fund and its relationship with its investors will first be examined. Subsequently, the status of the joint-stock company that makes the investment decision within the venture capital investment fund will be discussed.

Anahtar Kelimeler

Joint-stock companies , investment , venture capital investment fund , tax exemption , liability of the board of directors.

Kaynakça

• Ayanoğlu Moralı, Ahu, Mülkiyet Hakkının Teminat Amaçlı Devrine Yönelik İnançlı İşlemler, Galatasaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2006.
• Bacıoğlu, Handan, Yönetme Amaçlı İnançlı İşlem ve Sermaye Piyasası Uygulaması, Bilgi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2024.
• Berktaş Yüksel, Elif, Türk Hukukunda Saf İnançlı İşlemler, 1. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2022.
• Biçer, Levent/Hamamcıoğlu, Esra, “Anonim Ortaklıklarda Genel Kurulun Devredilmez Yetkileri Kapsamında Önemli Miktarda Şirket Varlığının Toptan Satışı ve Uygulama Alanı”, Kadir Has Üniversitesi Hukuk Dergisi, 2013, C. 1, S. 1, s. 33-52.
• Göktürk, Kürşat, “Amerika, Alman, İsviçre ve Türk Hukukunda İşadamı Kararı İlkesi”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2011, C. 2, S. 2, s. 207-247.
• Günay, Yavuz Selim, Girişim Şirketlerinin Finansmanının Hukuki Çerçevesi, 1. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2025.
• Güncan, Atahan, Türk Ticaret Kanunu’na Göre Sermaye Ortaklıklarında Önemli Miktarda Şirket Varlığının Toptan Satışı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2024.
• Gürsoy, Kemal Tahir, Mukayeseli Hukukda, Özellikle Türk ve İsviçre Hukuklarında Yatırım Fonları, 1. Baskı, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara 1977.
• Helvacı, Mehmet, “Anonim Ortaklık Genel Kurulunun Devredilmez Bir Yetkisi Olarak Önemli Miktarda Şirket Varlığının Toptan Satışı [TTK 408/2-(f)]”, Yürürlüğünün 7. Yılında ve Yargıtay Kararları Işığında Türk Ticaret Kanunu Sempozyumu III, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2020, s. 33-83.
• İnce, Salih Tayfun, Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıkları ve Paysahipleri Sözleşmesi, 1. Baskı, Vedat Yayıncılık, İstanbul 2019.
• Kendigelen, Abuzer, Yeni Türk Ticaret Hukuku, Değişiklikler, Yenilikler ve İlk Tespitler, 3. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2016.
• Kocayusufpaşaoğlu, Necip, Borçlar Hukuku Genel Bölüm, C. 1, Borçlar Hukukuna Giriş, Hukukî İşlem, Sözleşme, 7. Baskı, Filiz Kitapevi, İstanbul 2017.
• Kurtulan Güner, Gökçe, Trust ve Türk Hukuku Açısından Değerlendirilmesi, 1. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2020.
• Özsunay, Ergun, Türk Hukukunda ve Mukayeseli Hukukta İnançlı Muameleler, 1. Baskı, Cezaevi Matbaası, İstanbul 1968.
• Sönmez, Yusuf Ziyaeddin/Coşkun, Mehmet Egehan, “Girişim Sermayesi Finansmanında Yatırım Ortaklığı Modeli ve Buna İlişkin Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi İhtiyacı”, Prof. Dr. Hasan Pulaşlı’ya Armağan, C. 2, Adalet Yayınevi, Ankara 2023, s. 1069-1116.
• Yasaman, Hamdi, İsviçre ve Fransız Hukuklarında Yatırım Fonları ve Türk Hukukunda Uygulanma İmkanları, 1. Baskı, Fakülteler Matbaası, İstanbul 1980.
• Zengin, İbrahim Çağrı, Türk Ticaret Kanunu’na Göre Anonim Ortaklık Genel Kurulunda Yeter Sayılar, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2020.