Ortaokul Öğrencilerinin Mavi Vatan Bilgi Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin mavi vatan konusundaki bilgi düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel tarama deseni kullanılmıştır. Çalışma grubuna çok aşamalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 5, 6 ve 7. sınıfa devam eden 320 ortaokul öğrencisi dâhil edilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Mavi Vatan Başarı Testi kullanılmıştır. Verilerin analizi için betimsel istatistikler, Mann Whitney U ve Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, öğrencilerin mavi vatan bilgi düzeylerinin orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Değişkenler açısından incelendiğinde öğrencilerin Mavi Vatan Başarı Testi ortalamalarının sosyo-ekonomik düzey, sınıf seviyesi ile anne ve baba eğitim düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaştığı; ancak cinsiyete göre anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin sosyo-ekonomik düzeyi ile anne ve baba eğitim düzeyi arttıkça Mavi Vatan Başarı Testi’nden aldıkları puan ortalamasının da arttığı ifade edilebilir. Sınıf seviyesine göre ise 6. sınıf puan ortalamasının 5 ve 7. sınıflara nispeten daha yüksek olduğu belirtilebilir. Araştırma sonucunda mavi vatan konusuna dair kazanımların kavratılması adına özel olarak tasarlanmış eğitim kaynakları ve materyallerin geliştirilmesi, ders kitaplarında bu konuya yer verilmesi, örnek planlara ilişkin deneysel çalışmalar gerçekleştirilip, etkililiğin bilimsel metotlarla sınanması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal bilgiler
• Ortaokul
• Mavi vatan
• Başarı testi

Etik Beyan

Araştırma kapsamında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Etik Kurulu’nun 20.09.2023 tarih ve 2023/8 sayılı toplantısında XIII numaralı karar ile etik izin alınmıştır.

Investigation of Secondary School Students’ Blue Homeland Knowledge Levels According to Various Variables

Öz

This study aims to examine middle school students' knowledge levels about the Blue Homeland regarding various variables. Within the scope of the study, a cross-sectional survey design, as one of the quantitative research methods, was used. The study group included 320 middle school students attending 5th, 6th, and 7th grades determined by a multi-stage sampling method. The Blue Homeland Achievement Test was used as a data collection tool. Descriptive statistics, Mann Whitney U, and Kruskal-Wallis tests were applied to analyse the data. The findings showed that the students’ Blue Homeland knowledge level was medium. When analysed in terms of variables, it was determined that the mean scores of the Blue Homeland Achievement Test of the students differed significantly according to socio-economic level, class level, and mother and father education level; however, there was no significant difference according to gender. As a result of the research, it can be stated that as the socioeconomic level of the students and their parents’ educational level increase, the average score they get from the Blue Homeland Achievement Test also increases. According to the grade level, it can be stated that the average score of the 6th grade is relatively higher than the 5th and 7th grades. As a result, it was suggested that specially designed educational resources and materials should be developed to teach the acquisitions related to the Blue Homeland subject. Further, this subject should be included in the textbooks, experimental studies on sample plans should be conducted and their effectiveness should be tested with scientific methods.

Anahtar Kelimeler

• Social studies
• Middle school
• Blue homeland
• Achievement test

Kaynakça

1. Adar, S., & Toygür, I. (2020). Turkey, the EU and the Eastern Mediterranean crisis: Militarization of foreign policy and power rivalry (No. 62/2020). SWP Comment. https://doi.org/10.18449/2020C62
2. Akbaş, O. (2008). Değer eğitimi akımlarına genel bir bakış. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(16), 9-27.
3. Akınoğlu, O. (2006). Coğrafya eğitimi ve toplum. Marmara Coğrafya Dergisi, 13, 25-48.
4. Aktaş, Ö., & Safran, M. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin savaş ve barış kavramı ile ilgili düşüncelerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 8(8), 1587-1619.
5. Akengin, H. (2017). Siyasi coğrafya insan ve mekân yönetimi. Pegem Akademi.
6. Aktepe, V., & Yalçınkaya, E. (2016). Okul ortamında değerler eğitiminin öğrenci görüşlerine göre çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 113-131.
7. Anadolu Ajansı. (2022). Yunanistan, anlaşmaları ihlal edip adaları silahlandırdığını gizlemiyor. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/yunanistan-anlasmalari-ihlal-edip-adalari-silahlandirdigini-gizlemiyor/2610375
8. Areteos, E. (2020). Mavi Vatan and forward defense. The sinuous journey of a republican and imperial hybridization. Diplomatic Academy University of Nicosia, 1-17.

9. Arıdemir, H., & Allı, Ç. (2019). Doğu Akdeniz bölgesindeki münhasır ekonomik bölge tartışmalarının analizi. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 4(10), 188-202. https://doi.org/10.25204/iktisad.610855
10. Arıkan, A., Baysan, S., & Güngör Sola, B. (2023). Mavi vatan başarı testi (MVBT) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Coğrafya Dergisi, 32(2), 361-373. https://doi.org/10.51800/ecd.1358507
11. Arıkan, A., & Çetin, T. (2023). Exploring middle school students’ spatial skills selfefficacy. Journal of Innovative Research in Teacher Education, 4(1), 51-76. https://doi.org/10.29329/jirte.2023.531.4
12. Avcı, H. İ. (2021). Doğu Akdeniz deniz yetki alanları uyuşmazlığı: Yaşanan krizler ve etkileri. Diplomasi Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-22.
13. Balcı, M. M. (2023). Doğu Akdeniz’de son gelişmeler, mavi vatan doktrini ve Türkiye. Route Education & Social Science Journal, 76, 165-180. http://dx.doi.org/10.17121/ressjournal.3309
14. Başgil, A. (1947). Devletin ülke unsuru: Ülke ile devlet birliği arasındaki münasebetin hukuki ve sosyolojik mana ve mahiyeti üzerinde bir izah denemesi. Journal of İstanbul University Law Faculty, 13(4), 1261-1281.
15. Beldağ, A., Özdemir, Ü., & Nalçacı, A. (2016). Yedinci sınıf sosyal bilgiler dersindeki değerlerin kazanılma düzeyinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Erzurum ili örneği). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3). 1185-1199.
16. Bıyıklı, M. (2015). Türk dış politikası kronolojisi. (2. bsk). Hiperlink Yayınları.
17. Can, A. (2020). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi.
18. Çalışkan, H., Ekerbiçer, E., & Güdek, M. (2023). Öğretmen adaylarının politik okuryazarlık beceri düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International Journal of New Approaches in Social Studies, 7(1), 1-14. https://doi.org/110.38015/sbyy.1233892
19. Çırak, A. (2019). Ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin temel demokratik değerlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, (12), 91-107. https://doi.org/10.46778/goputeb.521358
20. Davis, M., Merrill, E. C., Conners, F. A., & Roskos, B. (2014). Patterns of differences in wayfinding performance and correlations among abilities between persons with and without Down syndrome and typically developing children, Frontiers in Psychology, 5, 1446. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2014.01446
21. Dearing, E., Casey, B. M., Ganley, C. M., Tillinger, M., Laski, E., & Montecillo, C. (2012). Young girls’ arithmetic and spatial skills: The distal and proximal roles of family socioeconomics and home learning experiences, Early Childhood Research Quarterly, 27(3), 458-470. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2012.01.002
22. Dixson, D. D., Keltner, D., Worrell, F. C., & Mello, Z. (2018). The magic of hope: Hope mediates the relationship between socioeconomic status and academic achievement. The Journal of Educational Research, 111(4), 507-515. https://doi.org/10.1080/00220671.2017.1302915
23. Doğan, M., & Sertkaya Doğan, Ö. (2022). Türkiye’nin jeopolitiği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 5(2), 320-339. https://doi.org/10.33712/mana.1159064
24. Elkatmış, M. (2014). İlköğretim programlarının yurttaş profili. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (36), 1-14.
25. Erol, H. (2017). Ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlık becerilerine ilişkin bir değerlendirme. Anadolu Journal of Educational Sciences International (AJESI), 7(3), 425-457.
26. Faiz, M., & Dönmez, C. (2019). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının politik okuryazarlık düzeyleri. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 9(2), 475-501.
27. Flint, C., & Taylor, P. J. (2014). Siyasi coğrafya: dünya-ekonomisi, ulus-devlet ve yerellik. (Çev. F. Ereker). Nobel Akademik Yayıncılık.
28. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2006). How to design and evaluate research in education. McGraw-Hill.
29. Gilligan, K. A., Flouri, E., & Farran, E. K. (2017). The contribution of spatial ability to mathematics achievement in middle childhood. Journal of Experimental Child Psychology, 163, 107-125. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2017.04.016
30. Günteke, B. N., & Aladağ, S. (2023). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin politik okuryazarlık ve sosyal katılım becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(15), 303-324. https://doi.org/10.57135/jier.1319419
31. İlğan, A., Karayiğit, D., & Çetin, B. (2013). Ortaokul öğrencilerinin demokratik değerlere sahip olma düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 97-118.
32. Kahraman, Ö. F. (2020). Doğu Akdeniz enerji koridorunun Türkiye’nin enerji politikaları açısından yeri ve önemi. A. Aydın ve M. Duzcu (Eds.), Doğu Akdeniz’de yeni güç mücadelesi: Enerji, güvenlik ve diplomasi içinde (ss. 147-165). Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları.
33. Karakuş, A., Yeşilbursa, C. C., & Kaya, B. (2022). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının politik okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Turkish Studies - Education, 17(5), 1119-1133. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.64426
34. Karasar, N. (1999). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Yayınevi.
35. Kaya, F. (2017). Coğrafi potansiyelleri temelinde Türkiye jeopolitiği ve dünya siyasetindeki yeri. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 1-14.
36. Kaya, F., & Akpınar, E. (2021). İlköğretim öğrencilerinin özgürlük değerine ilişkin tutumları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 578-602. https://doi.org/10.17679/inuefd.856671
37. Kılcan, B., Çepni, O., & Palaz, T. (2020). Ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin bireysel barışa yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlerce incelenmesi. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 5(2), 377-386.
38. Kocamanoğlu, A. (2005). Türkiye açısından Doğu Akdeniz’in stratejik önemi. Deniz Basımevi Müdürlüğü. Kribbe, H. (2020). Turkey’s actions in the Mediterranean call for the projection of EU power, not mediation. https://blogs.lse.ac.uk/europpblog/2020/10/22/turkeys-actions-in-the-mediterranean-call-for-the- projection-of-eu-power-not-mediation/
39. Levine, S. C., Vasilyeva, M., Lourenco, S. F., Newcombe, N. S., & Huttenlocher, J. (2005). Socioeconomic status modifies the sex difference in spatial skill, Psychological Science, 16(11), 841-845. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.2005.01623.x
40. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 4, 5., 6. ve 7. sınıflar). Milli Eğitim Basımevi.
41. Murat, A. (2022). Mavi Vatan doktrini bağlamında Türkiye’nin deniz jeopolitiği. [Yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
42. Önder, E., & Kılıç, M. A. (2021). Doğu Akdeniz deniz yetki alanları sorununun tarihsel analizi ve hakkaniyetli çözüm önerileri. T. Erdoğan ve F. Sansar (Eds.), İnsan ve toplum bilimlerinde akademik çalışmalar içinde (ss. 51-80). Livre de Lyon.
43. Özekin, M. K. (2020). Doğu Akdeniz’de değişen enerji jeopolitiği ve Türkiye. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 16(33), 1-51. https://doi.org/10.17752/guvenlikstrtj.719964
44. Özey, R. (2013). Dünya ve Türkiye ölçeğinde siyasi coğrafya. Aktif Yayınevi.
45. Özey, R. (2017a). Jeopolitik tanımlar, teoriler ve değişimler. Pegem Akademi.
46. Özey, R. (2017b). Türkiye’nin jeopolitiği: Değişimler ve öncelikler. Pegem Akademi.
47. Saygılı, M. K. (2023). Türkiye'nin deniz yetki alanlarındaki ulusal güvenlik doktrini: Mavi Vatan. [Yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
48. Semiz, Ö., & Turan, İ. (2023). Türkiye’nin jeopolitik konumunun sosyal bilgiler dersi bağlamında değerlendirilmesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 188-215. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1257853
49. Songur, F. (2023). Modern donanmalar çağının başlangıcında iki önemli kavram: Jeostrateji ve lojistik. TYB Akademi, (38), 109-126.
50. Şen, A. (2019). Vatandaşlık eğitiminde değişiklik ve süreklilikler: 2018 sosyal bilgiler öğretim programı nasıl bir vatandaşlık eğitimi öngörüyor? Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(1), 1-28.
51. Sevgi, C. (1988). Jeopolitik ve jeostratejinin tarihsel gelişimi açısından Türkiye’nin stratejik konumu, Ege Coğrafya Dergisi, 4(1), 214-249.
52. Şinik, M., & İncili, Ö. F. (2023). Adalar denizi toponimisinin jeopolitik kıskacında değerlendirilmesi. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 151-179.
53. Tanchum, M. (2020). How did the Eastern Mediterranean become the eye of a geopolitical storm? https://foreignpolicy.com/2020/08/18/eastern-mediterranean-greece-turkey-warship-geopolitical-showdown/
54. Tarakçı, N. (2003). Devlet adamlığı bilimi: Jeopolitik ve jeostrateji. Çantay Kitabevi.
55. Tarhan, Ö. (2020). Ortaokul öğrencilerinin siyaset okuryazarlık düzeyleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(6), 2243-2256. https://doi.org/10.24106/kefdergi.833502
56. Topsoy, F. (2012). Münhasır ekonomik bölgede yürütülen yabancı askerî faaliyetlerin hukukî niteliği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(3), 217-266.
57. Tosun, A. (2022). Özel yetenekli öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde mekânsal düşünme becerilerinin geliştirilmesi: Eğitim modülü. [Doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
58. Yaycı, C. (2012). Doğu Akdeniz'de yetki alanlarının paylaşılması sorunu ve Türkiye. Bilge Strateji, 4(6), 1-70.
59. Yaycı, C. (2023). Mavi vatan “Bir harita ve bir doktrin kitabı” Türkiye’nin denizlerdeki Misak-ı Milli’si. İstanbul Üniversitesi Yayınevi.
60. Yılmaz, E. A. (2020). Doğu Akdeniz’deki gelişmeler doğrultusunda Türk dış politikası’nın dünü ve bugünü. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergisi, 1(48), 27-48. https://doi.org/10.17498/kdeniz.791715
61. Yılmaz, S. (2015). Jeopolitik ve jeostrateji. Ü. Özdağ, (Ed.), Milli güvenlik teorisi içinde (ss. 201-248). Kripto Basım Yayım.
62. Yu, Q., Daugherty, A. M., Anderson, D. M., Nishimura, M., Brush, D., Hardwick, A., Lacey, W., Raz, S., & Ofen, N. (2017). Socioeconomic status and hippocampal volume in children and young adults, Developmental Science, 21(3), e12561. https://doi.org/10.1111/desc.12561