Ölümden Uzak Bir Yer Romanında Aile

Öz

Ölümden Uzak Bir Yer romanı evlilik kurumunun doğasında gelişen sorumluluklar, paylaşımlar, tartışmalar, umutlar, sevinçler ve hüzünler etrafında şekillenir. Çekirdek ailenin yalnızlığını, kalabalıklardan uzak yaşantısını ve zaman içindeki değişim-dönüşümünü konu edinir. Romanda ebeveyn olmanın yükümlülükleri, çocuk yetiştirmede karşılaşılan zorluklar ve endişeler gözler önüne serilir. Roman, bunun yanında çekirdek ailenin geniş aile ile olan etkileşimine, inanca, geleneklere yaklaşıma ve çocuk doğumuyla ilgili ritüellere yer verir. Çiftler arasında gündelik yaşamın zorluklarından kaynaklı inişler çıkışlar yaşansa da tartışmalar birbirlerine besledikleri sevginin güçlenmesiyle sonuçlanır. Eser bir bakıma olumlu aile örneği olarak da okunabilir. Ailesinin yaşamını idealize etmeye çalışan Ömür’ün mücadelesi, sol kolunun üst kısmında türeyen kötü huylu bir tümör yüzünden sekteye uğrar. Ölüm korkusu, hastalığı unutma çabasına, toplumdan uzakta yaşama isteğine rağmen kötü sonuçlanır. Ömür yaşamını yitirir. Doğumundan yetişkinlik dönemine kadar geçen yaşamı, zaman atlamalarıyla okura sunulan Yusuf yurt dışına kaçar. Eşini kaybeden, oğlu yurt dışına giden Sait ise yaralı benliği ile baş başa kalır. Romanda geleneksellikten kopmayan çekirdek aile ilişkileri ve odağa alınan çocuğun yaşamı estetize edilir. Çekirdek ailenin de bir parçası olduğu ataerkil yaşam biçimi toplumsal aidiyetten kaynaklanır. Bu nedenle evli çiftler arasındaki ilişki erkeğin kadına üstünlük kurması şeklinde okunmaz. Aile içi sorumluluklar eşit, adil ve ortak kararlarla paylaşılır.

Anahtar Kelimeler

• roman
• aile
• kaygı
• ritüeller
• ölüm

Etik Beyan

Bu çalışma etik kurul izni gerektirmemesi nedeniyle etik kurul izni olmaksızın gerçekleştirilmiştir.

Family in the Novel Ölümden Uzak Bir Yer

Öz

The novel Ölümden Uzak Bir Yer (A Place Far from Death) is structured around the responsibilities, shared experiences, conflicts, hopes, joys, and sorrows that emerge within the institution of marriage. It explores the solitude of the nuclear family, its life away from crowds, and its transformation over time. The novel brings to light the burdens of parenthood, the challenges and anxieties of raising children. Alongside this, it addresses the interaction between the nuclear and extended family, attitudes towards faith and traditions, and rituals related to childbirth. Although the couple experiences ups and downs in daily life, their arguments ultimately reinforce the love they share. In this respect, the work may also be read as a portrayal of a positive family model. Ömür's struggle to idealize her family life is disrupted by the emergence of a malignant tumor on her upper left arm. Despite her efforts to forget her illness and withdraw from society, the fear of death culminates in a tragic outcome—Ömür passes away. Yusuf, whose life—from birth to adulthood—is presented to the reader through flashbacks, flees abroad. After losing his wife and seeing his son leave the country, Sait is left alone with his wounded self. The novel aestheticizes the life of the child as the focal point within traditional nuclear family relations. The patriarchal way of life, of which the nuclear family is a part, derives from a sense of social belonging. However, the relationship between the married couple is not portrayed as male dominance over the female. Rather, familial responsibilities are shared equally, fairly, and through mutual decision-making.

Anahtar Kelimeler

• novel
• family
• anxiety
• rituals
• death

Etik Beyan

Since this study did not require approval from an ethics committee, it was conducted without such approval.

Kaynakça

1. Acar, B. B. (2023). Şükûfe Nihal’in romanlarında evliliğe bakış. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Özel Sayı (1), 1-13.
2. Aydın, İ. (2024). Evlilik ve evlilik öncesi dönemler. R. Dursun ve Y. K. Haspolat (Ed.), Mutlu bir evliliğin sırları içinde (ss. 11-21). Orient Yayınları.
3. Çalık, K. Y. ve Aktaş, S. (2011). Gebelikte depresyon: Sıklık, risk faktörleri ve tedavisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(1), 142-162.
4. Çankaya, E. (2013). Türk köyü köy edebiyatında nasıl yansıdı? Köy enstitülü yazarlarda tematik eğilimler. Turkish Studies. 8(7). 49-64.
5. Çetin, N. (2003). Roman çözümleme yöntemi. Öncü Basımevi.
6. Daşçıoğlu, Y. ve Koç, O. (2009). Batı tarzı Türk hikâyesinin doğuşu ve Tanzimat’tan Cumhuriyet’e ana temalar. Turkish Studies. 4(1). 799-900
7. Eksen, K. (2024). Ölümden uzak bir yer. Yapı Kredi Yayınları.
8. Erden Ayhün, S. (2018). Örgütsel süreçlerdeki kuşaklararası çatışmalarda kültürel değişimlerin rolü. Business & Management Studies, 6(1), 209-236.

9. Gedik, S. (2019). Anadolu masallarında çocuksuzluk ve yılan. Ege Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 35-42.
10. Göklap, Z. (1965). Ziya Gökalp külliyatı-ıı limni ve malta mektupları. F.A. Tansel, (Ed.). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
11. Karaca, N. (2021). Türk edebiyatında özne olarak kadınların kısa tarihi. ÇÜTAM Kültür Evi Konuşmaları Dergisi. 4(1), 66-78.
12. Karaca, Ş. (2013). Modernleşme dönemi Türk romanında evden kaçan ve eve sığınan kadınlar. Turkish Studies. 8(1), 1817-1827.
13. Koçer, S. (2024). Günümüzde isim koyma trendleri üzerine bir inceleme. Akademik İncelemeler Dergisi, 19(2), 436-459.
14. Kolcu, A. İ. (2009). Cumhuriyet devri edebiyatı 2 (Hikâye ve roman) (2. bs.). Salkım Söğüt Yayınevi.
15. Korkmaz, R. (1997). Sabahattin Ali: İnsan ve eser. Yapı Kredi Yayınları.
16. Lefebvre, H. (2013). Modern dünyada gündelik hayat (I. Gürbüz, Çev.). Metis Yayınları, (2016).
17. Krich, A. (Ed.). (2005). İçgüdüden duyguya: Aşkın anatomisi (M. Harmancı, Çev.). Say Yayınları.
18. Mengi, N. (2012). Selim İleri romancılığı ve Türk romancılığındaki yeri. folklor/edebiyat. 18(71), 127-141.
19. Moran, B. (2003). Türk romanına eleştirel bakış 1. İletişim Yayınları.
20. Ozankaya, Ö. (1975). Toplumbilim terimleri sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları.
21. Parla, J. (1993). Babalar ve oğullar: Tanzimat romanının epistemolojik temelleri. İletişim Yayınları.
22. Sayın, Ö. (1990). Aile sosyolojisi. Ege Üniversitesi Yayınları.
23. Şen, S. (2010). Türklerde ad verme törenleri, adların önemi, ad verme ile ilgili gelenek ve inançlar. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (6), 153-159.
24. Stevick, P. (1988). Roman teorisi (S. Kantarcıoğlu, Çev.). Gazi Üniversitesi Yayınları.
25. Tekin Çatal, M. ve Kalkan, M. (2019). Evli bireylerin evlilik değerleri, evlilik doyumu ve evlilik tipleri. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 3(6), 179-186.
26. Uğurlu, Y. S. (2020). Yazarlar ve edebî dönemler bağlamında cumhuriyet öncesi Türk hikâyelerindeki aile ile ilgili konulara genel bir bakış. Söylem Filoloji Dergi, 5(1), 212-225.
27. Varlı, M. (2008). Bidat, hurâfe ve bâtıl inançlar. Ensar Neşriyat.
28. Zastrow, C. ve Ashman, K. K. (2014). İnsan davranışı ve sosyal çevre. (A. Aydın, Ç. Karaca, F. Çoban, M. A. Foça, S. E. Türközü, Çev.), Nika Yayınevi. (1987).