Araştırma Makalesi

KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 24 Sayı: 3 29 Temmuz 2020
Mehmet Arslan *
PDF İndir
TR EN

KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Kovid-19 salgınının giderek kötüleşmeye devam etmesi, yoğun bakım yatakları ile solunum cihazlarının tedaviye ihtiyaç duyan hasta sayısı karşısında yetersiz kalması halinde; hekimlerin ve sağlık çalışanlarının bu hususta bir tahsise (triyaja)gitmeleri kaçınılmaz olacaktır. Hekimlerin ve sağlık çalışanlarının yapmak zorunda kalacağı seçimin, hastalar bakımından ölümle neticelenmesi dahi mümkündür. Bu şekildeki kritik bir kararın verilmesinde göz önüne alınacak kriterlerin etiksel anlamda doğru olmaları gerekir. Keza triyaj kararları ceza hukuku açısından da bazı sorunları beraberinde getirmekte ve bu açıdan da irdelenmeleri gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında adı geçen triyaj kararının etiksel anlamda adilliği, utilitarist ve ödev etiğinin gereklilikleri göz önünde bulundurularak cevaplandırılmaya çalışılmaktadır. Özellikle gençlerin yaşlılara tercih edilmesi gibi genel bir triyaj uygulamasının etiksel anlamda sorunlu taraflarına değinilecek ve tatmin edici bir kriter aranacaktır. Diğer taraftan, yoğun bakım yatakları ile solunum cihazlarının tedaviye ihtiyaç duyan hasta sayısı karşısında yetersiz kalması halinde; hekimin yapacağı seçim sonucu tedavisi ihmal edilen hasta bakımından hekimin eyleminin ceza hukuku anlamında hukuka uygunluğu ve kusurluluğuna değinilecektir.

Anahtar Kelimeler

adalet ilkesi, utilitarist etik, ödev etiği, yükümlülükler çatışması, zorunluluk hali.

Kaynakça

  1. AFANDIYEV, Ulvi: Türk ve Azerbaycan Hukukunda Zorunluluk Hali. Yüksek Lisans Tezi. (http://acikerisimarsiv.selcuk.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/4328/448070.pdf?sequence=1&isAllowed=y, erişim: 01.06.2020)
  2. AKBULUT, Berrin: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 6. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara, 2019.
  3. BACAKSIZ, Pınar: “Ceza Hukukunda Yükümlülükler Çatışması”, CHD 2013/21, s. 119–138.
  4. BIOETHIKKOMMISION: “Zum Umgang mit knappen Ressourcen in der Gesundheitsversorgung im Kontext der Covid-19-Pandemie”. (https://www.bundeskanzleramt.gv.at/themen/bioethikkommission/publikationen-bioethik.html, erişim: 01.06.2020)
  5. BIRHEKIMOĞLU, Tolga: “Start Triaj Modeli”. (http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/kriz/belge/triaj.pdf, erişim: 01.06.2020)
  6. DEUTSCHE BISCHOFSKONFERENZ: “Triage. Medizinische Allokationsprobleme angesichts der Covid-19-Pandemie in ethischer Beurteilung”. (https://dbk.de/nc/presse/aktuelles/meldung/triage/detail/, erişim: 01.06.2020)
  7. DEUTSCHER ETHIKRAT: “Solidarität und Verantwortung in der Corona-Krise. Ad-hoc-Empfehlung”. (https://www.ethikrat.org/fileadmin/Publikationen/Ad-hoc-Empfehlungen/deutsch/ad-hoc-empfehlung-corona-krise.pdf, erişim: 01.06.2020)
  8. DEUTSCHE INTERDISZIPLINÄRE VEREINIGUNG FÜR INTENSIV- UND NOTFALLMEDIZIN: “Entscheidungen über die Zuteilung von Ressourcen in der Notfall- und der Intensivmedizin im Kontext der COVID-19-Pandemie”. (https://www.divi.de/empfehlungen/publikationen/covid-19/1540-covid-19-ethik-empfehlung-v2/file, erişim: 01.06.2020)
  9. DÜLGER, Murat Volkan: “Hukuka Uygunluk Nedenleri İle Mazaret Nedenleri Arasındaki Ayrımın Tarihçesi, Niteliği ve Gerekliliği Üzerinde Karşılaştırmalı Bir Deneme”, CHD 2014/24, s. 121–180.
  10. EZEKIEL, J. Emanuel/GOVIND Persad/UPSHUR, Ross/THOME, Beatriz/PARKER, Michael/GLICKMAN, Aaron/ZHANG, Cathy/BOYLE, Connor/SMITH, Maxwell/PHILLIPS, James P.: “Fair Allocation of Scarce Medical Resources in the Time of Covid-19”, The NEW ENGLAND JOURNAL of MEDICINE, May 2020, s. 2049-2055 (https://www.nejm.org/doi/pdf/10.1056/NEJMsb2005114, erişim:01.06.2020)

Kaynak Göster

APA
Arslan, M. (2020). KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 24(3), 361-384. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.775418
AMA
1.Arslan M. KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. HBV-HFD. 2020;24(3):361-384. doi:10.34246/ahbvuhfd.775418
Chicago
Arslan, Mehmet. 2020. “KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 24 (3): 361-84. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.775418.
EndNote
Arslan M (01 Temmuz 2020) KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 24 3 361–384.
IEEE
[1]M. Arslan, “KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”, HBV-HFD, c. 24, sy 3, ss. 361–384, Tem. 2020, doi: 10.34246/ahbvuhfd.775418.
ISNAD
Arslan, Mehmet. “KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 24/3 (01 Temmuz 2020): 361-384. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.775418.
JAMA
1.Arslan M. KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. HBV-HFD. 2020;24:361–384.
MLA
Arslan, Mehmet. “KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 24, sy 3, Temmuz 2020, ss. 361-84, doi:10.34246/ahbvuhfd.775418.
Vancouver
1.Mehmet Arslan. KOVİD-19 SALGININDA YOĞUN BAKIM YATAKLARI VE SOLUNUM CİHAZLARININ TAHSİSİ (TRİYAJ) KARARLARININ ETİKSEL VE CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. HBV-HFD. 01 Temmuz 2020;24(3):361-84. doi:10.34246/ahbvuhfd.775418