MAHKEME KARARLARI IŞIĞINDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUF İLE SAĞLAR ARASI HUKUKİ İŞLEMLERİN AYRIMINDA GELİŞTİRİLEN KRİTERLER

Legal proceedings are classified as legal proceedings between survivors and testamentary disposition depending on the moment of causing legal effects. It is like to have doubts as to whether an outcome of the legal proceeding is an outcome affecting survivors or it is a testamentary disposition. There are many differences between testamentary dispositions and legal proceedings between survivors, and the doctrine and court decisions mostly focus on the moment of the emergence of the outcomes of a legal proceeding. However, many other various criteria can be used to classify a legal proceeding. In addition, in certain cases, decision rendered by a judge may be relatively fair through isolation from these differences as a requirement of the substantial justice and favour testament principle. Therefore, as a priority, it is required to determine other differences of two legal proceedings (other than the difference of the moment at which outcomes arise) and review the approach of German and Swiss Federal Courts and Court of Cassation in connection with this matter.

Hukuki işlemler, hukuki sonuçlarını doğurdukları ana göre ölüme bağlı tasarruflar ve sağlar arası hukuki işlemler olarak sınıflandırılmaktadır. Hukuki işlemin içeriğinde yer alan bir kazandırmanın sağlar arası bir kazandırma mı, yoksa ölüme bağlı bir tasarruf mu olduğu yönünde şüpheye düşülmesi olasıdır. Ölüme bağlı tasarruflar ile sağlar arası hukuki işlemler arasında bir çok farklılık bulunmakla birlikte, doktrin ve mahkeme kararları hukuki işlemin nitelendirilmesinde daha çok işlemin sonuçlarını doğurma anına yoğunlaşmaktadır. Oysa hukuki işlemin nitelendirilmesinde daha bir çok ayrım kriteri kullanılabilir. Ayrıca bazı hallerde somut olay adaleti ve favor testamenti ilkesi gereği, bu farklılıklardan soyutlanarak hakimin karar vermesi daha hakkaniyetli olabilir. Dolayısıyla öncelikle bu iki hukuki işlemin (sonuçlarını doğurdukları an bakımından farklılığı dışında) daha başka farklılıklarını saptamak, Alman ve İsviçre Federal Mahkemeleri ile Yargıtay’ın ilgili konudaki tutumlarını incelemek gerekmektedir.