EN
TR
Baş Ağrısı Yönetiminde Lavanta Yağının Etkinliği: Sistematik Derleme
Öz
Amaç: Bu sistematik derlemede, randomize kontrollü çalışmalarda baş ağrısı yönetiminde lavanta yağının etkinliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Sistematik derleme, Cochrane kılavuzuna göre randomize kontrollü çalışmaların sistematik bir incelemesiyle hazırlanarak sunulmuştur. İngilizce dilinde yayınlanan çalışmalar yıl sınırlaması olmaksızın Science Direct, Embase, Web of Science,
Scopus, Ulakbim, CINAHL Complete, Pubmed ve Cochrane library veri tabanları arasında taranmıştır. Taramada MESH terimlerine uygun olan “lavender, lavandula, headache, migraine, head pain” anahtar kelimeleri ve kombinasyonları kullanılmıştır. Çalışmaların yanlılık riski, her iki yazar tarafından Cochrane Yanlılık Riski Değerlendirme Aracı (Rob 2) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Lavanta uygulamasının baş ağrısı üzerindeki etkisinin incelendiği üç çalışma belirlenmiştir. Dahil edilen çalışmaların örneklem sayısı 47-60 arasındadır. Müdahale çalışmalarından birinde on damla lavanta yağı suya damlatılıp içirilerek, diğer ikisinde ise iki- üç damla üst dudağa damlatılarak inhalasyon yöntemleri ile uygulanmıştır. Bir çalışmada değerlendirme Migren Özürlülük Değerlendirilmesi Ölçeği (MIDAS), diğer ikisinde ise Vizuel Analog Skala (VAS) ile yapılmıştır. Çalışmalarda lavanta uygulamasının baş ağrısının sıklığını, şiddetini ve eşlik eden semptomları azaltmada etkili bir yaklaşım olduğu bildirilmiştir. Sonuç: Bu sistematik derlemeye dahil edilen çalışmalar kapsamında, lavanta yağının migren tipi baş ağrısı ve dural ponksiyon sonrası gelişen baş ağrısı yönetiminde etkili bir yaklaşım olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak, bu konuda daha fazla güçlü kanıtlara gereksinim vardır. Lavanta yağının farklı tipteki baş ağrısı yönetimine etkilerinin incelendiği yöntemi iyi tasarlanmış daha fazla sayıda çalışma yapılması önerilmektedir.
Scopus, Ulakbim, CINAHL Complete, Pubmed ve Cochrane library veri tabanları arasında taranmıştır. Taramada MESH terimlerine uygun olan “lavender, lavandula, headache, migraine, head pain” anahtar kelimeleri ve kombinasyonları kullanılmıştır. Çalışmaların yanlılık riski, her iki yazar tarafından Cochrane Yanlılık Riski Değerlendirme Aracı (Rob 2) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Lavanta uygulamasının baş ağrısı üzerindeki etkisinin incelendiği üç çalışma belirlenmiştir. Dahil edilen çalışmaların örneklem sayısı 47-60 arasındadır. Müdahale çalışmalarından birinde on damla lavanta yağı suya damlatılıp içirilerek, diğer ikisinde ise iki- üç damla üst dudağa damlatılarak inhalasyon yöntemleri ile uygulanmıştır. Bir çalışmada değerlendirme Migren Özürlülük Değerlendirilmesi Ölçeği (MIDAS), diğer ikisinde ise Vizuel Analog Skala (VAS) ile yapılmıştır. Çalışmalarda lavanta uygulamasının baş ağrısının sıklığını, şiddetini ve eşlik eden semptomları azaltmada etkili bir yaklaşım olduğu bildirilmiştir. Sonuç: Bu sistematik derlemeye dahil edilen çalışmalar kapsamında, lavanta yağının migren tipi baş ağrısı ve dural ponksiyon sonrası gelişen baş ağrısı yönetiminde etkili bir yaklaşım olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak, bu konuda daha fazla güçlü kanıtlara gereksinim vardır. Lavanta yağının farklı tipteki baş ağrısı yönetimine etkilerinin incelendiği yöntemi iyi tasarlanmış daha fazla sayıda çalışma yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Siva A, Akyol A, Erdemoğlu AK, Oğuzhanoğlu, A, Özge A, Kısabay AA, ve ark. Başağrısı Tanı ve Tedavi Güncel Yaklaşımlar. İstanbul: Galenos Yayınevi, 2018.
- 2. Olesen J. Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS) The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition. Cephalalgia 2018; 38(1): 1–211.
- 3. Niazi M, Hashempur MH, Taghizadeh M, Heydari M, Shariat A. Efficacy of topical Rose (Rosa damascena Mill.) oil for migraine headache: A randomized double-blinded placebo-controlled cross-over trial. Complement Ther Med 2017; 34: 35–41.
- 4. Nasiri M, Asayesh H, Yousefi Khosroabadi Z, Hosseini Amiri M, Bahadori H, Rajaee M. Effects of Aromatherapy with Lavender (Lavandula angustifolia MILL) on Post-Dural Puncture Headache: A Randomized Placebo-Controlled Trial. Altern Ther Health Med 2020; 27 (AT6279)
- 5. Tütüncü S, Etiler N. Tıbbın alternatifi olmaz! Geleneksel alternatif ve tamamlayıcı tıp uygulamaları. Türk Tabipleri Birliği Yayınları, Ankara, 2017.
- 6. Yuan R, Zhang D, Yang J, Wu Z, Luo C, Han L, et al. Review of aromatherapy essential oils and their mechanism of action against migraines. J Ethnopharmacol 2021; 265: 113326.
- 7. Lopresti AL, Smith SJ, Drummond PD. Herbal treatments for migraine: A systematic review of randomised-controlled studies. Phyther Res 2020; 34(10): 2493–2517.
- 8. Niazi M, Hashempur MH, Taghizadeh M, Heydari M, Shariat A. Efficacy of topical Rose (Rosa damascena Mill.) oil for migraine headache: A randomized double-blinded placebo-controlled cross-over trial. Complement Ther Med 2017; 34: 35–41.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz
Yayımlanma Tarihi
25 Ağustos 2022
Gönderilme Tarihi
7 Nisan 2022
Kabul Tarihi
6 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 1 Sayı: 1
APA
Sert, M., & Özer, Z. (2022). Baş Ağrısı Yönetiminde Lavanta Yağının Etkinliği: Sistematik Derleme. Akdeniz Hemşirelik Dergisi, 1(1), 19-28. https://izlik.org/JA83UH83LL
AMA
1.Sert M, Özer Z. Baş Ağrısı Yönetiminde Lavanta Yağının Etkinliği: Sistematik Derleme. Akd Hemsirelik D. 2022;1(1):19-28. https://izlik.org/JA83UH83LL
Chicago
Sert, Mediha, ve Zeynep Özer. 2022. “Baş Ağrısı Yönetiminde Lavanta Yağının Etkinliği: Sistematik Derleme”. Akdeniz Hemşirelik Dergisi 1 (1): 19-28. https://izlik.org/JA83UH83LL.
EndNote
Sert M, Özer Z (01 Ağustos 2022) Baş Ağrısı Yönetiminde Lavanta Yağının Etkinliği: Sistematik Derleme. Akdeniz Hemşirelik Dergisi 1 1 19–28.
IEEE
[1]M. Sert ve Z. Özer, “Baş Ağrısı Yönetiminde Lavanta Yağının Etkinliği: Sistematik Derleme”, Akd Hemsirelik D, c. 1, sy 1, ss. 19–28, Ağu. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83UH83LL
ISNAD
Sert, Mediha - Özer, Zeynep. “Baş Ağrısı Yönetiminde Lavanta Yağının Etkinliği: Sistematik Derleme”. Akdeniz Hemşirelik Dergisi 1/1 (01 Ağustos 2022): 19-28. https://izlik.org/JA83UH83LL.
JAMA
1.Sert M, Özer Z. Baş Ağrısı Yönetiminde Lavanta Yağının Etkinliği: Sistematik Derleme. Akd Hemsirelik D. 2022;1:19–28.
MLA
Sert, Mediha, ve Zeynep Özer. “Baş Ağrısı Yönetiminde Lavanta Yağının Etkinliği: Sistematik Derleme”. Akdeniz Hemşirelik Dergisi, c. 1, sy 1, Ağustos 2022, ss. 19-28, https://izlik.org/JA83UH83LL.
Vancouver
1.Mediha Sert, Zeynep Özer. Baş Ağrısı Yönetiminde Lavanta Yağının Etkinliği: Sistematik Derleme. Akd Hemsirelik D [Internet]. 01 Ağustos 2022;1(1):19-28. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83UH83LL