Kateter İlişkili Üriner Sistem Enfeksiyonlarının Önlenmesinde Kanıta Dayalı Uygulamalar ve Hemşirelik Yaklaşımları

Öz

Kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonları sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlar arasında sık görülen bir komplikasyondur ve üriner sistem enfeksiyonlarının yaklaşık %60-80’i kateterizasyonla ilişkilidir. Kateter ilişkili üriner sistem en¬feksiyonları, hastanede yatış süresinin uzamasına, gereksiz antibiyotik kul¬lanımına, morbidite ve mortalite artışına ve maddi kayıplara neden olmak¬tadır. Yapılan araştırmalar, kanıta dayalı klinik uygulamalar ile kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonlarının ve buna bağlı ölümlerin önlenebileceğini gös-termektedir. Hasta bakımı ve bakımın kalitesinden sorumlu olan hemşireler; kateterin takılmasından çıkarılmasına kadar tüm süreç ve enfeksiyon kon¬trolünün sağlanmasından sorumludur. Bu derleme, hemşirelere kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonlarının önlenmesine yönelik kanıta dayalı uygulamalarla ilgili bilgiler sunmayı ve bu bilgiyi uygulamalarında kullanmaya teşvik etmeyi amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Hemşirelik
• kanıta dayalı uygulamalar
• kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonu
• üriner kateterizasyon

Evidence-Based Practices and Nursing Approaches in Preventing Catheter- Related Urinary System Infections

Öz

Catheter-associated urinary system infections are a common complication among healthcare-associated infections and approximately 60-80% of uri¬nary system infections are associated with catheterization. These infec¬tions lead to prolonged hospital stays, unnecessary antibiotic use, increased morbidity and mortality, and financial losses. Research indicates that evidence-based clinical practices can prevent catheter-associated urinary system infections and related deaths. Nurses responsible for patient care and quality are accountable for the entire process from catheter insertion to re¬moval, as well as ensuring infection control. This review aimed to provide nurses with information on evidence-based practices for preventing cath¬eter-associated urinary tract infections and to encourage them to use this knowledge in their practice.

Anahtar Kelimeler

• nursing
• evidence-based practices
• Catheter-associated urinary tract infection
• urinary catheterization

Kaynakça

1. Centers for Disease Control and Prevention. Healthcare-Associated Infections (HAIs). Erişim Adresi: https://www.cdc.gov/hai/ca_uti/uti.html [Erişim Tarihi: 28.01.2024].
2. Köse G, Çelebi C. Kateter ilişkili idrar yolu enfek¬siyonunun önlenmesi. Gürkan A, editör. Cerrahi Hemşireliğinde Bakıma Duyarlı Kalite Göstergel¬eri. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri, 2023, 60-5.
3. Köse Tuncer S, Karakurt P, Erdinç A. Hemşirelerin Üriner Kateter ve Katetere İlişkin Enfeksiyonları Önlemeye Yönelik Bilgi ve Tutumları. Anado¬lu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2021; 24(3): 311-317.
4. Koca R, Gürkan A. Katater İlişkili Üriner Sistem Enfeksiyonlarının Önlenmesinde Güncel Yak-laşımlar. Cerrahi Ameliyathane Sterilizasyon Enfeksiyon Kontrol Hemşireliği Dergisi, 2020; 1(2):72-82.
5. Arda B, Ateş K, Bakır M, Güven M, Karakoç E, Özi¬nel AM, Pirat A, Şenkul T. Üriner Kateter Enfeksi¬yonlarının Önlenmesi Kılavuzu. Hastane İnfeksiy¬onları Dergisi, 2012;16 (1): 1-18.
6. Nicolle EL. Catheter associated urinary tract in¬fections. Antimicrob Resist Infect Control. 2014, 25 (3): 23.
7. Brennan MB, Coyle RJ, Marchaim D, Pogue MJ, Boehme M, Finks J, et al. Statewide surveillance of carbapenem-resistant enterobacteriaceae in Michigan. Infect Control Hosp Epidemiol. 2014; 35(4): 342-349.
8. Lo E, Nicolle EL, Coffin ES, Gould C, Maragakis LL, Meddings J, et al. Strategies to Prevent Cath-eter-Associated Urinary Tract Infections in Acute Care Hospitals: 2014 Update. Infect Control Hosp Epidemiol. 2014; 35 (5): 464-479.

9. Fekete T. Catheter-associated urinary tract in¬fection in adults. Erişim Adresi: https://www. uptodate.com/contents/catheter-associat¬ed-urinary-tract-infection-in-adults [Erişim Tarihi: 25.12.2023].
10. Association for Professionals in Infection Con¬trol and Epidemiology (APIC). Guide to Preventing Catheter-Associated Urinary Tract Infections. 2015. Erişim Adresi: https://patientcarelink.org/ wp-content/uploads/2015/11/APIC-Guide-to- Preventing-CAUTI-May-2014.pdf [Erişim Tarihi: 25.01.2024].
11. Schuman KE, Chenoweth EC. Urinary Cathe¬ter-Associated Infections. Infect Dis Clin North Am. 2018; 32(4):885-897.
12. Nemli SA, Kartal ED, Evaluating the Fungal and Bacterial Colonization on Hospitalized Patients with Transient Urinary Catheterization. Osman¬gazi Journal of Medicine. 2021; 43(4):364-373.
13. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Guideline For Prevention of Catheter Associated Urinary Tract Infections 2009. Erişim Adresi: https://www.cdc.gov/infectioncontrol/ pdf/guidelines/cauti-guidelines-H.pdf [Erişim Tarihi:24.01.2024].
14. Assadi F. Strategies for Preventing Catheter-as¬sociated Urinary Tract Infections. Int J Prev Med. 2018; 9(50).
15. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Dairesi Başkanlığı.Ulusal Sağlık Hizmeti İlişkili Enfeksiyonlar Sürveyans Ağı (USHİESA) Etken Dağılımı ve Antibiyotik Direnç Raporu 2018. 2019, Ankara.
16. Patel PK, Advani SD, Kofman AD, Lo E, Maragakis LL, Pegues DA, et al. Strategies to prevent cath¬eterassociated urinary tract infections in acute-care hospitals: 2022 Update. Infect Control Hosp Epidemiol. 2023, 44: 1209–1231.
17. Bikem Süzen, L. İnsan anatomisi ve fizyolojisine giriş. İstanbul: Bedray Basın Yayıncılık Ltd.Şti. 2011.
18. Ak SE, Özbaş A. The effect of education of nurses on preventing catheter-associated urinary tract infections in patients who undergo hip frac¬ture surgery. J Clin Nurs. 2018; 27(5-6):1078- 1088.
19. Urinary Tract Infection (Catheter-Associated Urinary Tract Infection [CAUTI] and Non-Cathe¬ter-Associated Urinary Tract Infection [UTI]) and Other Urinary System Infection [USI]) Events, 2016.
20. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü (HSGM). Ulu¬sal sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlar sürvey¬ans rehberi. Uzman Matbaacılık Ltd.Şti. 2017. Erişim Adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/ birimler/bulasici-hastaliklar-ve-erken-uyari-db/ Dokumanlar/Rehberler/Ulusal_Saglik_Hizme-ti_Iliskili_Enfeksiyonlar_Surveyans_Rehberi_Ver¬siyon_1.pdf. [Erişim Tarihi: 20.01.2024].
21. Kalkanc A. Kateterle ilişkili üriner sistem infeksiy¬onları- CDC 2014. Flora. 2014, 9(3): 105-117.
22. Ling LM, Ching P, Apisarnthanarak A, Jaggi N, Harrington G, Fong SM. APSIC guide for prevention of catheter associated urinary tract in¬fections (CAUTIs). Antimicrobial Resistance & Infection Control.2023; 12(52).
23. Mota EC, Oliveira AC. Prevention of catheter-as¬sociated urinary tract infection: what is the gap in clinical practice? Texto Contexto Enferm [Inter¬net]. 2019 [cited 2024 01 21]; 28: e20180050.
24. Walshe K, Rundall TG. Evidence-based management: from theory to practice in health care. Mil¬bank Q. 2001; 79(3): 429-457.
25. Temel AB, Ardahan M. Hemşirelik Araştırma¬larının Kullanımı, Engeller ve Araştırma Kul-lanımında Değişim Modelleri. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi. 2011; 13(3):63-70.
26. Yılmaz, M. Hemşirelik bakım hizmet kalitesini geliştirme yolu olarak kanıta dayalı uygulama. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2005; 9 (1): 41-48.
27. Kocaman G. Hemşirelikte Kanıta Dayalı Uygula¬ma. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi. 2003; 5(2): 61-69.
28. Meddings J, Rogers MAM, Krein SL, Fakih MG, Olmsted RN, Saint S. “Reducing Unnecessary Urinary Catheter Use and Other Strategies to Prevent CatheterAssociated Urinary Tract Infection: An Integrative Review”. BMJ Qual Saf. 2014: 23(4), 277–289.
29. Bernard MS, Hunter KF, Moore KN. A Review of Strategies to Decrease the Duration of Indwell-ing Urethral Catheters and Potentially Reduce the Incidence of Catheter Associated Urinary Tract Infections. British Journal of Infection Con¬trol. 2012; 6 (4): 22-25.
30. Quinn P. Chasing Zero: A Nurse-Driven Process for Catheter-Associated Urinary Tract Infection Reduction in a Community Hospital. Nursing Economics. 2015; 33 (6): 320-325.
31. Madeo M, Barr B, Owen E. 2005. A Study to De¬termine Whether the Use of a PreConnect Uri-nary Catheter System Reduces the Incidence of Nosocomial Urinary Tract Infections. Urologic Nursing. 2005; 35 (1): 11-17.
32. Gray D, Nussle R, Cruz A, Kane G, Toomey M, Bay C, et all. Effects of a Catheter-Associated Urinary Tract Infection Prevention Campaign on Infec¬tion Rate, Catheter Utilization, and Health Care Workers’ Perspective at a Community Safety Net Hospital. American Journal of Infection Control. 2016; 44 (1): 115-116.
33. Knudson, L. CAUTI prevention requires improved practices and policies. AORN Journal. 2014; 299(5): C1, C9-C10.