Sınıf Öğretmenlerinin Motivasyon Düzeyleri ile Performans Düzeyleri Arasındaki İlişki

Öz

Eğitimin temelini oluşturan sınıf öğretmenleri, eğitimin niteliğinde ve geleceğinde önemli güce sahiplerdir. Sınıf öğretmeninin motivasyon ve performansının yüksek olması eğitim sürecinin başarılı olmasını ve donanımlı bireylerin yetişmesini sağlayacaktır. Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin motivasyon düzeyleri ile performans düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu çalışma, sınıf öğretmenlerinin motivasyon düzeylerinin performanslarına etkisini araştırmak amacıyla Iğdır ili merkez ilçesinde görev yapan sınıf öğretmenlerinin katılımlarıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında Iğdır ili merkez ilçesinde resmî ilkokullarda görev yapan 316 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmaya 35 ilkokuldan 245 sınıf öğretmeni katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “İş Motivasyonu Ölçeği” ve “İşgören Performansı Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre sınıf öğretmenlerinin motivasyon düzeyleri ile performans düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde içsel motivasyon ile performans arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunurken, dışsal motivasyon ile performans arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin içsel motivasyonlarının performanslarını anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sınıf Öğretmeni
• Motivasyon
• Performans

The Relationship Between Primary School Teachers' Motivation Levels and Performance Levels

Öz

Classroom teachers, who form the basis of education, have important power in the quality and future of education. High motivation and performance of the classroom teacher will ensure the success of the educational process and the development of well-equipped individuals. The purpose of this research is to determine the relationship between classroom teachers' motivation levels and performance levels. In order to investigate the effect of motivation levels of classroom teachers on their performance, this study was carried out with the participation of classroom teachers working in the central district of Iğdır province. Relational screening model was used in the research. The population of the study consists of 316 classroom teachers working in public primary schools in the central district of Iğdır province in the 2022-2023 academic year. 245 classroom teachers from 35 primary schools participated in the research. "Work Motivation Scale" and "Employee Performance Scale" were used as data collection tools in the research. According to the results of the research, when the relationship between classroom teachers' motivation levels and performance levels was examined, a positive significant relationship was found between intrinsic motivation and performance, while a weak positive relationship was found between extrinsic motivation and performance. It was also understood that classroom teachers' intrinsic motivation significantly predicted their performance.

Anahtar Kelimeler

• Classroom teacher
• Motivation
• Performance.

Kaynakça

1. Akcakoca A., & Bilgin, K. U. (2016). Okul müdürlerinin liderlik stilleri ve öğretmen performansı. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 1-23.
2. Alwi, I. B., & Machali, I. (2021). Pengaruh kompetensi profesional terhadap kinerja guru melalui variabel kontrol etos kerja di SMK daarul abroor tasikmalaya. Jurnal Pendidikan Madrasah, 6(2), 155-164.
3. Aslan, A. E. (2002). Örgütte kişisel gelişim. Nobel Yayıncılık.
4. Bektaş, A. (2010). İlköğretim okulları yöneticilerinin sosyal iletişim becerileri ile sınıf öğretmenlerinin motivasyonu arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
5. Bostancı Bozkurt A., & Kayaalp D. (2011). İlköğretim okullarında öğretmen performansının geliştirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19, 127- 140.
6. Boyacı, A. (2003). İlköğretim örgütlerinin performans yönetim sistemi süreçleri açısından değerlendirilmesi [Doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
7. Baety, N. (2021). Indonesian teacher performance: Professional and character. Akademik: Jurnal Mahasiswa Humanis, 1(3), 95-103.
8. Bennell, P., & Kwame, A. (2007). Teacher motivation in Sub-Saharan Africa and South Asia. Department for International Development: Education Papers: 71.

9. Brownell, S. E., & Tanner, K. D. (2012). Barriers to faculty pedagogical change: Lack of training, time, incentives and tensions with professional identity? CBE—Life Sciences Education, 11 (4), 339-346.
10. Byrne, B. M., & Campbell, T. L. (1999). Cross-cultural comparisons and the presumption of equivalent measurement and theoretical structure: A look beneath the surface. Journal of Cross-Cultural Psychology, 30, 557 - 576.
11. Can, H., Kavuncubaşı, Ş., & Yıldırım, S. (2009). Kamu ve özel kesimde insan kaynakları yönetimi. Siyasal Kitabevi.
12. Canöz T., Ünlü., & Uzunkol, E. (2019). İlkokul öğretmenlerinin mesleki motivasyon düzeyleri ve sınıf yönetimi stillerinin incelenmesi. Temel Eğitim, 1(2), 40-56.
13. Ceylan M., & Güneş E. (2023). Sınıf öğretmenlerinin eğitime inanma düzeyleri ile mesleki motivasyon faktörleri arasındaki ilişki. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(1), 96-116. https://doi.org/10.19160/eijer.1169327.
14. Cullen, M. J., & Sackett, P. R. (2004). Personality and counterproductive workplace behaviour. In Barrick, M. & Ryan, A. M. (Eds.) Personality and work: Reconsidering the role of personality in organizations. Wiley.
15. Çelikten, M., & Özkan, H.H. (2018). Öğretmen performansı değerlendirme sistemi. OPUS International Journal of Society Researches, 8 (15), 806-824. https://doi.org/026466/opus.418565
16. Çetindere, E. D. (2019). Öğretmenlerin örgütsel sessizlik algıları ile motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
17. Çiçek, Ö. (2009). Sınıf öğretmenlerinin motivasyon kaynakları [Yüksek lisans tezi]. Beykent Üniversitesi.
18. Çoban, Ö. (2019). Öğretmenlerin motivasyon düzeylerinin mesleki gelişime yönelik görüşleri bakımından değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
19. Çorbacı, S., & Bostancı, A.B. (2013). Okullarda öğretmenlere yönelik performans yönetimi uygulamaları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14, 238-254.
20. Çöğür, H. Ç. (2010). İnşaat sektöründe proje yönetiminin kullanabileceği motivasyon araçları [Yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
21. Çöl, G. (2008). Algılanan güçlendirmenin işgören performansı üzerine etkileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 9(1), 35-46.
22. Deci E.L., & Ryan R.M. (2004). Handbook of self-determination research. University Rochester Press.
23. Demir, M., & Yıldız, K. (2020). Öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ile iş yaşam dengesi ve motivasyonları arasındaki ilişki. Journal of World of Turks/Zeitschrift für die Welt der Türken, 12(3), 85-107.
24. Demir, S. (2018). Okul yöneticilerinin kullandıkları motivasyonel dil ile öğretmen motivasyonu arasındaki ilişki. Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (5), 633-638. https://doi.org/1018506/anemon.395472.
25. Demirkol, M. (2019). Sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyon düzeyleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4 (1), 37-54.
26. Demirtaş, H., Aksoy, M., Balı, O., & Çağlar, Ç. (2019). İlkokullarda örgüt kültürünün sınıf öğretmenlerinin motivasyonuna etkisi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (31), 1-39. https://doi.org/1014520/adyusbd.486990.
27. Duze, C. O. (2012). Leadership styles of principals and job performance of staff in secondary schools in delta state of Nigeria. An International Journal of Arts and Humanities, 1(2), 224-245.
28. Dündar, S., Özutku, H., & Taşpınar, F. (2007). İçsel ve dışsal motivasyon araçlarının işgörenlerin motivasyonları üzerindeki etkisi: Ampirik bir inceleme. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 105-119.
29. Eren, E. (2003). Yönetim ve organizasyon. Beta Yayınları.
30. Ertürk, R. (2016). Öğretmenlerin iş motivasyonları. Eğitim Kuram ve Uygulama ve Araştırmaları Dergisi 2 (3), 1-15.
31. Fitria, H. (2018). The influence of organizational culture and trust through the teacher performance in the private secondary school in Palembang. International Journal of Scientific & Technology Research, 7(7), 82-86.
32. Hatipoğlu, A., & Kavas, E. (2016). Veli yaklaşımlarının öğretmen performansına etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5, 1012-1034.
33. Helvacı, M. A. (2002). Performans yönetimi sürecinde performans değerlendirmenin önemi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 35(1-2), 155-169.
34. Gagné, M., & Deci, E. L. (2005). Self- determination Theory and Work Motivation, Journal of Organizational Behavior, 26, 331- 362.
35. Geban, Ö., Çiçek, F. F., Başaran, S., Demirbaş, A., & Maden, C. (2001). 21. yüzyıla girerken türk eğitim sisteminin ihtiyaç duyduğu çağdaş öğretmen profili. EARGED, Milli Eğitim Basımevi, 5.
36. Göloğlu Demir, C., Demir, E., & Bolat, Y. (2017). Sıınf öğretmenlerinin motivasyonları ile kişilik özellikleri arasındaki ilişki. Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14 (37), 73-87.
37. Güneş A., & Köse, A. (2021). Okul yöneticilerinin kayırmacı davranışları ve öğretmen motivasyonu üzerine ilişkisel bir çalışma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Eğitim Dergisi, 3 (2), 26-44.
38. Javorčíková, J., Vanderková, K.,.Ližbetinová, L.,Lorincová, S., & Hitka, M. (2021). Teaching performance of Slovak primary school teachers: Top motivation factors. Education Sciences 11 (7), 313, 1-16. https://doi.org/10.3390/educsci 11070313.
39. Johns G., & Saks A. M. (2001). Organizational behaviour. Pearson Education Canada Inc. Toronto, 5. Edition s.138.
40. Kaplan, M. (2007). Motivasyon teorileri kapsamında uygulanan özendirme araçlarının işgören performansına etkisi ve bir uygulama [Yüksek lisans tezi]. Atılım Üniversitesi.
41. Karagöz, Y. (2017). SPSS ve amos uygulamalı: Nicel-nitel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Nobel Yayıncılık.
42. Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
43. Karataş, H. (2020). Okul müdürü yönetim tarzları ile öğretmenlerin motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi.
44. Karazeybek, S. (2023). Öğretmenlerin öğretmeye yönelik hedef yönelimi ve öğretmen motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Bülent Ecevit Üniversitesi.
45. Kartal, S. K., & Dirlik, E. M. (2016). Geçerlik kavramının tarihsel gelişimi ve güvenirlikte en çok tercih edilen yöntem: Cronbach alfa katsayısı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1865-1879.
46. Kaygısız, A. (2022). Okul yöneticilerinin hizmetkar liderlik becerileri ile örgüt iklimi ve öğretmen motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Ahi Evran Üniversitesi.
47. Keser, A. (2018). Organizasyonel iş motivasyonu, iş tatmini ve bağlılık. A. Keser, E. Özkalp, P. Acar, D. Varoğlu, A. Ç. Kırel, & A. Ç. Kırel (Dü.) içinde, Organizasyonlarda davranış (s. 30-64). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
48. Keskin, B. (2008). Çalışanların performanslarını arttırmada bir araç olarak motivasyon ve motivasyon teknikleri. [Yüksek lisans tezi]. Atılım Üniversitesi.
49. Kirkman, B. L., & Rosen, B. (1999). Beyond self-management: Antecedents and consequences of team empowerment. Academy of Management Journal, 42(1), 58-74.
50. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd edition). The Guilford Press
51. Koçel, T. (2010). İşletme yöneticiliği. Beta Yayıncılık.
52. Kumari, J., & Kumar, J. (2023). Influence of motivation on teachers’ job performance. Humanit Soc Sci Commun 10, 158, 2-11. https://doi.org/10.1057/s41599-023-01662-6.
53. Kurt, E. (2015). Eğitim kurumlarındaki liderlerin yönetilenler üzerindeki motivasyonunun incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Maltepe Üniversitesi.
54. Lestari, H., & Rahmawati, I. (2020). Pengaruh kompetensi kepribadian terhadap kualitas kehidupan kerja guru di SMA man ana pamijahan bogor. Jurnal Sains Indonesia, 1(1), 26-37.
55. Liu, C. (2011). The implementation of teacher evaluation for professional development in primary education in Taiwan. Boca Raton, FL.
56. Marzano, R. J., & Toth, M. (2013). Teacher evaluation that makes a difference : A new model for teacher growth and student achievement. VA: ASCD.
57. Mirze, K. (2002). Introductionto business. Literatür Yayınevi.
58. Montana, Patrick J., & Charnov Bruce H. (2008). Management-4th edition; Barron's educational series, Inc. ISBN 978-0-7641-3931-4.
59. Nayir, F. (2013). Algılanan örgütsel destek ölçeğinin kısa form geçerlik güvenirlik çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 89-106. https://doi.org/10.21764/efd.79354
60. Önen, L., & Tüzün, M. B. (2005). Motivasyon. Epsilon Yayınları.
61. Örücü, E., & Kanbur, A. (2008). Örgütsel-yönetsel motivasyon faktörlerinin çalışanların performans ve verimliliğine etkilerini incelemeye yönelik ampirik bir çalışma: Hizmet endüstrisi örneği. Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. Manisa, Yönetim ve Ekonomi, 15 (1), 85-97.
62. Özgenel, M., & Aktaş, A. (2020). Okul müdürlerinin liderlik stillerinin öğretmen performansına etkisi. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 3(2), 1-18.
63. Pandey, A. (2021). Teacher performance appraisal at school: A critical analysis. Horizons of Holistic Education January-March-2021, 8(1), 32-39.
64. Pekel, H. N. (2001). İşletmelerde motivasyon verimlilik ilişkisi, devlet hava meydanları işletmesi Antalya havalimanı çalışanları arasında bir örnek olay araştırması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Süleyman Demirel Üniversitesi.
65. Rivai., Gani, M. U., & Murfat, M. Z. (2019). Organizational culture and organizational climate as a determinant of motivation and teacher performance. Advances in Social Sciences Research Journal, 6(2) 555-566.
66. Rostini, D., Syam, R. Z. A., & Achmad, W. (2022). The significance of principal management on teacher performance and quality of learning. Al-Ishlah: Jurnal Pendidikan, 14(2), 2513-2520.
67. Sabuncuoğlu, Z., & Tüz, M. (2001). Örgütsel psikoloji. Ezgi Kitabevi.
68. Semerci, A. S. (2005). İş motivasyonu ve konular: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nda bir uygulama [Uzman yeterlilik tezi]. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü.
69. Seyidoğlu, Y. (2020). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik yeterlikleri ile öğretmen performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Siirt Üniversitesi.
70. Shukr, I., Qamar, K., & Hassan, A. (2016). Faculty’s perceptıon of level of teacher’s motivation. Pak Armed Forces Med J, 66(6), 784-789.
71. Sigler, T. H., & Pearson, C. M. (2000). Creating an empowering culture: Examining the relationship between organizational culture and perceptions of empowerment. Journal of Quality Management, 5(1), 27-52.
72. Silah, M. (2005). Endüstride çalışma psikolojisi. Seçkin Yayıncılık.
73. Sincer, S. (2021). Öğretmen performansı, örgütsel sadakat ve karizmatik liderlik arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
74. Skinner, E., & Belmont, M. (1991). A Longitudinal study of motivation in school: reciprocal effects of teacher behavior and student engagement. Unpublished Manuscript, University of Rochester, Rochester, NY.
75. Sönmez, E., & Recepoğlu, E. (2019). İlk ve ortaokullardaki öğretmenlerin sınıf yönetimi becerileri ile performansları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 27(1), 421-432. https://doi.org/1024106/kefdergi.3327.
76. Şimşek, Y. (2019). Sınıfta motivasyon. Y. Şimşek, Ç. Bayrak, Ş. Yücesoy, E. Ağaoğlu, U. Sak, R. Akdoğan, Ç. Terzi, & Ç. Bayrak (Dü.) içinde, Eğitim psikolojisi (s. 178-212). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Yayınları.
77. Tan Mullins, M. (2020). Smoothing the silk road through successful Chinese corporate social responsibility practices: Evidence from East Africa. J. Contem China 29 (122): 207–220.
78. Taş, S., & Korkmaz, İ. (2019). Sınıf öğretmenlerinin motivasyonunu etkileyen faktörler. Sportive, 2 (1), 12-24.
79. Tok, T. N. (2004). İlköğretim müfettişlerinin iş doyumu ve örgütsel bağlılıkları [Doktora tezi] Ankara Üniversitesi.
80. Urhan, F. (2018). Öğretmenlerin motivasyon düzeylerine etki eden değişkenlerin analizi [Yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
81. Usop, A. M., Askandar, D. K., Langguyuan-Kadtong, M., & Usop, D. A. S. O. (2013). Work performance and job satisfaction among teachers. International Journal Of Humanities And Social Science, 3(5), 245-252.
82. Uzunsakal, E., & Yıldız, D. (2018). Alan araştırmalarında güvenilirlik testlerinin karşılaştırılması ve tarımsal veriler üzerine bir uygulama. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi 2(1), 16-28.
83. Ünal, A., & Gülmez, D. (2017). Motivasyon kuramları ve uygulamalar. Özdemir, S. & Cemaloğlu, N. (Ed.), Örgütsel davranış ve yönetimi içinde (89-128). Pegem Akademi.
84. Vatansever Bayraktar, H., & Akın, E. (2019). Sınıf öğretmenlerinin motivasyon düzeylerinin incelenmesi. Avrasya Bilimler Akademisi Sosyal Bilimler Dergisi/Eurasian Academy of Sciences Social Science Journal, 24, 37-63. https://doi.org/1017740/eas.soc.2019.V24‐04.
85. Yağmur, N. (2018). Maarif müfettişleri tarafından gerçekleştirilen ders denetimlerinin öğretmen performansındaki rolü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Düzce Üniversitesi.
86. Yavuz, C., & Karadeniz, C. B. (2009). Sınıf öğretmenlerin motivasyonunun iş tatmini üzerindeki etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(9), 507-519.
87. Yıldırım, R. (2023). Öğretmen performansının değerlendirilmesine ilişkin bir model önerisi [Doktora tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
88. Yılmaz, P. (2017). İlkokul öğretmenleri ve yöneticilerinin iş motivasyon düzeylerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Sebahattin Zaim Üniversitesi & Marmara Üniversitesi.
89. Yılmaz, M.H. (2019). Milli eğitim bakanlığı ödül sisteminin okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin motivasyon düzeylerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Harran Üniversitesi.
90. Yüksel, G. (2017). Öğrenme için motivasyon. M. Çağatay Özdemir (Ed), Sınıf Yönetimi içinde(s.17-43). Pegem Yayıncılık.
91. Weightman, J. (2004). Managing people. Chartered Institute of Personnel and Development.