HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNDE HATA (TCK m.30/3)

Hukuka uygunluk nedenlerinde hata, hukuka uygunluk nedenlerinin maddi koşullarında, hukuka uygunluk nedenlerinin varlığında ya da sınırında olabilmektedir. Hukuka uygunluk nedenlerinde hatanın bu ayrım gözetilmeksizin 5237 sayılı TCK’nın 30/3 maddesinde “ceza sorumluluğunu kaldıran ya da azaltan nedenler” başlığı altında düzenlendiğini ve aynı ceza sorumluluğunu gerektirecek şekilde hüküm altına alındığını görmekteyiz. Hatanın kaçınılmaz olması durumunda failin hatasından yararlanacağı belirtilmiş, kaçınılabilir olması durumuna ise bir hukuki sonuç bağlanmamıştır. Hukuka uygunluk nedenlerinin maddi koşullarında yanılgıya düşülmesi durumunda söz konusu olan hata, failin tasavvuruna ilişkindir. Bu nedenle tipiklikte unsur hatası ile benzerlik gösterir ve kastı ortadan kaldırır. Hukuka uygunluk nedenlerinin varlığında hata durumunda ise, fail eyleminin hukuk düzeninin izin verdiği konusunda yanılgıya düştüğünden, haksızlık yanılgısı gibi kusurluluğu etkileyen bir etkileyen bir hata söz konusudur. TCK m.27/1’de ise hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın kast olmaksızın aşılması halindeki ceza sorumluluğu düzenlenmektedir. Bu düzenleme hatanın maddi unsur ya da izin normunda olması dikkate alınarak kastı ya da kusurluluğu etkileyebilmektir.

Error in the causes of compliance with laws may be in the objective conditions of the causes or in the presence or in the limit of the causes of comliance with laws. We see that the error in the causes of compliance with the law is regulated under the title “which remove or reduce the criminal liabilities” in Article 30/3 of the Turkish Penal Code (Law No.5237) without distinction and requires the same criminal responsibility. If the error is inevitable, it is stated that the perpetrator will benefit from the error, and if it is avoidable, there is no legal result. In the objective conditions of the causes of the compliance with law, the error relates to the intention of the perpetrator. Therefore, it is similar to the error of the objective element in typeness and removes the intent. In the event of an error in the presence of causes of compliance with the law, the perpetrator was mistaken in the fact that the legal order of the offense allowed. Herewith, there is an error affecting the culpability, such as injustice error. In Article 27/1 of the Turkish Penal Code, criminal liability is regulated in case of exceeding the limit without intent for causes of compliance with the law. This regulation is to be able to affect intent or culpabilty, taking into account whether the error is in the objective element or the norm of permits.