Örgütsel Tembellik: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Değişen yaşam koşulları ile örgütlerde ortaya çıkan davranışlar çeşitlenmektedir. Bireylerde, verimliliği etkileyen tembellik davranışı örgütlerde de baş göstermektedir. Araştırmanın amacı; örgütsel tembellik ölçeği geliştirmektir. Bu araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde görev yapan profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi ünvanlarına sahip 1286 akademisyen oluşturmaktadır. Alan yazından yola çıkılarak 125 maddelik bir madde havuzu hazırlanmıştır. Tekrarlayan ve dilbilgisi kurallarına uymayan maddeler atılmış ve 54 madde elde edilmiştir. Elde edilen madde havuzu ile 22 uzman görüşüne başvurulmuştur. Dönütler doğrultusunda 32 maddelik bir ölçek elde edilmiştir. Pilot uygulama için her gruptan seçilen 80’er kişiye yani toplam 400 kişiye e-posta yolu ile ulaşılmış ve ölçek maddelerini içeren form gönderilmiştir. AFA, 177 kişiden alınan yanıtlar ile yapılmıştır. KMO katsayısının kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Bartlett Testinin anlamlı çıkması verilerin faktör analizine uygun olduğu bulunmuştur. Güvenirlik katsayısı 0,84 çıkmıştır. Bundan yola çıkarak ölçeğin güvenilir olduğu söylenebilir. Asıl uygulama için 886 kişiye e-posta yolu ile ölçek formu gönderilerek 352 kişiden yanıt alınmış ve DFA yapılmıştır. Pilot uygulamaya dâhil edilen kişiler asıl uygulamaya dâhil edilmemiştir. Doğrulayıcı faktör analizi uyum indekslerine bakıldığında RMSEA ve SRMR değerleri modelin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir. Son aşamada 21 maddeden oluşan ve 1 kontrol maddesi içeren bir ölçek elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tembellik
• Örgütsel Tembellik
• Ölçek Geliştirme

Organizational Laziness: A Scale Development Study

Öz

As living conditions change, so do the behaviours that emerge in organisations. Lazy behaviour, which affects the productivity of individuals, also appears in organisations. The purpose of this research is to develop an organisational laziness scale. In this research, the screening method, one of the quantitative research methods, was used. The universe of the study consists of 1286 academicians with the titles of professor, associate professor, assistant professor, lecturer and research assistant working at Aydın Adnan Menderes University. An item pool of 125 items was prepared based on the literature. Repetitive and grammatical items were discarded and 54 items were obtained. 22 opinions were consulted with the obtained item pool. In accordance with the feedback, a 32-item scale was obtained. For the pilot application, 80 people selected from each group, i.e. a total of 400 people, were contacted by e- and sent a form containing the scale items. EFA was carried out on the responses received from 177 people. It can be seen that the KMO coefficient is within acceptable limits. In addition, the significance of the Bartlett test showed that the data were suitable for factor analysis. The coefficient of reliability was 0.84. Based on this, it can be said that the scale is reliable. For the main application, a scale form was emailed to 886 people, 352 people responded and CFA was conducted. People who were included in the pilot application were not included in the main application. When the fit indices of the confirmatory factor analysis are examined, the RMSEA and SRMR values show that the model is at an acceptable level. In the final stage, a scale consisting of 21 items and 1 control item was obtained.

Anahtar Kelimeler

• Laziness
• Organizational Laziness
• Scale Development

Kaynakça

1. Balcı, O. (2016). Kalabalıkta Saklanma: Sosyal Kaytarma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3 (46).
2. Bursalıoğlu, Z. (2012). Eğitim Yönetiminde Teori ve Uygulama. (On birinci Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
3. Büyüköztürk, Ş. (2015). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
4. Büyüköztürk, Ş., Çakmak-Kılıç, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
5. Creswell, J. W. (2017). Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları Araştırma Deseni (Çev. Ed. S. B. Demir). 3. Baskı. Ankara: Eğiten Kitap.
6. DeVellis, R. F. (2014). Scale Development Theory and Applications. (T. Totan, Çev.) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
7. Evci, N. & Aylar, F. (2017). Öğretmenlerde Tükenmişlik Düzeyleri Öz-Algı Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3 (1), 414-428.
8. George, J. M. (1992). Extrinsic And İntrinsic Origins Of Perceived Social Loafing İn Organizations. Academy of Management Journal, 35(1), 191-202.

9. Karasar, N. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
10. Kline, R. P. (2016). Principles and Practice of Structural Equation Modeling. S.Şen, (Çev.) Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
11. Liden, R. C., Wayne, S. J., Jaworski, R. A., & Bennett, N. (2004). Social Loafing: A Field İnvestigation. Journal of Management, 30(2), 285-304.
12. Meydan, C. H., & Şeşen, H. (2015). Yapısal eşitlik modellemesi Amos uygulamaları. Ankara. Detay Yayıncılık.
13. Mulvey, P. W., & Klein, H. J. (1998). The İmpact Of Perceived Loafing And Collective Efficacy On Group Goal Processes And Group Performance. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 74(1), 62-87.
14. Pearson, C. M., & Porath, C. L. (2005). On The Nature, Consequences And Remedies Of Workplace İncivility: No Time For "Nice”? Think Again. Academy of Management Perspectives, 19(1), 7-18.
15. Schaubroeck, J., Ganster, D. C., & Jones, J. R. (1998). Organization Outcomes Of Job İnsecurity And Organizational Commitment. Journal of Managerial Psychology, 13(7), 475-491.
16. Taris, T. W., Schaufeli, W. B., & Verhoeven, L. (2005). Workaholism in the Netherlands: Measurement and implications. Applied Psychology, 54(1), 37-60.
17. Thurstone, L.L. (1931). The Measurement of Social Attitudes. Journal of Abnormal and Social Psychology, 27, 249-269.
18. Wegge, J., Schmidt, K. H., & Parkes, C. (2007). Taking A Sickie: Job Satisfaction And Job İnvolvement As İnteractive Predictors Of Absenteeism İn A Public Organization. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 80(1), 77-89.
19. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
20. Yükseköğretim Akademik Arama, (2022), Erişim adresi: https://akademik.yok.gov.tr/ adresinden Erişim tarihi: 23 Şubat 2022 alınmıştır.