D. H. Lawrence’ın Psikanaliz ve Bilinçdışı Eleştirisi

Öz

Türkiye’de daha ziyade romanlarıyla tanınan D. H. Lawrence’ın (1885-1930) hikâye, şiir, eleştiri ve seyahat kitapları da bulunmaktadır. Değerlendireceğimiz eser onun psikolojinin bazı kavramları ve özellikle S. Freud’un bazı düşünceleri hakkında kişisel yorumlarını ve eleştirilerini içermektedir. Lawrence’ın İngilizce basımında bu eser psikoloji ile ilgili yazdığı iki çalışmasının birleştirilmesiyle yayınlanmış ve tam çeviri olarak 2004 yılında Ruhsal Çözümleme ve Bilinçdışının Doğaçlaması adıyla Türkçe yayınlanmıştır. Değerlendirmesini yapacağımız eser ilgili kitabın ilk bölümünün yeni Türkçe çevirisini içermektedir. Kitabın amacı bilinçdışı olarak bilinen belirsizlik alanında küçük de olsa bir yer açarak, bilinçdışının gerçekte ne olduğuna dair bir kanı oluşturmaya çalışmaktır. Değerlendireceğimiz eser onun psikolojinin bazı kavramları hakkında kişisel yorumlarını ve eleştirilerini içermektedir. Kitabın yazılış amacı bilinçdışı olarak bilinen belirsizlik alanında küçük de olsa bir yer açarak, bilinçdışının gerçekte ne olduğuna dair bir kanı oluşturmaya çalışmaktır. Eser erken dönem Yunan filozoflarından James George Fraser’a, Freud ve Ferdinand Georg Frohenius’a kadar çok geniş bir alanda her türde akademik kitaplar okunarak yazılmıştır. Eserin adından hareketle psikoloji alanına bir katkı sağladığı söylenemez. Yazarın da böyle bir derdi bulunmamakta fakat metafiziksel bir yorumun kesin doğru olarak kabul edilmesini eleştirmektdir. Bilinçdışının ne olduğunu bilmezken onunla ilgili Freudyen yorumun kesin, tek geçerli bilgi olarak ifade edilmesini doğru bulmadığını belirtmesi açısından eser dikkate değerdir.

Anahtar Kelimeler

• Lawrence
• bilinçdışı
• psikanaliz

D. H. Lawrence's Critique of Psychoanalysis and the Unconscious

Öz

D. H. Lawrence (1885-1930), who is mostly known in Turkey for his novels, also wrote stories, poetry, criticism and travel books. The work we are going to review contains his personal comments and criticisms on some concepts of psychology and especially on some of S. Freud's ideas. In the English edition of Lawrence's book, this work was published by combining two of his works on psychology and was published as a complete translation in Turkish in 2004 under the title Spiritual Analysis and Improvisation of the Unconscious. The work we are going to review is a new Turkish translation of the first chapter of the book. The aim of the book is to open a small space in the field of uncertainty known as the unconscious and to try to form an opinion about what the unconscious really is. The work we are going to review contains his personal comments and criticisms on some concepts of psychology. The purpose of the book is to open a small space in the field of uncertainty known as the unconscious and to try to form an opinion about what the unconscious really is. The book was written by reading a wide range of academic books from early Greek philosophers to James George Fraser, Freud and Ferdinand Georg Frohenius. Based on its title, it cannot be said that the work makes a contribution to the field of psychology. The author does not have such a problem, but criticizes the acceptance of a metaphysical interpretation as the absolute truth. The work is noteworthy in the sense that it states that it is not correct to express the Freudian interpretation of the unconscious as the definitive, only valid knowledge when we do not know what it is.

Anahtar Kelimeler

• Lawrence
• unconscious
• psychoanalysis

Kaynakça

1. Hinz, E. J. (1972). The beginning and the end: D. H. Lawrence’s psychoanalysis and fantasia. Dalhousie Review, (52), 251-265.
2. Lawrence, D. H. (2020). Psikanaliz ve bilinçdışı (Nergis Tanç, çev.), Otonom Yayıncılık.
3. Rieff, P. (1960). Introduction. D. H. Lawrence. Psychoanalysis and the unconscious; fantasia of the unconscious (s. vii-xxiii) içinde. Viking.Press.