Yeni Türk Ticaret Kanununa Göre Taşıyıcının Sınırsız Sorumluluğunu Gerektiren Ağır Kusurları ve Türk Mahkemelerinin Cmr’yi Uygulaması Bakımından Muhtemel Etkisi
Öz
Yeni Ticaret Kanununa göre “Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fi ilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı….sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz”. Buna göre taşıyıcının sınırsız sorumluluğunu gerektiren ağır kusur hallerinden ilki olan kast kavramı, Kara Avrupası kaynaklı olduğundan, Türk Hukuku bakımından kapsam ve unsurlarının tespiti kolaydır. Bu çalışmada “pervasızca davranış kusuru” olarak adlandırdığımız ikinci ağır kusur türü ise Türk Hukukunda yerleşik herhangi bir kusur kavramıyla örtüştürülemez. Pervasızca davranış kusurunun unsurları; pervasızca bir fi il veya kaçınma, zarara ilişkin yüksek ihtimal ve zararın hakkında taşıyıcının şuura sahip olması olmak üzere üçtür. Bu yenilik, aynı zamanda Türk Hukuku bakımından “kasta eşdeğer kabul edilen kusurun” (CMR m. 29), bundan böyle pervasızca davranış kusuru olduğu anlamına gelmektedir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKINCI, Ziya : Karayolu İle Milletlerarası Eşya Taşımacılığı ve CMR, Ankara, 1999.
- ARKAN, Sabih : Karayolu İle Eşya Taşınmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmenin Uygulanma Koşulları ve Taşıyıcının Sorumluluğunu Düzenleyen Hükümleri (TTK İle Karşılaştırmalı Bir İnceleme), Batider, C. X, S. 2, Aralık 1979, s. 397-414 (Batider 1979).
- ATAAY, Aytekin : Borçlar Hukukunun Genel Teorisi, Dördüncü Basım, İstanbul, 1986.
- AYDIN, Alihan : CMR’ye Göre Taşıyıcının Ziya, Hasar ve Gecikmeden Doğan Sorumluluğu, 1. Bası, İstanbul, 2002.
- CLARKE, Malkolm A. : International Carriage Of Goods By Road CMR, Third Edition, London, 1997 (CMR).
- CLARKE, Malkolm A.: Contract of Carriage by Air, London, 2002 (Air).
- ÇAĞA, Tahir : Enternasyonal Deniz Hususi Hukukunda Yeni Bazı Gelişmeler, Batider, C. IX, 1977, S. 2, s. 289-324 (Batider).
- ÇAĞA, Tahir : Birleşmiş Milletler Denizde Eşya Taşıma Konferansı, 1978, Batider, C. X, S. 2, Aralık 1979, s. 323-352 (Birleşmiş Milletler).
- ÇAĞA, Tahir : Hava Taşıyıcısının Sınırlı ve Sınırsız Mesuliyetine Dair, Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu V: BildirilerTartışmalar, Ankara, 25-26 Mart 1988, s. 177-217 (Sempozyum).
- Curzon/Richards : The Longman Dictionary of Law, Seventh Edition, London, 2007.