Avrupa Birliği Adalet Divanı Kararları Işığında “Ne Bis İn İdem” Prensibi

Günümüzde temel insan haklarından biri olarak birçok ülkenin mevzuatında ve uygulamasında kabul görmüş olan ne bis in idem prensibi; bir ceza yargılaması sonunda kesin hükme bağlanan ve muhakemenin konusunu oluşturan uyuşmazlık nedeniyle tekrar dava açılamamasını ve ceza verilememesini ifade eder. Önceleri daha çok ülkelerin iç hukukunda dikkate alınan bu ilke, geçtiğimiz yüzyıl içerisinde yapılan uluslararası anlaşmalar ve kurulan Avrupa Birliği gibi oluşumlar nedeniyle sınıraşan bir boyut kazanmıştır.Ulusüstü oluşumlar konusundaki en iyi örnek olarak kabul edilen Avrupa Birliği’nde üye ülkelerin biri tarafından yapılan soruşturma veya kovuşturma sonucu verilen kararın, diğer bir üye ülkede aynı olay nedeniyle yapılacak adli takibatta ne bis in idem prensibi bakımından ne şekilde dikkate alınacağı konusunda Birliğin üst yargı organı niteliğindeki Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın yorumları önem arz etmektedir. Türkiye’nin aday ülke statüsünde olması nedeniyle Divan’ın bu konudaki kararlarına dikkat çekmek amacıyla bu çalışma kaleme alınmıştır

The principle of ne bis in idem which has gained recognition in the legislations and practices of many States as one of the fundamental human rights means that a confl ict which constitutes the subject of a trial cannot be brought before and another sentence cannot be imposed if it has been fi nalized as a result of criminal proceedings. This principle which was used to dealt in the domestic law of the States has acquired a cross-border dimension in the last century thanks to the concluded international agreements and the structures established such as European Union.In European Union which is accepted as one of the best examples of supranational structures, the interpretation of the Court of Justice of European Union is of signifi cant importance with regard to how a judgment rendered in a Member State as a result of investigation or prosecution should be taken into account in a prosecution carried out in another Member State concerning the principle of ne bis in idem. Because of Turkey’s position as a candidate for full membership, this study has been prepared in order to draw attention to the judgments of the Court on this issue.